Na to utyskują praktycznie wszyscy przedsiębiorcy. Ci najmniejsi dorzucają do listy największych problemów małe obroty, zaś nieco więksi - skomplikowane przepisy. Dla średnich firm dużą bolączką jest też konkurencja dużych przedsiębiorstw.
Co według Ministerstwa Gospodarki mogłoby wesprzeć przedsiębiorczość w naszym kraju? Przede wszystkim prostszy system podatkowy. Przepisy o ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych i karta podatkowa miały zachęcać do podejmowania działalności gospodarczej, jednak tak się skomplikowały, że korzysta z nich coraz mniejsze grono przedsiębiorców. "Należałoby się zastanowić nad wprowadzeniem możliwości rozliczania podatku VAT przez firmy najmniejsze w sposób uproszczony, np. w formie ryczałtu" - czytamy w raporcie.
W opinii ministerstwa obowiązek naliczania VAT jest dla drobnych przedsiębiorców tak skomplikowany, że często wycofują się oni z interesów. "Ponadto nowa ustawa o VAT na tyle skomplikowała system, że jej przepisy wymagają pilnej nowelizacji oraz wyjaśnienia wielu kwestii" - uważa resort gospodarki.
Najpilniejsza jest zmiana zapisów m.in. o opodatkowaniu umów-zleceń świadczonych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, a także dotyczących opodatkowania tzw. złych długów, pojazdów ciężarowych i osobowych oraz budownictwa i usług internetowych. "Konieczna byłaby również rzetelna dyskusja na temat możliwości wprowadzenia jednolitej i niższej stawki podstawowej VAT, skorelowanej z wysokością stawki w krajach ościennych i w krajach, z którymi mamy wysokie obroty gospodarcze" - czytamy w raporcie.
Tylko Dania i Węgry mają wyższą podstawową stawkę VAT niż Polska. U naszych sąsiadów ten podatek jest niższy, np. w Niemczech obowiązuje 16-proc. stawka, zaś w Czechach i na Słowacji - 19-proc.
Pod koniec 2003 r. działało w Polsce blisko 3,6 mln firm, czyli o 3,2 proc. więcej niż przed rokiem. Mniej było przedsiębiorstw państwowych i spółdzielni (w sektorze publicznym działało 129,3 tys. przedsiębiorstw), zaś przybyło spółek handlowych i zakładów osób fizycznych.
Aż 95 proc. przedsiębiorstw to firmy najmniejsze, zatrudniające do dziewięciu osób. Dają one pracę 3,2-3,5 mln osób, czyli ok. 20 proc. pracujących w gospodarce. Udział firm małych (10-49 pracowników) wynosi 3,8 proc., zaś średnich (50-249 osób) - 0,8 proc. Firmy duże, które zatrudniają powyżej 250 pracowników, stanowią zaledwie 0,2 proc. ogółu przedsiębiorstw.