Rząd mniejszościowy. Co to jest? Czy może upaść? [PRZYKŁADY]

Widmo rządu mniejszościowego zawisło nad Polską od czasu rozpoczęcia się kryzysu koalicyjnego w Zjednoczonej Prawicy. Co się stanie, jeśli Jarosław Kaczyński zdecyduje się na zerwanie koalicji z Solidarną Polską i Porozumieniem? Czy rząd mniejszościowy może sprawnie kierować państwem?

Rząd mniejszościowy nie posiada poparcia większości posłów w Sejmie. Do takiej sytuacji dochodzi zazwyczaj, kiedy rozmowy pomiędzy potencjalnymi koalicjantami kończą się fiaskiem lub, tak jak w obecnym przypadku, rozpada się istniejąca koalicja rządząca. Rząd mniejszościowy może dalej funkcjonować, jednak ze względu na brak większości w Sejmie jego działania są zwykle nieskuteczne i ograniczają się do administrowania państwem.

Rząd mniejszościowy. Czym jest? Czy może skutecznie sprawować władzę?

Brak stabilnej większości w Sejmie zdecydowanie utrudnia sprawowanie skutecznych rządów. Dla każdego projektu ustawy w Sejmie trzeba uzyskiwać poparcie co najmniej części posłów opozycji. Taka sytuacja pozwala na wprowadzenie pod obrady tylko niekontrowersyjnych projektów ustaw, które są niezbędne do funkcjonowania państwa.

Największym wyzywaniem stojącym przed rządem mniejszościowym jest uchwalenie ustawy budżetowej. Przeciągające się trudności ze znalezieniem poparcia dla budżetu mogą spowodować przyspieszone wybory. Konstytucja przewiduje, że jeśli w ciągu 4 miesięcy od przedstawienia Sejmowi projektu ustawy budżetowej nie zostanie ona przedstawiona prezydentowi do podpisu, to prezydent może w ciągu 14 dni zarządzić skrócenie kadencji Sejmu.

W historii III RP pięciokrotnie powstawały rządy mniejszościowe.

  • rząd Jerzego Buzka w latach 2000-2001
  • rząd Leszka Milera w latach 2003-2004
  • rząd Marka Belki w latach 2004-2005
  • rząd Kazimierza Marcinkiewicza w latach 20005-2006
  • rząd Jarosława Kaczyńskiego w 2007 r.

Rząd mniejszościowy: czy może upaść?

Sejm posiada prawo wyrażenia Radzie Ministrów wotum nieufności. W polskim prawie wotum nieufności wobec rządu może być złożone tylko z jednoczesnym wskazaniem nowego premiera (tzw. konstruktywne wotum nieufności).

Oznacza to, że w razie upadku Zjednoczonej Prawicy, opozycja mogłaby wskazać nowego premiera tylko wtedy, gdyby ustaliła wspólnego kandydata. Ze względu na różnice programowe takich partii jak Koalicja Obywatelska, Lewica, Solidarna Polska czy Konfederacja jest to mało prawdopodobny scenariusz.

Zobacz wideo Wanda Nowicka o projekcie ustawy ws. bezkarności urzędników: To będzie tarcza antyrakietowa dla osób bliskich władzy