NATO. Kiedy powstał Sojusz Północnoatlantycki i kto do niego należy? [LISTA CZŁONKÓW]

NATO to sojusz wojskowy powstały w połowie XX wieku celem obrony państw sprzymierzonych w nim przed ewentualną agresją ze strony ZSRR. I choć Związek Radziecki dawno przestał istnieć, to istnienie Sojuszu Północnoatlantyckiego wciąż pozostaje zasadne.

NATO to skrót z języka angielskiego - North Atlantic Treaty Organization - co w języku polskim oznacza Sojusz Północnoatlantycki. Jest to układ wojskowy, który zawarto na mocy podpisanego w 1949 roku traktatu północnoatlantyckiego nazywanego też traktatem waszyngtońskim (ze względu na miasto, w którym go podpisano). 

Zobacz wideo Francuska armia udaje się na misję obrony przeciwlotniczej nad terytorium Polski

Jakie są cele NATO?

NATO to organizacja, której głównym celem jest zbiorowa ochrona militarna swoich członków. Jej zadaniem jest dbanie o zachowanie pokoju i umocnienie bezpieczeństwa międzynarodowego. Zgodnie z traktatem waszyngtońskim, każde państwo sojusznicze zobowiązane jest do:

  • utrzymywania pokojowych i przyjaznych stosunków międzynarodowych;
  • zachowania bezpieczeństwa własnego oraz innych członków sojuszu;
  • wzmacniania swoich sił zbrojnych. 

NATO w ramach porozumienia między swoimi sygnatariuszami stara się zapewnić trwały pokój i bezpieczeństwo w Europie, opierając się m.in. na rozwoju instytucji demokratycznych i pokojowym rozwiązywaniu konfliktów. Sojusz wysyła także swoje misje wojskowe do państw, na których terytorium toczy się konflikt zbrojny, aby umożliwić jego zakończenie. 

Hua Chunying - rzeczniczka chińskiego MSZ o wojnie w Ukrainie.Chiny obwiniają USA i NATO. Krytykują pomoc w dostawie broni Ukraińcom

Kiedy powstało NATO?

NATO powstało w 1949 roku, a dokładnie 4 kwietnia 1949, kiedy to w Waszyngtonie podpisano traktat północnoatlantycki (zwany także często traktatem waszyngtońskim). Umowa sojusznicza składa się z 14 artykułów, w których określone zostały jasno najważniejsze zobowiązania sojuszników wobec siebie nawzajem, ale także sojuszu jako całości. Istotę funkcjonowania NATO sprowadzić można głównie do założeń zawartych w artykule 5, który mówi, że każdy atak zbrojny z zewnątrz zwrócony przeciwko jednemu z państw członkowskich traktowany będzie jako atak przeciwko wszystkim uczestnikom sojuszu.

NATO. Jak doszło do powstania organizacji?

NATO to sojusz militarny, który powstał w połowie XX wieku celem obrony państw sprzymierzonych przed zakusami ZSRR. Po zakończeniu zimnej wojny i rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 r. NATO angażowało się głównie w zapewnienie równowagi i pokoju na świecie. Koordynowało misje i operacje wojskowe m.in. w Afganistanie czy Kosowie. 

Wołodymyr ZełenskiGorzkie słowa Zełenskiego. "Nie są gotowi przyjąć nas do NATO"

Obecnie w obliczu wojny w Ukrainie wywołanej przez Władimira Putina, NATO ponownie musi powrócić do swoich pierwotnych zadań jak odstraszanie i obrona przed ewentualną agresją. Atak Rosji na Ukrainę, do którego doszło 24 lutego, 30 przywódców NATO we wspólnym oświadczeniu określiło "brutalnym, całkowicie niesprowokowanym i nieuzasadnionym". Według sekretarza generalnego NATO Jensa Stoltenberga celem Rosji jest nie tylko Ukraina, ale również podważenie europejskiego ładu dot. bezpieczeństwa, w związku z czym uruchomiono "plan obronny", który ma polegać na wzmocnieniu wschodniej flanki Sojuszu. Więcej na ten temat: 

Mieszkańcy w schronie w MariupoluZachód wyśle broń Ukrainie - "całą, o jaką poprosi". "Plan obronny" NATO

NATO: kiedy Polska przystąpiła do sojuszu?

Polska po przemianach i obaleniu komunistycznych rządów rozpoczęła starania o przyjęcie w poczet członków NATO. Wieloletnie zabiegi polityczne zaowocowały przyjęciem Rzeczpospolitej do sojuszu 12 marca 1999 r. Od tego momentu Polska jest aktywnym członkiem Paktu - żołnierze regularnie biorą udział w misjach prowadzonych w różnych częściach świata. Regularnie biorą także udział w ćwiczeniach z wojskami innych państw sojuszniczych. Na terenie naszego kraju rozmieszczone są także elementy infrastruktury należącej do paktu, jak m.in. Centrum Szkolenia Sił Połączonych NATO (JFTC) w Bydgoszczy.

NATO: członkowie sojuszu. Które państwa należą do NATO? 

Sojusz Północnoatlantycki początkowo składał się z 12 państw, wśród których znalazły się: 

  • Belgia,
  • Dania,
  • Francja,
  • Holandia,
  • Islandia,
  • Kanada,
  • Luksemburg,
  • Norwegia,
  • Portugalia,
  • Stany Zjednoczone,
  • Wielka Brytania,
  • Włochy.

Obecnie organizacja liczy sobie 30 członków, a ostatnie rozszerzenie miało miejsce w 2020 roku, kiedy w poczet krajów należących do NATO dołączyła Macedonia Północna. Oprócz tego kraju do sojuszu należą także:

  • od 1952 r. - Grecja, Turcja
  • od 1955 r. - RFN (od 1990 Niemcy)
  • od 1982 r. - Hiszpania
  • od 1999 r. - Polska, Czechy, Węgry
  • od 2004 r. - Litwa, Łotwa, Estonia, Bułgaria, Rumunia, Słowacja, Słowenia
  • od 2009 r. - Albania, Chorwacja
  • od 2017 r. - Czarnogóra.

NATO: jakie kraje są krajami goszczącymi NATO?

Jakie kraje są krajami goszczącymi NATO? Kraj goszczący to państwo, które nie jest formalnym członkiem sojuszu, ale umożliwia sojuszowi działanie na swoim terytorium. Taki status posiada Szwecja. 

Członkowie NATO. Które państwa chcą dołączyć?

Oficjalnym kandydatem do członkostwa w NATO jest Bośnia i Hercegowina, natomiast potencjalnymi kandydatami są Gruzja, Finlandia i Ukraina. 

Zobacz też: Szef NATO: "Nasze wojska nie wejdą na Ukrainę". Zamknięcie nieba? Wymknęłoby się spod kontroli

Więcej o: