Kończymy naszą relację na żywo z 24. dnia wojny na Bliskim Wschodzie. Dziękujemy, że byliście z nami. Po wszystkie najważniejsze informacje ze świata zapraszamy na stronę główną Gazeta.pl.
Amerykańskie giełdy wyraźnie rosły po wypowiedziach Donalda Trumpa o rozmowach USA z Iranem i możliwym "całkowitym rozwiązaniu" konfliktu na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie cena ropy Brent spadła w okolice 97 dolarów za baryłkę po wcześniejszym wzroście powyżej 113 dolarów. Analitycy zwracają jednak uwagę, że rynki pozostają bardzo nerwowe, a opieranie się wyłącznie na deklaracjach Trumpa wiąże się z dużym ryzykiem. Obecnie baryłka ropy Brent kosztuje około 103 dolarów.
Na początku marca Stany Zjednoczone ogłosiły wymianę 172 mln baryłek ropy ze Strategic Petroleum Reserve w transzach. Był to element szerszego, skoordynowanego uwolnienia rezerw prowadzonego wspólnie z 32 państwami Międzynarodowej Agencji Energetycznej.
Amerykański sekretarz energii Chris Wright powiedział CNBC, że USA mogłyby sięgnąć po kolejne baryłki ze Strategic Petroleum Reserve, by uspokoić rynek w czasie wojny z Iranem, ale taki scenariusz jest "wysoce nieprawdopodobny". Jak dodał, Waszyngton szuka innych sposobów na obniżenie cen. Wśród nich wymienił poprawę efektywności rafinerii i zwiększenie podaży oleju napędowego. Obecnie amerykańska rezerwa strategiczna ma zawierać około 415 mln baryłek ropy.
Brytyjski minister obrony John Healey potwierdził w Izbie Gmin, że Iran wystrzelił w piątek dwa pociski w kierunku wspólnej brytyjsko-amerykańskiej bazy Diego Garcia na Oceanie Indyjskim. - Jeden nie doleciał do celu, drugi został zniszczony przed osiągnięciem celu. Żaden nie zbliżył się do Diego Garcia - powiedział. Healey dodał, że Wielka Brytania nie musiała podejmować żadnych działań, a funkcjonowanie bazy przebiega normalnie. Doniesienia o ataku pojawiały się już wcześniej, ale teraz zostały oficjalnie potwierdzone przez brytyjski rząd.
"Uruchomiono syreny. Mieszkańcy i rezydenci proszeni są o zachowanie spokoju i udanie się do najbliższego bezpiecznego miejsca" - tak brzmi komunikat wydany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Bachrajnu na platformie X.
Ruch tankowców przez Cieśninę Ormuz wyraźnie osłabł od początku wojny USA i Izraela z Iranem 28 lutego. BBC podaje, że w poniedziałek trasę z aktywnymi nadajnikami AIS pokonały trzy jednostki: należące do Indii gazowce Pine Gas i Jag Vasant oraz chiński chemikaliowiec Bright Gold. Statki płynęły blisko siebie i obrały rzadziej używaną trasę, bliżej irańskiego wybrzeża niż zwykle. Według byłego kapitana US Navy Bradleya Martina może to oznaczać, że korzystały z korytarza uznanego za bezpieczny, także na wypadek ewentualnego zaminowania części cieśniny.
Agencja Reuters twierdzi z kolei, że rozmawiała z wysokim rangą urzędnikiem irańskim na temat przebiegu rozmów ze Stanami Zjednoczonymi. Urzędnik poinformował, że Stany Zjednoczone zwróciły się w sobotę z prośbą o spotkanie z przewodniczącym irańskiego parlamentu Mohammadem Bagerem Kalibafem. - Teheran nie odpowiedział jak dotąd, a Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego nie zajęła się jeszcze tą sprawą - powiedział urzędnik.
Mohammad Bager Kalibaf zaprzeczył doniesieniom według których miał prowadzić negocjacje z przedstawicielami USA. Na koncie w serwisie X przypisywanym przewodniczącemu irańskiego parlamentu opublikowano wpis, że żadne rozmowy z Amerykanami się nie odbyły - przekazało BBC. Informacje te podał kilkadziesiąt minut wcześniej Reuters, powołując się na dwa źródła. Wcześniej Donald Trump stwierdził, że USA rozmawiały z wysoko postawionym urzędnikiem w Iranie. We wpisie Bager Kalibaf dodał też, że "fake newsy" miały posłużyć do "manipulowania" rynkiem ropy. We wpisie podkreślono również, że Irańczycy domagają się "pełnej i skruszonej kary dla agresorów".
Libańczycy boją się, że niszczenie mostów na rzece Litani jest początkiem wielkiej wojny lądowej i długotrwałej okupacji. Wojsko izraelskie tłumaczy, że, wysadzając mosty, chce utrudnić Hezbollahowi przemieszczanie ludzi i broni na tereny przy granicy z Izraelem. Jednocześnie jednak odcina cywilom drogę ucieczki i dopływ pomocy humanitarnej - pisze na Wyborcza.pl Marta Urzędowska.
Liban, na którego terytorium operuje Hezbollah, jest jedną z ofiar konfliktu na Bliskim Wschodzie. Zmaga się z ogromnym kryzysem humanitarnym. Ludność z południa kraju wobec izraelskiej inwazji została przesiedlona. To już kilkaset tysięcy osób, które uciekły w kierunku północnym.
Stany Zjednoczone prowadzą negocjacje z przewodniczącym irańskiego parlamentu Mohammadem Bagerem Kalibafem - przekazały źródło zaznajomione ze sprawą oraz izraelski urzędnik. Informację podał Reuters, wskazując, że to właśnie z Kalibafem ma obecnie rozmawiać strona amerykańska. Wcześniej Donald Trump mówił, że USA są w kontakcie z "szanowanym, wysokiego rangą przywódcą" po stronie irańskiej, ale nie ujawnił nazwiska.
Amerykański sekretarz energii Chris Wright ocenił, że zakłócenia na globalnym rynku ropy, które wywindowały ceny, mają charakter "tymczasowy". - Rynki robią to, co robią rynki - powiedział i dodał, że wyższe ceny mają wysłać producentom sygnał, by zwiększali podaż. Według Wrighta koszty nie wzrosły jeszcze na tyle, by doprowadzić do trwałego spadku popytu.
Zastępca szefa irańskiego wymiaru sprawiedliwości Hamzeh Chalili poinformował, że wykonywane są prawomocne wyroki wobec uczestników antyrządowych protestów ze stycznia. - W tych sprawach nie zostaną zastosowane żadne łagodniejsze kary - oświadczył, cytowany przez portal Mizan. W zeszłym tygodniu Iran stracił trzech mężczyzn skazanych za zabójstwo dwóch policjantów podczas zamieszek. Antyrządowe protesty zostały brutalnie stłumione, zginęły tysiące osób. Kolejne setki osób aresztowano od początku wojny z Izraelem i USA. (PAP)
Keir Starmer powiedział, że Wielka Brytania wiedziała o prowadzonych rozmowach między USA a Iranem. Podkreślił, że Londyn chce deeskalacji i jak najszybszego zakończenia konfliktu. - W związku z tym z zadowoleniem przyjmuję doniesienia o rozmowach między USA a Iranem - zaznaczył premier. Dodał, że ewentualne wynegocjowane porozumienie powinno zawierać "twarde warunki wobec Iranu", zwłaszcza w kwestii broni jądrowej.
Prezydent USA odniósł się też do sytuacji politycznej w Iranie po śmierci Alego Chameneiego. - Następuje automatycznie zmiana reżimu - powiedział. Zaznaczył również, że USA rozmawiają z ludźmi, których uważa za "bardzo rozsądnych" i "bardzo solidnych". - Ludzie w środku wiedzą, kim oni są. Są bardzo szanowani i może jeden z nich okaże się dokładnie tym, czego szukamy - dodał.
Donald Trump był też pytany, kto miałby kontrolować Cieśninę Ormuz po ewentualnym porozumieniu z Iranem. Odpowiedział, że miałaby to być wspólna kontrola. Gdy reporter dopytał, kto dokładnie mógłby to być Trump odprał: - Może ja. Może ja, ja i ajatollah... ktokolwiek będzie następnym ajatollahem. Nie sprecyzował jednak, jak taki układ miałby wyglądać w praktyce.
Donald Trump ocenił, że szanse na porozumienie z Iranem są duże. - Mamy bardzo poważną szansę na zawarcie umowy - powiedział. Dodał, że jeśli rozmowy zakończą się sukcesem, Cieśnina Ormuz "bardzo szybko" zostanie otwarta. - Cena ropy spadnie jak kamień, gdy tylko umowa zostanie zawarta - przekonywał.
Trump ujawnił, że USA miały być gotowe do uderzenia w kluczowy obiekt energetyczny Iranu. - Jutro rano, ich czasu, spodziewaliśmy się wysadzenia w powietrze ich największej elektrowni, której budowa kosztowała ponad 10 miliardów dolarów - mówił. Dodał, że chodzi o "bardzo dobry" obiekt. - Po co mieliby tego chcieć? - pytał. W ten sposób tłumaczył, dlaczego Teheran miał zdecydować się na kontakt z Waszyngtonem.
Prezydent USA przekonywał, że to strona irańska miała pierwsza wyjść z inicjatywą rozmów. - Zadzwonili, ja nie. Zadzwonili. Chcą się dogadać - powiedział. Według Trumpa Iran miał obawiać się amerykańskiego uderzenia w infrastrukturę energetyczną, jeśli nie doszłoby do odblokowania Cieśniny Ormuz. - Chcą zawrzeć porozumienie, a my jesteśmy bardzo gotowi je zawrzeć - dodał.
Donald Trump powiedział, że Iran ma akceptować warunek całkowitej rezygnacji z broni jądrowej. - Nigdy nie będą mieli broni jądrowej. Zgodzili się na to - stwierdził, odnosząc się do trwających kontaktów z Teheranem. Dodał też, że ewentualne porozumienie musi być "dobrą umową" i oznaczać "koniec wojen" oraz "koniec broni jądrowej". - Bez tego nie ma umowy - zaznaczył.