Przełom ws. USA i Iranu. Trump odracza ataki na elektrownie [ZAPIS RELACJI NA ŻYWO]

Marcin Kozłowski, Artur Siekaczyński
Prezydent USA Donald Trump ogłosił w poniedziałek w serwisie Truth Social, że poinstruował Departament Obrony, by o pięć dni odroczyło wszelkie amerykańskie ataki na irańskie elektrownie. Agencja Reuters informuje, że Izrael najprawdopodobniej pójdzie w ślady USA. Irańskie media twierdzą, że nie doszło do tej pory do żadnych pośrednich lub bezpośrednich negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi.
USA-TRUMP/
Fot. REUTERS/Nathan Howard
23 marca 17:49

Kończymy naszą relację na żywo z 24. dnia wojny na Bliskim Wschodzie. Dziękujemy, że byliście z nami. Po wszystkie najważniejsze informacje ze świata zapraszamy na stronę główną Gazeta.pl. 

23 marca 17:43

Wall Street odbiła po słowach Trumpa o rozmowach z Iranem

Amerykańskie giełdy wyraźnie rosły po wypowiedziach Donalda Trumpa o rozmowach USA z Iranem i możliwym "całkowitym rozwiązaniu" konfliktu na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie cena ropy Brent spadła w okolice 97 dolarów za baryłkę po wcześniejszym wzroście powyżej 113 dolarów. Analitycy zwracają jednak uwagę, że rynki pozostają bardzo nerwowe, a opieranie się wyłącznie na deklaracjach Trumpa wiąże się z dużym ryzykiem. Obecnie baryłka ropy Brent kosztuje około 103 dolarów.

23 marca 17:40

Na początku marca Stany Zjednoczone ogłosiły wymianę 172 mln baryłek ropy ze Strategic Petroleum Reserve w transzach. Był to element szerszego, skoordynowanego uwolnienia rezerw prowadzonego wspólnie z 32 państwami Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

23 marca 17:37

Amerykański sekretarz energii Chris Wright powiedział CNBC, że USA mogłyby sięgnąć po kolejne baryłki ze Strategic Petroleum Reserve, by uspokoić rynek w czasie wojny z Iranem, ale taki scenariusz jest "wysoce nieprawdopodobny". Jak dodał, Waszyngton szuka innych sposobów na obniżenie cen. Wśród nich wymienił poprawę efektywności rafinerii i zwiększenie podaży oleju napędowego. Obecnie amerykańska rezerwa strategiczna ma zawierać około 415 mln baryłek ropy.

23 marca 17:31

Brytyjski minister obrony John Healey potwierdził w Izbie Gmin, że Iran wystrzelił w piątek dwa pociski w kierunku wspólnej brytyjsko-amerykańskiej bazy Diego Garcia na Oceanie Indyjskim. - Jeden nie doleciał do celu, drugi został zniszczony przed osiągnięciem celu. Żaden nie zbliżył się do Diego Garcia - powiedział. Healey dodał, że Wielka Brytania nie musiała podejmować żadnych działań, a funkcjonowanie bazy przebiega normalnie. Doniesienia o ataku pojawiały się już wcześniej, ale teraz zostały oficjalnie potwierdzone przez brytyjski rząd.

23 marca 17:23

"Uruchomiono syreny. Mieszkańcy i rezydenci proszeni są o zachowanie spokoju i udanie się do najbliższego bezpiecznego miejsca" - tak brzmi komunikat wydany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Bachrajnu na platformie X. 

23 marca 17:21

BBC: trzy statki przepłynęły przez Cieśninę Ormuz z włączonym nadajnikiem

Ruch tankowców przez Cieśninę Ormuz wyraźnie osłabł od początku wojny USA i Izraela z Iranem 28 lutego. BBC podaje, że w poniedziałek trasę z aktywnymi nadajnikami AIS pokonały trzy jednostki: należące do Indii gazowce Pine Gas i Jag Vasant oraz chiński chemikaliowiec Bright Gold. Statki płynęły blisko siebie i obrały rzadziej używaną trasę, bliżej irańskiego wybrzeża niż zwykle. Według byłego kapitana US Navy Bradleya Martina może to oznaczać, że korzystały z korytarza uznanego za bezpieczny, także na wypadek ewentualnego zaminowania części cieśniny.

23 marca 17:14

Agencja Reuters twierdzi z kolei, że rozmawiała z wysokim rangą urzędnikiem irańskim na temat przebiegu rozmów ze Stanami Zjednoczonymi. Urzędnik poinformował, że Stany Zjednoczone zwróciły się w sobotę z prośbą o spotkanie z przewodniczącym irańskiego parlamentu Mohammadem Bagerem Kalibafem. - Teheran nie odpowiedział jak dotąd, a Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego nie zajęła się jeszcze tą sprawą - powiedział urzędnik.

23 marca 17:11

Szef irańskiego parlamentu zaprzecza doniesieniom o rozmowach z USA

Mohammad Bager Kalibaf zaprzeczył doniesieniom według których miał prowadzić negocjacje z przedstawicielami USA. Na koncie w serwisie X przypisywanym przewodniczącemu irańskiego parlamentu opublikowano wpis, że żadne rozmowy z Amerykanami się nie odbyły - przekazało BBC. Informacje te podał kilkadziesiąt minut wcześniej Reuters, powołując się na dwa źródła. Wcześniej Donald Trump stwierdził, że USA rozmawiały z wysoko postawionym urzędnikiem w Iranie. We wpisie Bager Kalibaf dodał też, że "fake newsy" miały posłużyć do "manipulowania" rynkiem ropy. We wpisie podkreślono również, że Irańczycy domagają się "pełnej i skruszonej kary dla agresorów".

23 marca 17:04

Libańczycy boją się, że niszczenie mostów na rzece Litani jest początkiem wielkiej wojny lądowej i długotrwałej okupacji. Wojsko izraelskie tłumaczy, że, wysadzając mosty, chce utrudnić Hezbollahowi przemieszczanie ludzi i broni na tereny przy granicy z Izraelem. Jednocześnie jednak odcina cywilom drogę ucieczki i dopływ pomocy humanitarnej - pisze na Wyborcza.pl Marta Urzędowska.

Liban, na którego terytorium operuje Hezbollah, jest jedną z ofiar konfliktu na Bliskim Wschodzie. Zmaga się z ogromnym kryzysem humanitarnym. Ludność z południa kraju wobec izraelskiej inwazji została przesiedlona. To już kilkaset tysięcy osób, które uciekły w kierunku północnym.

Uchodźcy wysiedleni z południowego Libanu zakładają obozowiska tymczasowe
Uchodźcy wysiedleni z południowego Libanu zakładają obozowiska tymczasoweFot. REUTERS/Khalil Ashawi
23 marca 16:52

Stany Zjednoczone prowadzą negocjacje z przewodniczącym irańskiego parlamentu Mohammadem Bagerem Kalibafem - przekazały źródło zaznajomione ze sprawą oraz izraelski urzędnik. Informację podał Reuters, wskazując, że to właśnie z Kalibafem ma obecnie rozmawiać strona amerykańska. Wcześniej Donald Trump mówił, że USA są w kontakcie z "szanowanym, wysokiego rangą przywódcą" po stronie irańskiej, ale nie ujawnił nazwiska. 

23 marca 16:40

Szef resortu energii USA: wzrost cen ropy jest przejściowy

Amerykański sekretarz energii Chris Wright ocenił, że zakłócenia na globalnym rynku ropy, które wywindowały ceny, mają charakter "tymczasowy". - Rynki robią to, co robią rynki - powiedział i dodał, że wyższe ceny mają wysłać producentom sygnał, by zwiększali podaż. Według Wrighta koszty nie wzrosły jeszcze na tyle, by doprowadzić do trwałego spadku popytu.

23 marca 16:23

Iran: wykonywane są wyroki po styczniowych protestach

Zastępca szefa irańskiego wymiaru sprawiedliwości Hamzeh Chalili poinformował, że wykonywane są prawomocne wyroki wobec uczestników antyrządowych protestów ze stycznia. - W tych sprawach nie zostaną zastosowane żadne łagodniejsze kary - oświadczył, cytowany przez portal Mizan. W zeszłym tygodniu Iran stracił trzech mężczyzn skazanych za zabójstwo dwóch policjantów podczas zamieszek. Antyrządowe protesty zostały brutalnie stłumione, zginęły tysiące osób. Kolejne setki osób aresztowano od początku wojny z Izraelem i USA. (PAP)

23 marca 16:12

Keir Starmer powiedział, że Wielka Brytania wiedziała o prowadzonych rozmowach między USA a Iranem. Podkreślił, że Londyn chce deeskalacji i jak najszybszego zakończenia konfliktu. - W związku z tym z zadowoleniem przyjmuję doniesienia o rozmowach między USA a Iranem - zaznaczył premier. Dodał, że ewentualne wynegocjowane porozumienie powinno zawierać "twarde warunki wobec Iranu", zwłaszcza w kwestii broni jądrowej.

23 marca 16:03

Trump mówi o zmianie reżimu w Iranie

Prezydent USA odniósł się też do sytuacji politycznej w Iranie po śmierci Alego Chameneiego. - Następuje automatycznie zmiana reżimu - powiedział. Zaznaczył również, że USA rozmawiają z ludźmi, których uważa za "bardzo rozsądnych" i "bardzo solidnych". - Ludzie w środku wiedzą, kim oni są. Są bardzo szanowani i może jeden z nich okaże się dokładnie tym, czego szukamy - dodał.

23 marca 15:55

Donald Trump był też pytany, kto miałby kontrolować Cieśninę Ormuz po ewentualnym porozumieniu z Iranem. Odpowiedział, że miałaby to być wspólna kontrola. Gdy reporter dopytał, kto dokładnie mógłby to być Trump odprał: - Może ja. Może ja, ja i ajatollah... ktokolwiek będzie następnym ajatollahem. Nie sprecyzował jednak, jak taki układ miałby wyglądać w praktyce.

23 marca 15:49

Donald Trump ocenił, że szanse na porozumienie z Iranem są duże. - Mamy bardzo poważną szansę na zawarcie umowy - powiedział. Dodał, że jeśli rozmowy zakończą się sukcesem, Cieśnina Ormuz "bardzo szybko" zostanie otwarta. - Cena ropy spadnie jak kamień, gdy tylko umowa zostanie zawarta - przekonywał.

Donald Trump
Donald TrumpFot. REUTERS/Kevin Lamarque
23 marca 15:46

Trump groził zniszczeniem największej elektrowni Iranu

Trump ujawnił, że USA miały być gotowe do uderzenia w kluczowy obiekt energetyczny Iranu. - Jutro rano, ich czasu, spodziewaliśmy się wysadzenia w powietrze ich największej elektrowni, której budowa kosztowała ponad 10 miliardów dolarów - mówił. Dodał, że chodzi o "bardzo dobry" obiekt. - Po co mieliby tego chcieć? - pytał. W ten sposób tłumaczył, dlaczego Teheran miał zdecydować się na kontakt z Waszyngtonem.

23 marca 15:41

Prezydent USA przekonywał, że to strona irańska miała pierwsza wyjść z inicjatywą rozmów. - Zadzwonili, ja nie. Zadzwonili. Chcą się dogadać - powiedział. Według Trumpa Iran miał obawiać się amerykańskiego uderzenia w infrastrukturę energetyczną, jeśli nie doszłoby do odblokowania Cieśniny Ormuz. - Chcą zawrzeć porozumienie, a my jesteśmy bardzo gotowi je zawrzeć - dodał.

23 marca 15:31

Trump: Iran nigdy nie będzie mieć broni jądrowej

Donald Trump powiedział, że Iran ma akceptować warunek całkowitej rezygnacji z broni jądrowej. - Nigdy nie będą mieli broni jądrowej. Zgodzili się na to - stwierdził, odnosząc się do trwających kontaktów z Teheranem. Dodał też, że ewentualne porozumienie musi być "dobrą umową" i oznaczać "koniec wojen" oraz "koniec broni jądrowej". - Bez tego nie ma umowy - zaznaczył.