Unia Wolności słusznie zaangażowała się w tworzenie nowej centrowej formacji - uznała sobotnia Rada Krajowa partii.
Formację firmują od tygodnia lider UW Władysław Frasyniuk, wicepremier Jerzy Hausner, który opuścił niedawno SLD, bezpartyjny Tadeusz Mazowiecki oraz lider Partii Centrum Janusz Steinhoff. Jej robocza nazwa - Partia Demokratyczna.
Przywódcy Unii nie chcą ujawniać szczegółów negocjacji. Powtarzają, że prasowe przecieki bardzo je utrudniają.
Sobotnią Radę Krajową zamknęli dla mediów. Według naszych informacji tylko jedna osoba była przeciw nowej inicjatywie. - Nie brakowało jednak przestróg - relacjonuje członek Rady. - Jedni mówili, że trzeba uważać na pewne środowiska z Partii Centrum, np. ludzi z dawnej Spółdzielni Janusza Tomaszewskiego (wicepremiera i szefa MSW w rządzie AWS). Inni, że trzeba pilnować, aby jakichś "dziwnych ludzi z lewicy" nie przyciągnął Jerzy Hausner.
Przywódcy UW "o personaliach" milczeli. Ujawnili natomiast, że filarami programu ugrupowania, które tworzą, będą: poparcie dla konstytucji europejskiej, (postulat obniżenia podatków (np. PIT) oraz zwiększenia wydatków na edukację.
Zapewnili jednocześnie, że nie chcą AWS-bis ani tasiemcowych negocjacji w stylu Konwentu św. Katarzyny.
Czego więc chcą? Chcą, aby UW była "jądrem nowego ugrupowania". I aby było ono "otwarte na wszystkich ludzi rozsądnych i umiarkowanych, odwołujących się do wartości demokratycznych i liberalnych".
- Czy oznacza to, że zamierzacie się porozumieć z konkretnymi ludźmi z Partii Centrum, a nie z całą partią? - zapytała "Gazeta".
W odpowiedzi sekretarz UW Andrzej Potocki wyliczył ponownie "filary programowe". Frasyniuk oświadczył zaś na konferencji prasowej: - Zaskoczymy państwa jakością i ilością nowych ludzi.
Według naszych informacji negocjacje z PC zostały chwilowo zamrożone. Jednocześnie Unia próbuje pozyskać autorytety akademickie i naukowe. Oczekuje od nich wsparcia, a nie koniecznie podpisania deklaracji członkowskiej. Wciąż powracają informacje rozmowach z premierem Markiem Belką.
- Wszystko wskazuje na to, że się uda - zapewnia nasz unijny informator. - Gdyby po zakończeniu swojej misji premier Belka zechciał się do nas przyłączyć, bylibyśmy szczęśliwi - dodaje Frasyniuk.
Józef Oleksy reaguje. Jeśli Belka odejdzie z Sojuszu, partia natychmiast wycofa poparcie dla rządu - ostrzegł w Radiu ZET.
Sobotnia Rada UW - podobnie jak cała klasa polityczna - spierała się o lustrację.
Michał Luty, szef katowickiego koła UW, jeden z założycieli tej partii, a wcześniej działacz solidarnościowej opozycji, internowany i więziony w stanie wojennym, twierdził, że Unia nie powinna pozostawiać załatwienia sprawy lustracji wyłącznie innym ugrupowaniom, i zaproponował powołanie zespołu, który przygotowałby propozycje zmian w ustawach - lustracyjnej oraz o IPN.
- Brak rozliczenia osób z aparatu bezpieczeństwa i tych, którzy z nim współpracowali, był błędem - argumentował. - Potrzebujemy całej prawdy o najnowszej przeszłości.
Chociaż z wnioskiem Lutego zgadzało się wielu uczestników rady krajowej, Frasyniuk nie podjął tematu, nie poddał wniosku Lutego pod głosowanie. - Jak u Bułhakowa w "Mistrzu i Małgorzacie": jeśli czegoś nie dotkniesz, to tego nie ma - komentował unikanie problemu lustracji katowicki działacz.
Lutego poparł Bogdan Borusewicz. - UW nie ma powodu do chowania głowy w piasek, znaczna część naszych członków wywodzi się przecież z opozycji demokratycznej - argumentował.
Jego zdaniem fakt, że do lustracji nawołują teraz przede wszystkim ugrupowania, które nawołują do rozwiązania III RP i negują wszystkie jej demokratyczne dokonania, nie może Unii powstrzymywać przed własną polityką w tej sprawie.
Po proteście Borusewicza zarząd UW przyjął zbliżoną do propozycji Lutego uchwałę w sprawie lustracji i IPN.
"IPN powstał, by ujawnić prawdę. Każda działalność przeciwko wolności i niepodległości Polski powinna zostać osądzona w zgodzie z faktami i wedle zasad, którymi kieruje się demokratyczne państwo prawne. Nie ma wśród nich ani zasady odpowiedzialności zbiorowej, ani sądów kapturowych. Apolityczny IPN wyposażony w odpowiednie instrumenty prawne może oczyścić polskie życie publiczne z dziedzictwa służb specjalnych PRL" - napisał zarząd.
Powołano trzyosobowy zespół, który zaproponuje "cywilizujące lustrację" zmiany w ustawie o IPN. Obok Lutego do zespołu weszli wiceprzewodniczący UW Jan Lityński i Andrzej Potocki.
Kontrowersje na Radzie wywołały też plany powołania Andrzeja Skowrońskiego - szefa śląskiej UW i członka zarządu krajowego - na wiceministra ochrony środowiska. Frasyniuk powiedział "Gazecie", że sprawa była z nim konsultowana, a wejście Skowrońskiego do rządu traktuje jako jego osobistą decyzję. Powinien tylko zawiesić pełnienie partyjnych funkcji.
Według Borusewicza to "niedopuszczalny" błąd polityczny. - Wiceministra nie da się traktować jak apolitycznego urzędnika. Skoro Skowroński chce nim być, to niech zrezygnuje także z członkostwa w UW - argumentował Borusewicz.
O ewentualnym "transferze" Belki powiedział: - Rozumiem coś takiego, jak historyczny kompromis, ale na razie nie jesteśmy w rządzie Belki.