Polski Słownik Biograficzny w internecie

Wyjątkowa gratka dla internautów. Życiorysy wybitnych Polaków, filmy, nagrania galerie zdjęć. Dziś rusza iPSB - internetowy ?Polski słownik biograficzny?. A publiczne radio i telewizja wrzucą do sieci cenne nagrania ze swoich archiwów.

Jak ze starego gramofonu słychać orkiestrę grającą "Pierwszą brygadę". Marszałek Piłsudski jedzie przez miasto w odsłoniętym powozie. Szpalery wojska salutują, defilują oddziały kawalerii, tłum wiwatuje i rzuca kwiaty. Od dziś ten dokument Ryszarda Ordyńskiego z 1937 roku może obejrzeć każdy. Nie w kinie, nie w ponurych archiwach, ale przed ekranem komputera.

Po raz pierwszy w sieci (pod adresem www.tvp.pl/PSB ) znajdą się zasoby tworzonego od 70 lat słynnego "Polskiego słownika biograficznego (patrz ramka). I po raz pierwszy w historii publiczne radio i telewizja tak szeroko otworzą swoje archiwa dla internautów. Każdy życiorys ze słownika będzie uzupełniony o archiwalne filmy, nagrania i galerie zdjęć.

- Takiego zbioru biogramów nie ma żaden kraj na świecie. "Polski słownik biograficzny" to aż 42 tomy, 27 tysięcy stron, 25 tysięcy haseł! Z czasem to wszystko znajdzie się w internecie - wylicza prof. Andrzej Romanowski, redaktor naczelny "PSB".

Internetowa wersja słownika na razie jest skromna. Dziś - na dobry początek - pojawi się w niej 10 biogramów obudowanych telewizyjnymi, radiowymi i fotograficznymi archiwaliami. Będą materiały m.in. o: Piłsudskim, Rejtanie, Sikorskim, Rydzu-Śmigłym, Sienkiewiczu, Słowackim.

Portal będzie systematycznie uzupełniany. Za trzy miesiące w iPSB będzie już sto biogramów. A za trzy lata - 25 tysięcy!

W wyszukiwarce wybieramy hasło "Piłsudski". Wyskakuje przygotowana przez naukowców z Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności nota biograficzna. Potem wchodzimy do wirtualnej sali kinowej.

Czarno-białe filmy. Obraz całkiem wyraźny, choć dźwięk trochę zdarty. Piłsudski odbiera marszałkowską buławę. Piłsudski odwiedza Żytomierz. Piłsudski w Sulejówku.

Odsłuchujemy przemówienia Marszałka z 1924 roku. To jedyne zachowane nagranie jego głosu. W mieszkaniu jednego ze swoich przyjaciół nagrał dwa teksty: o pracy zbiorowej ludu i o śmiechu. Temat wystąpień wybrał sam. Płyty za trzy grosze miała sprzedawać na jarmarkach fonograficzna firma pana Rudzkiego. Po 80 latach na stronie www zupełnie gratis.

W internetowej galerii można też oglądać portrety Marszałka, podpisane przez niego dokumenty i zdjęcia z rodzinnych albumów.

W podobny sposób opracowane zostaną wszystkie hasła ze słownika. I tak przy biografii Fredry będą między innymi teksty jego dramatów i fragmenty inscenizacji "Zemsty" z 1952 roku. - Internauta będzie miał szansę przekonać się, jak grali wielcy mistrzowie sceny - mówi autor projektu pisarz i scenarzysta Michał Komar.

Przy biogramie Henryka Sienkiewicza znajdą się m.in. zeskanowany dokument, w którym pisarz przekazuje wydawcy prawa do powieści "Ogniem i mieczem", i kadry z filmu Jerzego Hoffmana.

Projekt adresowany jest przede wszystkim do uczniów, nauczycieli, studentów i wykładowców. Może pomóc zarówno przy pisaniu pracy magisterskiej, jak i odrabianiu zadania domowego.

Autorzy portalu chcą jednak chronić prawa twórców. To dlatego w internetowym słowniku znalazły się zabezpieczenia, które nie pozwolą na kopiowanie archiwaliów. - Nie ma jednak żadnych przeszkód, by materiały umieszczone w portalu były odtwarzane podczas lekcji i wykładów - dodaje Michał Przymusiński, dyrektor telewizyjnego ośrodka Nowe Media.

By korzystać ze słownika, wystarczy komputer odtwarzający pliki dźwiękowe i nagrania wideo.

Autorzy portalu planują przetłumaczenie znajdujących się w internecie materiałów na języki obce. Na początek na język angielski.