Michaił Bułhakow rozpoczął pracę nad swoją wielką powieścią - "Mistrzem i Małgorzatą" - w 1928 roku. Zakończył tuż przed swoją śmiercią w marcu 1940 roku.
"Mistrz i Małgorzata" jest powieścią wielowątkową, podejmującą różnorodne problemy i tematykę:
Powieść o miłości - uczucie Mistrza i Małgorzaty wyrasta poza konwencje i uwarunkowania realistyczne, wywołana w niejasnych okolicznościach, ma siłę ocalającą wartości.
O walce dobra ze złem (wymiar etyczny i filozoficzny) - szczególną sceną eksponującą temat dobra i zła jest bal u szatana. Dobro reprezentują "nosiciele" miłości, czyli Ha-Nocri, Małgorzata, a zło jest rozsiane wśród ludzi egzystujących w machinie totalitaryzmu. Szatan to wykonawca wyroków i czyni dobro.
O totalitaryzmie i władzy - Moskwa to miasto ludzi żyjących pod ciągłym dozorem politycznym; władza ingeruje w każdą dziedzinę życia obywateli, nawet tematy literackie muszą być aprobowane odgórnie.
O szatanie - Woland nie czyni zła, lecz się nim zajmuje, szykanuje postacie negatywne, fałszywe, obłudne; "wiecznie zła pragnąc, wieczne czyni dobro".
O dziejach Chrystusa - w wydarzenia z lat trzydziestych wpleciona zostaje retrospekcja z czasów Chrystusa: moment procesu i skazania Chrystusa (Jeszui Ha-Nocri). Michaił Bułhakow wnika w głąb psychiki bohaterów, stwarza ich portrety inne niż dotychczas znane.
O odpowiedzialności jednostki za swoje czyny i za dzieje ludzkości; swoim poglądom sprzeniewierzają się Poncjusz Piłat i Mistrz (pali książkę). W "Mistrzu i Małgorzacie" ważny jest problem uwikłania człowieka w rzeczywistość i postawy, jakie wobec niej przyjmuje.
Mistrz i Małgorzata - wątek biblijny
Mistrz i Małgorzata - bibliografia
Mistrz i Małgorzata - bohaterowie
Mistrz i Małgorzata - czas i przestrzeń w powieści
Mistrz i Małgorzata - ewangelia w powieści
Mistrz i Małgorzata - gatunek literacki
Mistrz i Małgorzata - kompozycja utworu
Mistrz i Małgorzata - narracja w powieści
Mistrz i Małgorzata - wątki satanistyczne
Mistrz i Małgorzata - przejawy systemy totalitarnego
Mistrz i Małgorzata - związki utwory z tradycją literacką Mistrz i Małgorzata - treść