"Zrobiło się zimno, więc globalne ocieplenie to bzdura"? Wyjaśniamy rozterki wątpiących

Po rekordowo ciepłym czerwcu przyszedł chłodny lipiec i w mediach społecznościowych zaczęły pojawiać się (jak to często bywa przy zmianach pogody) wątpliwości: globalne temperatury naprawdę rosną? A może takie wahania były zawsze? Poprosiliśmy więc eksperta o wyjaśnienie.
Zobacz wideo

Dziś Piątek dla klimatu - jak co tydzień na gazeta.pl i next.gazeta.pl piszemy na temat związany z trwającym kryzysem klimatycznym.

W czerwcu biliśmy rekordy temperatury. Było gorąco, sucho, trudno było wytrzymać. Bardzo łatwo za to w takich okolicznościach za to odczuć, że globalne ocieplenie zupełnie realnie nas dotyka. Ale potem przyszedł lipiec i ochłodzenie. A w ślad za nim w mediach społecznościowych pojawiły się wypowiedzi sugerujące, że to argument zaprzeczający globalnemu ociepleniu, a zmiany pogody - raz upały, a raz chłód - obserwujemy "od zawsze". Co na to naukowcy?

Pogoda. Czerwiec pobił rekordy

Wróćmy na chwilę do poprzedniego miesiąca. Wiele można było usłyszeć albo przeczytać o tym, że w Polsce był on najcieplejszym czerwcem w historii pomiarów. Chodzi nie tylko o Polskę, ani nawet Europę, a o całą Ziemię. Na to wskazują dane zebrane w ramach europejskiego programu Copernicus, w ramach którego obserwujemy za pomocą satelitów Ziemię, w tym temperaturę jej powierzchni.

Mapa pokazuje odchylenie czerwca tego roku od średniej z okresu referencyjnego 1981-2010. Im kolor bardziej czerwony, tym większe odchylenie na plus, czyli tym wyższa temperatura czerwca w porównaniu z długookresową średnią. Od razu widać też jednak obszary z kolorem niebieskim, czyli były takie miejsca na świecie w czerwcu, gdzie było zimniej. Czy to dowód na brak globalnego ocieplenia?

- Trzeba przede wszystkim pamiętać o tym, że globalne ocieplenie to jest zjawisko polegające na wzroście średniej temperatury powierzchni Ziemi. Po pierwsze całej Ziemi, a niekoniecznie poszczególnych jej części. A po drugie, chodzi tutaj o trend długoterminowy. To, co dzieje się z temperaturą z dnia na dzień, a nawet z miesiąca na miesiąc, może przebiegać różnie, niezależnie od tego, że średnia temperatura powierzchni Ziemi w dłuższej skali czasowej rośnie - mówi dr Aleksandra Kardaś, fizyczka atmosfery i popularyzatorka nauki z portalu Nauka o Klimacie.

Oto wykres opracowany przez naukowców z NASA, obejmujący okres od końca XIX wieku do teraz. Widać na nim odchylenia średniej temperatury powierzchni Ziemi od tych z okresu 1951-1980. W ostatnich latach odchylenie wynosi około 0,9 stopnia w górę:

Odchylenie średniej globalnej temperatury Ziemi od średniej temperatury lat 1951-1980Odchylenie średniej globalnej temperatury Ziemi od średniej temperatury lat 1951-1980 źródło: NASA/Goddard Institute for Space Studies

A na poniższej mapie widać temperatury z ostatnich pięciu lat - najcieplejszych w historii pomiarów - dokładnie ich odchylenia od długoterminowej średniej (tym razem w stopniach Farenheita). Im kolor bardziej czerwony, tym wyższe odchylenie "na plus".

Anomalie temperatury powierzchni Ziemi w latach 2014-2018. Kolor czerwony oznacza temperatury wyższe niż przeciętnieAnomalie temperatury powierzchni Ziemi w latach 2014-2018. Kolor czerwony oznacza temperatury wyższe niż przeciętnie NASA/Goddard Institute for Space Studies

Czy niespełna stopień Celsjusza to mało? Jeśli temperatura wzrośnie o 1,5 stopnia do końca wieku, poziom mórz wzrośnie średnio o 10 cm – tak przewidują naukowcy z Międzyrządowego Panelu ds. Zmiany Klimatu (91 osób z 40 krajów, którzy przejrzeli tysiące prac naukowych, by stworzyć raport na temat zmian klimatycznych).

Do tego pamiętajmy, że mówimy o temperaturach średnich - w niektórych miejscach może być znacznie, znacznie cieplej - i już tak jest - na tyle, że trudno będzie tam żyć ludziom. A tak się składa, że chodzić może o rejony zamieszkałe przez miliony osób.

Dla porównania: to, że rośnie średni wiek mieszkańca Ziemi, nie znaczy, że nie mamy już dzieci. Czyli to, że średnia temperatura powierzchni Ziemi rośnie, nie znaczy, że nie możemy mieć dni, tygodni, a nawet miesięcy chłodniejszych, czy nawet czasami rekordowo chłodnych

- mówi dr Aleksandra Kardaś.

Eksperci twierdzą, że mamy niespełna 11 lat na powstrzymanie skutków ocieplenia klimatu. To bardzo mało, trzeba działać natychmiast. Tak niewiele jak 1 zł dziennie pomaga Greenpeace w szeregu działań na rzecz ochrony klimatu. WEJDŹ TUTAJ >>

Pogoda w lipcu, globalne ocieplenie i prąd strumieniowy

Wróćmy więc do tego, co mamy teraz, czyli chłodnego początku lipca. To, co dzieje się w ostatnim czasie z pogodą, także może mieć związek ze zmianami klimatu. Jak zauważa fizyczna atmosfery, od pewnego czasu naukowcy obserwują nowe zjawisko: wraz ze wzrostem średniej temperatury Ziemi, rośnie zakres temperatur, jakie występują. Czyli mamy z jednej strony temperatury niespotykanie wysokie na przemian z wyjątkowo niskimi dla danego okresu. Z czego to wynika? Bezpośrednie przyczyny są różne w różnych miejscach świata.

- Na przykład w naszym regionie prąd strumieniowy, który decyduje o tym, jaka jest u nas pogoda, spowalnia. A to dlatego, że mamy cieplejszą Arktykę, a mniejsze różnice temperatur między Arktyką a tropikami sprzyjają spowalnianiu prądu strumieniowego i jego meandrowaniu. Dzięki temu mamy teraz częstsze napływy powietrza raz z tropików a raz z północy. To oznacza dłuższe okresy, w których pozostajemy pod wpływem bardzo ciepłego powietrza z tropików na zmianę z chłodnym powietrzem z północy. Stąd fale ciepła i chłodu. Kiedy prąd strumieniowy jest szybki, wygląda to inaczej, częściej dociera do nas morskie powietrze z zachodu, które charakteryzuje się mniejszym zróżnicowaniem temperatury - wyjaśnia dr Aleksandra Kardaś.

Jak to się ma do argumentu "zawsze tak było, czasem upały, czasem zimno"? 

Dokładne pomiary, które by nam mówiły o wahaniach temperatury z dnia na dzień, mamy dla nieco ponad 100 lat. I możemy zaobserwować, że dla tego okresu poszerza się zakres temperatur, które występują w ciągu roku. Ale nadal w długim terminie mamy ocieplenie. Zawsze było czasem zimniej, czasem cieplej, natomiast teraz okresy, kiedy jest cieplej, są dłuższe, częstsze, temperatury są wyższe, mamy więcej rekordów ciepła, a mniej rekordów chłodu

- mówi ekspertka.

Eksperci o zmianach klimatu

I jeszcze na koniec trochę o ekspertach. Pojawia się czasem argument, że naukowcy mają różne zdania na temat zmian klimatycznych i nie wszyscy się ze sobą zgadzają. - Wśród specjalistów zajmujących się tym tematem wątpliwości nie ma. A to dlatego, że mamy bardzo dużo dowodów, zebranych różnymi metodami, przez naukowców z różnych części świata, które wskazują na to samo: że po pierwsze zmiana klimatu występuje, a po drugie, że przyczyną tego jest działalność człowieka. Jest to pogląd podzielany przez w zasadzie wszystkich specjalistów i instytucje, które zajmują się tym tematem - podkreśla Aleksandra Kardaś.

Obserwacje satelitarne potwierdzają dane ze stacji badawczych na Ziemi. Niedawno NASA sama postanowiła zająć się niepewnością statystyczną. Z pierwszego takiego badania w historii wynika, że roczne dane dotyczące temperatury podaje z dokładnością do 0,05 stopnia Celsjusza (0,09 stopnia Fahrenheita) w ostatnich dziesięcioleciach.

- Zawsze jednak można znaleźć kogoś, kto nie ma problemu, by wygłaszać opinie niepoparte dowodami. Taka osoba może być biegła w autoprezentacji, dyskusjach publicznych i być bardzo przekonująca dla szerokiej publiczności. W ten sposób u osób nie będących specjalistami powstaje wrażenie, że debata naukowa na temat podstawowych faktów związanych z ociepleniem trwa. To jednak starannie wykreowane złudzenie - podsumowuje Aleksandra Kardaś.

Jeśli chcesz działać na rzecz klimatu, ale nie wiesz od czego zacząć - wspieraj Greenpeace, które w Polsce prowadzi szereg działań na rzecz rozwoju czystych źródeł energii i sukcesywnie walczy z opieszałością polityków w tej kwestii. Nawet niewielka wpłata wzmacnia skuteczność tych działań. Możesz jej dokonać TUTAJ >>

Więcej o:
Komentarze (81)
Pogoda a klimat. "Zrobiło się zimno, co z globalnym ociepleniem?". Wyjaśniamy rozterki
Zaloguj się
  • hakatumba

    Oceniono 2 razy 0

    "Wyjaśniamy rozterki"....Buachachacha!!!! :-D Wy rozterek nie macie, płacą za wierszówkę i wszystko jest jasne.

  • 141288bs

    Oceniono 1 raz -1

    Nie doczytalem artykulu Pani Mazurek - skonczylem czytanie na; w czerwcu bilismy rekordy temperatury...na tym skonczylem, poniewaz u mnie jest pierwsza dekada maja.

  • baron_von_cipherblatt

    Oceniono 1 raz 1

    Ekobolszewia contra PiSfaszyści...Ten sam sort.

  • baron_von_cipherblatt

    Oceniono 1 raz 1

    Ekoparówy to odmiana lewacka odmiana PiSBolszewii. Nie ma dla nich faktów którym nie można by zaprzeczyć...

  • zlosliwyskrzat

    Oceniono 3 razy -1

    Było medialne mendy nie pisać o "najcieplejszym lecie w historii" i "afrykańskich upałach". Chcieliście dla swoich medialnych manipulacji wykorzystać "pogodę czerwcową", ale okazało się, że "lipiec zaskoczył drogowców" i teraz nagle okazuje się, że czasowe zmiany pogodowe nie mają znaczenia. Rozumiem, że znów "nagle wam się te Pireneje pojawiły".
    Jesteście marnymi Goebbelsami. Gdy tylko krótkie zdarzenia pasują wam do narracji to je wykorzystujecie. Gdy wam nie pasują to nagle okazuje się, że tak nie można.
    Mądre słowa powiedział Trump, co mu często nie zdarza. Współczesne media to wrogowie ludu. Co potwierdza zarówno propaganda wokół tematu "globco", jak też histeria pandemiczna. Jedyna różnica z nazistowskimi mediami jest taka, że gdy szambo wybija to współczesne media nagle udają, że zawsze stały po tej drugiej stronie barykady, a nie robiły dobrze korporacyjnym cwaniakom.

  • tomcio55

    Oceniono 1 raz -1

    No przeciez wiadomo ze piździ też przez ocipienie.

  • w11mil

    Oceniono 2 razy 0

    Uważnie przeczytałem tekst ale nie znalazłem miejsca w którym Pani Ekspert Kardaś wyjaśnia dlaczego ocieplenie powoduje oziębienie

  • rafee

    Oceniono 1 raz 1

    Wykres temperatury przedstawiony w tym artykule ma sie nijak do rzeczywistosci niestety. Ktos zapomnial o rekordowych temperaturach z lat 30tych.Rowniez ochlodzenie z lat 70tych jest zupelnie pominiete.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX