Niewykluczone, że kwestia zakupu akcji FSO przez ukraiński koncern AwtoZAZ będzie omawiana w czasie zaczynającej się dziś w Warszawie wizyty przywódcy Ukrainy Wiktora Juszczenki. Dodatkowym impulsem do takich rozmów mogą być problemy brytyjskiej firmy samochodowej MG Rover, która - nie mogąc zdobyć inwestora strategicznego - znalazła się właśnie na skraju bankructwa. Ryzyko utraty ponad 20 tys. miejsc pracy w zakładach Rovera i jego kooperantów budzi gorące emocje w Wielkiej Brytanii. Ewentualny upadek FSO również uderzyłby w kilkanaście tysięcy miejsc pracy w Polsce. Koszty likwidacji FSO pod koniec zeszłego roku rząd szacował na 150 mln zł. Dodatkowo na straty trzeba by spisać 52 mln zł pomocy publicznej, którą w tym roku Ministerstwo Skarbu wypłaciło już żerańskiej fabryce.
Tymczasem nad FSO znów gromadzą się ciemne chmury. W zeszłym tygodniu fabryka nie produkowała aut. Przymusowa przerwa produkcyjna potrwa jeszcze w poniedziałek. - Nie mamy dość pieniędzy na zakup podzespołów do produkcji - przyznał nam prezes FSO Janusz Woźniak. - Ostatnio kupowaliśmy części, korzystając ze wsparcia finansowego ukraińskiego AwtoZAZ. Jednak ukraiński koncern ograniczył wsparcie, bo nie wie, jaki będzie wynik negocjacji z Ministerstwem Skarbu o zakupie akcji FSO - tłumaczy Woźniak.
W zeszłym roku AwtoZAZ złożył ofertę zakupu 20 proc. akcji FSO, które należą do skarbu państwa. W listopadzie rząd upoważnił Ministerstwo Skarbu do wynegocjowania warunków sprzedaży. AwtoZAZ przyznał zaś FSO 20 mln dolarów pożyczki na zakup części do produkcji samochodów. Odkupił też od sześciu polskich banków ich wierzytelności wobec żerańskiej fabryki.
FSO i AwtoZAZ łączy wspólny interes. Dostawy na Ukrainę to kwestia życia dla FSO - od kilku lat trafia tam ponad 90 proc. aut produkowanych na Żeraniu, w 2004 r. było to prawie 40 tys. aut Lanos. Z drugiej strony AwtoZAZ chce zyskać przyczółek w Unii Europejskiej.
Trwające już pół roku rozmowy ukraińskiego inwestora z Ministerstwem Skarbu nie zostały jednak zakończone, a nawet nie jest jasne, jak bardzo są zaawansowane. Odpowiedzialny za negocjacje wiceminister skarbu Dariusz Witkowski tłumaczył nam wtedy, że polska strona uzgadniała jeszcze wycenę FSO. Mniej więcej w połowie lutego Ministerstwo Skarbu uznało też, że potrzebuje pomocy kancelarii prawnej, by ocenić, czy umowy z AwtoZAZ chronią skarb państwa przed ryzykiem związanym z tą transakcją. Dopiero 1 kwietnia Ministerstwo Skarbu podpisało umowę w tej sprawie z kancelarią Tokarczuk, Jędrzejczyk i Wspólnicy (polskie przedstawicielstwo francuskiej kancelarii Gide Loyrette Nouel).
Nasi rozmówcy sugerują też, że do opóźnienia rozmów o przyszłości FSO przyczyniła się śmierć znanego ekonomisty Krzysztofa Lisa, który na początku lutego zginął w wypadku samochodowym. Był on pełnomocnikiem kontrolującego AwtoZAZ ukraińskiego przedsiębiorcy Tarieła Wasadzego. Krzysztof Lis miał dobre kontakty na Ukrainie, gdzie w latach 1999-2001 doradzał ówczesnemu premierowi, a dziś prezydentowi Ukrainy Wiktorowi Juszczence.