Kończymy relację z posiedzenia komisji śledczej, zachęcamy do śledzenia najświeższych informacji na Gazeta.pl!
Zaglądamy na portal X. "Druga osoba w państwie…. ale nikt w PiS nie pytał Elżbiety Witek o opinię, czy wybory korespondencyjne to dobry pomysł? Miała zorganizować przebieg procesu legislacyjnego i tyle. Całujemy rączki, padamy do nóżek i żeby Ci nie przyszło do ślicznej główki, że nas interesuje, co masz do powiedzenia! Nawet jeśli jesteś Marszałkiem Sejmu" - pisze członkini komisji śledczej, posłanka Lewicy Anita Kucharska-Dziedzic.
Przesłuchanie Elżbiety Witek dobiegło końca. Teraz posiedzenie będzie kontynuowane w formie niejawnej, członkowie zajmą się kwestią odtajnienia dokumentów z Poczty Polskiej.
- 3 kwietnia, trzy dni przed podjęciem ustawy o przeprowadzeniu wyborów korespondencyjnych, wprowadzono tymczasowy zakaz wstępu do lasów. Wiecie państwo co działo się na ulicach, a Sejm zajmował się czym? Sejm zajmował się wyborami korespondencyjnymi - mówi poseł KO Dariusz Joński.
Waldemar Buda z PiS przypomina, że 9 maja było 170 nowych zakażeń, w czerwcu - 285, we wrześniu - 1326 dziennych zakażeń, w październiku - 21 tys., w marcu 2021 r. - 1438. - Skala zakażeń w maju w stosunku do każdych kolejnych terminów była kilkukrotnie mniejsza - zaznacza. Do słów odnosi się poseł KO Jacek Karnowski. - Wtedy testowanie trwało 24 godziny, nie było szczepionki, nie wiadomo było nic o tej chorobie, była mała liczba szpitali tymczasowych - wskazuje parlamentarzysta.
- Koperty miały być zabójcze, pandemia szalała. Ale już w czerwcu i lipcu, nie. Czy pamięta pani statystyki zakażeń w maju, czerwcu i lipcu, albo w proponowanych terminach, które padały ze strony pana Budki, że to miała być jesień albo wiosna kolejnego roku? - mówi poseł PiS Waldemar Buda. - Tych danych nie mam. Na pewno pamiętam jedną wypowiedź pana Borysa Budki, który proponował przesunięcie na jesień. Tam był chyba największy wzrost na jesieni 2020 r. Na jesieni na pewno byśmy tych wyborów nie przeprowadzili, bo skok był bardzo wysoki - odpowiada Elżbieta Witek.
Jacek Karnowski pyta Elżbietę Witek, czy przeprowadzenie wyborów 10 maja było korzystne dla Andrzeja Dudy. - Nikt nie wie, kto wygrałby wybory 10 maja. Musiałyby się odbyć. Gdybyśmy się posługiwali to sondażami, to oczywiście, że tak - mówi była marszałkini Sejmu.
- Jeżeli dostałaby pani pismo, e-maila, niepodpisanego, z nagłówkiem "Poczta Polska", nie mając pewności, czy to w ogóle jest z Poczty Polskiej, czy pani w takim razie przekazałaby jakieś dane wrażliwe? - pyta Jacek Karnowski. - Jeżeli tak było, a nie umiem tego stwierdzić, to oczywiście, że nie - odpowiada Elżbieta Witek.
Poseł KO, były prezydent Sopotu Jacek Karnowski zwraca uwagę, że ustawie o wyborach nie było zapisu o tym, że samorządowcy mają przekazać spis wyborców Poczcie Polskiej. - Gdyby było, to byśmy to przekazali. W tej ustawie nie ma właśnie takiej regulacji. Dlatego myśmy tych spisów nie przekazali - wskazuje parlamentarzysta. - A dlaczego inni samorządowcy przekazali? - pyta Elżbieta Witek. Karnowski mówi, że "przestraszył ich premier, wojewodowie". - Jeżeli dostałaby pani pismo niepodpisane z Poczty Polskiej, to pani przekazałaby spisy ludzi w ramach RODO? - dodaje poseł. - Myślę, że samorządowcy dokładnie wiedzieli, o co chodzi, skoro się włączyli w ten proces tak bardzo aktywnie - odpowiada była marszałkini Sejmu.
- Sama legislacja pozostawia bardzo wiele do życzenia. 3 godziny, bez komisji, bez opinii, bez opinii lekarzy, medyków, tych, którzy się na tym znają. To najlepiej wskazuje, jak działał Sejm pod pani przywództwem, niestety. Odnoszę naprawdę takie wrażenie, że ten budynek za czasów PiS-u był traktowany jak sekretariat. Ktoś podejmował decyzję na Nowogrodzkiej, tu przychodziła decyzja. "Masz kalendarz, nie patrz na zdrowie i życie, masz to dzisiaj zrobić". Tak się odbywało. Mówię jak było, bo z tego, co dzisiaj pani przedstawiła, to właśnie tak było. 3 godziny na ustawę korespondencyjną, która była całkowicie nieprzygotowana. Dlatego to się skończyło wyrzuceniem pieniędzy w błoto i znalezieniem złotego środka w postaci oświadczenia Kaczyńskiego i Gowina o tym, że trzeba było przenosić te wybory. Można było inaczej, od samego początku - mówi przewodniczący Dariusz Joński.
- Ktoś narzucił bardzo ambitny kalendarz, żeby to zrobić w ciągu 180 minut, ale nikt nie zastanawiał się nad zdrowiem i życiem tych, którzy mieli przeprowadzić wybory, m.in. listonoszy. Na trzy tygodnie przed wyborami listonosze pisali różne pisma, w tym związki zawodowe, również do pani, informując, że nie wiedzą, jak to przeprowadzić, nie ma żadnych wytycznych, nie wiedzą, co zrobić. Jestem ciekaw, co pani z tymi opiniami robiła? - pyta Dariusz Joński. - Mogłam się z nimi zapoznać i procedować ustawę, która wpłynęła do Sejmu. Jestem przekonana, że ci, którzy to przygotowywali myśleli dokładnie o wszystkich, także tych, którzy mieliby się tym zajmować od strony technicznej - odpowiada Elżbieta Witek.
- Pani przed momentem stwierdziła, że nic nie mogła zrobić poza ogłoszeniem wyborów. Biorąc pod uwagę, że ten projekt ustawy [ws. wyborów korespondencyjnych - red.] był procedowany przez 3 godziny i bez komisji, czy podtrzymuje pani słowa, że nic pani nie mogła zrobić, żeby lepiej zabezpieczyć, przedyskutować, zebrać opinie, nawet jeśli zajęłoby to 24 godziny? - pyta poseł KO Dariusz Joński. - Czasu było mało, staraliśmy się to zrobić tak, by być w zgodzie z kalendarzem - tłumaczy Elżbieta Witek.
- Jestem przekonana, że moi koledzy, którzy byli w rządzie i których znam, na pewno zrobili wszystko, żeby w sposób odpowiedzialny te wybory przeprowadzić. Czasu było naprawdę było niewiele, odpowiedzialność była duża. Trzeba było naprawdę sprężenia się, żeby to wszystko zrobić zgodnie z kalendarzem. Co do tego nie mam żadnych wątpliwości - przekonuje Elżbieta Witek.
- Posłowie poprzedniej kadencji mówili o wywieranej na nich presji, że nie zostaną więcej posłami, że stracą swoje funkcje, jeżeli w taki, a nie inny sposób będą głosować. Uważa pani, że to są praktyki naganne, czy nie? - pyta Anita Kucharska-Dziedzic. - Jeśli pyta pani o naszą formację, to jestem zdziwiona, że ktoś coś takiego powiedział. Straszenie kogokolwiek w taki sposób? Nigdy czegoś takiego nie słyszałam, nigdy nie byłam tego świadkiem, wątpię, że coś takiego miało miejsce - odpowiada Elżbieta Witek. Posłanka Lewicy wspomina o zeznaniach Jarosława Gowina i Michała Wypija, którzy mówili, że była na nich wywierana presja. - Ja tego nie mogę potwierdzić ani zaprzeczyć, bo przecież nie byłam członkiem zespołu, który z nimi rozmawiał. Nie mogę się do niego odnieść. Naprawdę, takie praktyki nie są stosowane, żeby wywierać na kimś presję i jeszcze go straszyć. Być może w innych formacjach to się dzieje (...) Naprawdę, jestem zdziwiona. Nie słuchałam przesłuchań pana Gowina i pana Wypija, mogłam coś tam w mediach przeczytać, co powiedzieli, ale to pewnie było wyrywkowe - dodaje była marszałkini.
- Jeżeli np. pan premier wydaje decyzję 16 kwietnia, a dwa dni później dopiero wchodzi w życie ustawa umożliwiająca wydawanie mu takiej decyzji, czy to jest normalne, czy nienormalne? - pyta posłanka Lewicy Anita Kucharska-Dziedzic. - Nie wiem, nie znam tego przypadku, nie uczestniczyłam w tym, więc nie potrafię się do tego odnieść. To są pytania do pana premiera, a nie do mnie - odpowiada Elżbieta Witek.
- W konstytucji nie może być zapisu o wyborach korespondencyjnych. Mówiąc o konstytucji, mówiłam o zapisie o tym, że muszą się odbyć wybory prezydenta. To było dla mniej najważniejsze. Jeżeli zdarzają się sytuacje nieoczekiwane, to mamy prawo ustawami regulować to, co się dzieje. Covid był czymś zupełnie nowym. Nie było żadnych rozwiązań na covid, nie mogliśmy się nawet zebrać w Sejmie - tłumaczy Elżbieta Witek. - Dla przeprowadzenia wyborów prezydenckich wprowadzenie stanu wyjątkowego jest zupełnie nieuzasadnione. Celowo wprowadzać stan wyjątkowy po to, by przeprowadzić wybory? Uważam to za zły pomysł, to jest mój pogląd - dodaje.
Posłanka Lewicy Anita Kucharska-Dziedzic pyta, czy Elżbietę Witek, jako marszałkinię Sejmu, jako osobę drugą w państwie, "zapytano o opinię na którymkolwiek z etapów podejmowanych przez nią decyzji o organizacji procesu legislacyjnego". - Czy panią pytano o opinię, czy wybory kopertowe to dobry pomysł? - pyta parlamentarzystka. - Rozmawialiśmy wszyscy na ten temat. Jeśli pani uważa za konsultację wypowiedzenie mojego zdania, to tak. Nikt się do mnie nie zwracał z prośbą o opinię. To były wyrażane przeze mnie poglądy w większej grupie osób. Nie było tak, że przyszedł do mnie kolega z rządu i pytał, co sądzę na ten temat - odpowiada Elżbieta Witek. - Ja w dużym stopniu byłam marszałkiem samodzielnym. Z moimi opiniami w kwestii wielu ustaw potrafiłam postawić na swoim w tym sensie, że zwracałam uwagę, że coś jest nie tak. Koledzy tego słuchali - zaznacza.
Tumanowicz pyta też, czy wśród marszałków z klubu PiS "była świadomość, że nieodbycie wyborów w terminie jest na korzyść środowiska Platformy Obywatelskiej". - To było widoczne. Najsmutniejszy widok to było, jak pani Kidawa-Błońska rezygnowała sama przed salą kolumnową, a potem, jak mówiła, że wywaliła wybory. Opadnięcie masek. Komuś zależało na tym, by wybory 10 maja się nie odbyły. Nie mieliśmy w tym żadnego interesu, który byłby niezgody z konstytucją. Wręcz odwrotnie. Zdawaliśmy sobie sprawę, że mamy wyjątkowo trudny czas. Nigdy wcześniej nikt w Polsce się z takimi problemami nie mierzył. Mamy wybory prezydenckie. Pytanie mogłam sobie zadać jedno: co by było, gdyby te sondaże były inne, a my nie chcielibyśmy przeprowadzić tych wyborów 10 maja? Potrafię sobie wyobrazić taką sytuację, że nie przeprowadzamy wyborów 10 maja, a notowania są zupełnie inne. (...) Patrząc na te ataki, które były na nas, mimo że była naprawdę dobra wola, żeby to przeprowadzić, mam prawo sądzić, że jednak wtedy byłby taki szum, że łamiemy konstytucję, łamiemy demokrację, że wybory powinny się odbyć 10 maja - mówi Elżbieta Witek.
Pytania zadaje poseł Konfederacji Witold Tumanowicz. Pyta m.in. o to, kiedy Elżbieta Witek zorientowała się, że wyborów 10 maja nie można zorganizować w normalnym trybie. Była marszałkini ocenia, że była to końcówka marca, początek kwietnia. - Pandemia się rozwijała, było naprawdę bardzo groźnie - wspomina.
- Mogę panu podać panu datę wpływu ustawy, skierowanie do pierwszego, drugiego, trzeciego czytania i wyjście z Sejmu. To powszechnie znane - odpowiada Elżbieta Witek na pytanie Dariusza Jońskiego. Przypomina, że głosowanie odbyło się 6 kwietnia 2020 r., projekt liczył 12 stron. 5 maja Senat wniósł o odrzucenie ustawy, 7 maja Sejm odrzucił wniosek Senatu, a 8 maja prezydent podpisał ustawę. - Odczytałam wszystko, co się wydarzyło w Sejmie - dodaje była marszałkini.