Rząd nie jest entuzjastą koncesyjnego systemu budowy i eksploatacji autostrad. Zastanawia się, czy pozwolić Autostradzie Wielkoposkiej Jana Kulczyka budować odcinek A2 z Nowego Tomyśla do granicy niemieckiej. Już zerwał negocjacje z Gdańsk Transport Company na budowę A1 między Grudziądzem a Toruniem. Z kolei miesiąc temu minister transportu i budownictwa Jerzy Polaczek zapowiedział, że pobieraniem opłat na wybudowanej przez państwo "czwórce" Wrocław - Gliwice zajmie się państwo. Zęby na ten kontrakt ostrzył sobie Stalexport - ten sam, który może mieć teraz kłopoty z już posiadaną (poprzez spółkę-córkę) koncesją na pobór opłat na krakowskim odcinku A4.
Problemy zaczęły się jesienią ub. roku, gdy Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła raport z polskich dokonań w transporcie kolejowym i drogowym w latach 1990-2004. Według inspektorów Stalexport nie wywiązał się z podpisanej w 1997 r. umowy koncesyjnej. Nie wprowadził np. odrębnej ewidencji księgowej pozwalającej wyliczyć koszty dostosowania autostrady do pobierania opłat, co uniemożliwiło rozliczenie inwestycji przed wprowadzeniem myta. Poza tym przeciągają się remonty, droga nie spełnia europejskich norm: nie udało się poszerzyć jezdni, zbudować bezkolizyjnych zjazdów, nowych stacji benzynowych i moteli. W chwili powstania raportu NIK spółka nie uzyskała tzw. zamknięcia finansowego, bo nie podpisała jeszcze umowy kredytowej na finansowanie dalszych inwestycji.
Na te ustalenia powoływał się minister Polaczek, zapowiadając - zaraz po objęciu urzędu - odejście od koncesyjnego systemu pobierania opłat.
- Raport NIK jest dla nas sygnałem, by przeanalizować zapisy umowy koncesyjnej i jej wykonywanie. Dlatego zamówiliśmy raport dotyczący A4 - mówi rzecznik GDDKiA Andrzej Maciejewski. Zaprzeczył, by było przesądzone rozwiązanie umowy ze Stalexportem Autostradą Małopolską (ta spółka, należąca do Stalexportu, od 2004 r. jest posiadaczem koncesji spółka). - Ale raport może pomóc w podjęciu takiej decyzji - zaznaczył.
Rzeczniczka Stalexportu Autostrady Małopolskiej przekonuje, że nie ma podstaw do odebrania koncesji. - W grudniu zamknęliśmy finansowanie inwestycji, podpisując umowę kredytową na 380 mln zł. Do 2009 r. wyremontujemy 50 km nawierzchni i 39 mostów. A brak inwestycji był podstawowym zarzutem w raporcie NIK - mówi Alicja Rajtar.
Ewentualne odebranie koncesji mogłoby przynieść dla państwa oszczędności - nie trzeba by było płacić koncesjonariuszowi odszkodowania za wpuszczanie za darmo na autostradę ciężarówek. W tej chwili Stalexport Autostrada Małopolska otrzymuje co miesiąc 3-4 mln zł.