Wybierz lokatę dla siebie
Z opublikowanych w piątek szacunków firmy Analizy Online wynika, że luty był czwartym z rzędu miesiącem, w którym Polacy więcej pieniędzy wycofali z funduszy, niż do nich wpłacili.
Tym razem ujemne saldo wyniosło blisko miliard złotych. To jednak i tak spora poprawa w stosunku do styczniowej paniki, na fali której Polacy wyjęli z funduszy aż 11,1 mld zł swoich oszczędności. W sumie od listopada do lutego zabrali od powierników już 14,5 mld zł. To więcej niż co dziesiąta złotówka inwestowana w funduszach.
Myliłby się jednak ten, kto by przypuszczał, że pieniądze z funduszy wciąż wypłacają osoby tracące na inwestycjach w akcje. Po styczniowym załamaniu cen notowania akcji w lutym się ustabilizowały.
To pozwoliło większości funduszom inwestującym pieniądze klientów na giełdzie wypracować niewielkie zyski (średnio 2-3 proc.). I z takich funduszy Polacy wcale nie wypłacali swoich pieniędzy. Przeciwnie: majątek zainwestowany w polskie fundusze akcji w lutym nawet wzrósł o pół miliarda złotych.
Grzegorz Raupuk z firmy Analizy Online zwraca uwagę, że klientów traciły w lutym głównie fundusze o mniej ryzykownym profilu - majątek funduszy mieszanych (inwestujących na giełdzie tylko połowę powierzonych pieniędzy) spadł o 500 mln zł, stabilnych - o 350 mln zł, a najbezpieczniejszych funduszy pieniężnych - aż o 700 mln zł.
Dlaczego Polacy nie wycofują już pieniędzy z ryzykownych funduszy akcji, lecz pozbywają się udziałów w funduszach dużo bezpieczniejszych? To z pewnością po części skutek polityki banków, które coraz wyżej podnoszą oprocentowanie lokat.
Funduszy akcji konkurencja ze strony lokat dotyczy w stosunkowo małym stopniu. Dla kogoś, kto trzyma pieniądze w ryzykownym funduszu i jest gotów poczekać nawet kilka lat na wysoki, długoterminowy zysk, oferta bankowego depozytu na 6 czy nawet 7 proc. rocznie nie jest kusząca.
Ale dla klientów funduszy stabilnych, które nawet w dobrych czasach rzadko przynoszą więcej niż 12-15 proc. zysków, pokusa ulokowania pieniędzy w banku na tylko trochę niższy procent, ale za to bez żadnego ryzyka, może być duża. Nie mówiąc już o funduszach bezpiecznych, które rzadko mogą się pochwalić rocznym zarobkiem wyższym od 4 proc. W większości banków dziś można dostać lokaty albo konta oszczędnościowe na porównywalnych lub nawet lepszych warunkach.
W tych porównaniach jest pewna niesprawiedliwość, bo fundusze mogą się chwalić tylko historycznymi zyskami, a bankowcy - obietnicami na przyszłość. I nie można wykluczyć, że za rok wyniki bezpiecznych funduszy wcale nie będą gorsze niż dzisiejsze oprocentowanie lokat. Ale część klientów mimo wszystko wybiera bankowe obietnice.
Pieniądze płyną więc z kas powierników do bankowych skarbców. Z danych NBP wynika, że już w styczniu Polacy zanieśli na lokaty prawie 15 mld zł.
A w lutym? Sam tylko PKO BP zgarnął przynajmniej 3-4 mld zł na swoją Max Lokatę oprocentowaną na 6 proc. rocznie. Inne banki nie są gorsze - w piątek BZ WBK poinformował, że przez ostatnie trzy miesiące na jego konta oszczędnościowe Polacy wpłacili aż 8,3 mld zł. Zapewne dużą część z tej kwoty przenieśli z funduszy.
Do tego dochodzą tzw. lokaty strukturyzowane, które są pośrednią formą inwestowania między tradycyjnymi funduszami a lokatami bankowymi. Za cenę niższych od funduszy możliwych zysków zapewniają ochronę kapitału. Polacy wpłacili na takie lokaty już kilkanaście miliardów złotych.
Ile pieniędzy może jeszcze odpłynąć z funduszy? Zdaniem Zbigniewa Jagiełły, prezesa największego na rynku TFI Pioneer Pekao, nawet przy sprzyjającej sytuacji na rynku kapitałowym zmniejszone zainteresowanie funduszami potrwa przynajmniej do końca wiosny. To byłaby dla powierników zła wiadomość.
Z danych Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami (to organizacja skupiająca powierników) wynika, że na koniec lutego wszystkie zarejestrowane w Polsce fundusze zarządzały łącznie kwotą 111,1 mld zł. To już o ponad 30 mld zł mniej, niż miały pod swoją pieczą jesienią ubiegłego roku. Prawie 15 mld zł wycofali klienci, a drugie tyle to skutek spadających cen akcji.
Z tej topniejącej góry pieniędzy aż 64 mld zł wciąż mamy ulokowane w ryzykownych funduszach akcji i zrównoważonych. Ich popularność wśród inwestorów zależy głównie od koniunktury giełdowej. Ale kolejne 21 mld zł to pieniądze zgromadzone w funduszach stabilnych, drugie tyle zaś - zdeponowane w obligacyjnych i pieniężnych.
Te grupy funduszy są już dużo bardziej wrażliwe na konkurencję ze strony bankowych lokat. Jeśli tylko co dziesiąty klient da się skusić na oszczędzanie w banku zamiast w bezpiecznym funduszu, od powierników może odpłynąć jeszcze przynajmniej 4-5 mld zł.
Jest to możliwe, bo cykl podwyżek stóp procentowych w Polsce się jeszcze nie skończył i odsetki od lokat jeszcze mogą pójść w górę, stając się coraz groźniejszym przeciwnikiem dla funduszy.
Fundusze robią, co mogą, by utrzymać klientów. Ostatnio na wyścigi wprowadzają obniżki opłat manipulacyjnych. Takie promocje ostatnio wprowadziły m.in. TFI PKO, Allianz, BPH, DWS i Commercial Union.