Patentowe zwycięstwo wielkich firm

Microsoft, Nokia i Siemens triumfują. Parlament Europejski traci szansę na zmodyfikowanie kontrowersyjnej dyrektywy patentowej

Czy koncerny informatyczne uchyliły furtkę możliwościom patentowania oprogramowania? Wszystko wskazuje na to, że tak. Komisja prawna Parlamentu Europejskiego zadecydowała, że dyrektywa patentowa przejdzie do drugiego czytania w tej wersji, która umożliwia patentowanie programów komputerowych.

Stało się tak mimo protestów wielu organizacji pozarządowych, stowarzyszeń małych i średnich przedsiębiorstw (w tym wielu polskich). Po głosowaniu w komisji wejście dyrektywy w takim właśnie kształcie jest praktycznie przesądzone. Przeciwnicy patentowania programów musieliby bowiem znaleźć kwalifikowaną większość głosów. A to wydaje się niemożliwe - nawet przy jednomyślności wszystkich polskich eurodeputowanych, w większości opowiadających się przeciw dyrektywie. (Poseł Marcin Libicki był jednym z członków komisji, którzy głosowali za istotną zmianą zapisów dyrektywy).

Decyzja komisji to triumf wielkich koncernów. Microsoft, Siemens, Nokia i inne firmy od dawna domagały się, by prawo patentowe chroniło nie tylko programy w połączeniu ze sprzętem, którego są integralną i nierozłączną częścią (np. oprogramowanie samochodowego systemu ABS), ale również oprogramowanie jako takie (pod warunkiem, że jest on niezbędnym elementem do funkcjonowania konkretnego sprzętu).

Ten zapis jest dość niejasny, ale według przedstawicieli ruchu otwartego oprogramowania i mniejszych firm może równie dobrze oznaczać, że podmiotem patentu może stać się sam program i jego algorytm (schemat działania). To znacznie utrudniłoby pisanie programów. Przeciwnicy dyrektywy podkreślali, że do ochrony własności intelektualnej w programach komputerowych wystarczy prawo autorskie. Wprowadzenie ochrony patentowej może spowodować, że znacząco wzrosną koszty analiz prawnych. Dla koncernu takiego jak Microsoft nie jest to żaden kłopot, ale dla małej polskiej firmy - już tak.

Koncerny tłumaczą jednak, że patenty na programy są potrzebne, ponieważ w ten sposób Europa może chronić swoją myśl techniczną przed kopiowaniem - w USA lub w Chinach. Ostateczne głosowanie nad kontrowersyjną dyrektywą odbędzie się w lipcu.