Wybory samorządowe 2018. Co faktycznie mogą zrobić kandydaci do samorządów?

Wybory samorządowe 2018 już w najbliższą niedzielę. Co samorządy mogą rzeczywiście zrobić dla mieszkańców danego terenu?

Wybory samorządowe odbędą się 21 października. Kandydaci do samorządów składają różnorakie obietnice, jednak co tak naprawdę leży w zakresie ich możliwości?

Samorządy a czysta przestrzeń

Gmina jest odpowiedzialna za utrzymywanie czystości na terenie, który jej podlega. Chodzi tu o porządek na ulicach, placach zabaw, usuwanie śniegu oraz utrzymywanie zieleni. Od gminy zależy również działanie spalarni, składowisk, sortowni oraz innych miejsc, które odpowiadają za odzysk i unieszkodliwianie śmieci. Do gminy należy sprawowanie pieczy nad kanalizacją oraz zarządzanie ściekami komunalnymi. O usunięciu nielegalnego wysypiska śmieci decyduje wójt, burmistrz czy prezydent miasta.

Sposób finansowania: opłaty mieszkańców, podatki lokalne, CIT i PIT, od innych gmin (za składowanie odpadów na własnym terenie), dotacje państwowe.

Wybory samorządowe 2018 - Gmina zarządza edukacją

Edukacja to ważny obowiązek gminy. Musi ona zapewnić miejsca w przedszkolu dzieciom w wieku od 3 do 6 lat oraz miejsca w podstawówce starszym dzieciom. Do gminy należy zarządzanie przedszkolami, szkołami podstawowymi, ich remontem wyposażeniem, dojazdem do nich oraz zatrudnianiem i doskonaleniem nauczycieli. Zgodnie z założeniami gmina ma też dostosowywać program nauki do wymogów rynkowych.

Radni podejmują decyzję w zakresie uruchamiania i likwidacji szkół, bibliotek, ośrodków edukacyjnych, kryteriów przyjęcia do przedszkola, a nawet rozkładu jazdy autobusów szkolnych.

Finansowanie: subwencja oświatowa, dofinansowanie z własnych dochodów (zwykle 1/3 budżetu gminy lub miasta).

Odpowiedzialność za mieszkalnictwo

Gmina odpowiada za realizację prawa do mieszkania, które jest prawem konstytucyjnym. Gmina decyduje o nieruchomościach wraz z burmistrzem, wójtem czy prezydentem. Ma również prawo budować mieszkania na wynajem, mieszkania komunalne i socjalne. Radni podejmują decyzje w zakresie finansowania remontów mieszkań, kryteriach przyznawania mieszkań, wysokości dodatku mieszkaniowego i cen za usługi komunalne.

Finansowanie: środki własne gminy, czynsze, dotacje (np. „Mieszkanie plus”).

Zdrowie i pomoc społeczna

Gmina zarządza opieką zdrowotną zgodnie ze swoimi możliwościami finansowymi. Decyduje o sposobie działania przychodni oraz tym, kto jest w nich zatrudniony. Odpowiada za kupno sprzętu medycznego, tworzy programu profilaktyczne, wnioskuje o kontrakty dla lekarzy specjalistów.

Finansowe: fundusz NFZ, własny budżet gminy.

W zakresie pomocy społecznej gmina tworzy ośrodki opieki społecznej, zapewnia dzieciom odpowiednią opiekę w rodzinach zastępczych, przyznaje zasiłki, zapewnia opiekę medyczną, schronienie, ubranie i jedzenie potrzebującym, wspiera mieszkańców na wypadek kataklizmów.

Finansowanie: dotacje i dofinansowania, własny budżet.

Wybory 2018 - Kultura i sport

Gmina odpowiada za organizację wydarzeń z dziedziny rozrywki i kultury, do tego utrzymuje biblioteki, teatry i świetlice oraz muzea. Jej zadaniem jest również promocja miejscowych twórców, lokalnych zabytków, finansowanie działalności klubów sportowych i organizacji imprez sportowych. Obowiązkiem gminy jest dbanie o zabytki.

Finansowanie: zyski z działalności obiektów lub organizacji imprez, podatki lokalne, PIT i CIT, dotacje budżetowe lub unijne.

Gmina a organizacja przestrzeni

Od samorządu zależy stworzenie planu zagospodarowania przestrzennego. Radni muszą uwzględnić przeznaczenie danych terenów, specyfikację budynków (w tym kolory ścian czy kształty dachów), plan ochrony zabytków oraz sposób rozmieszczenia ścieżek rowerowych, dróg, wodociągów i sieci energetycznych. Radni odpowiadają za stworzenie uchwały krajobrazowej, która określa sposób rozmieszczania wielkopowierzchniowych reklam w przestrzeni publicznej. Odpowiednie organy gminy decydują również o opiece i zagospodarowaniu terenów zielonych.

Wybory samorządowe - obowiązek walki ze smogiem

Jedną z głównych przyczyn powstawania szkodliwego smogu jest spalanie szkodliwych materiałów – miału, węgla złej jakości czy śmieci. Jeśli jakość powietrza przekracza normy, wówczas gmina ma obowiązek wdrożyć działania w zakresie ochrony powietrza. Taki program tworzy sejmik wojewódzki. Gmina może walczyć z problemem smogu poprzez modernizację i ocieplanie budynków, wymianę pieców, karanie osób, które zatruwają powietrze poprzez spalanie szkodliwych materiałów.

Gminy a transport

W zakresie transportu radni mogą decydować i maksymalnej wysokości ceny za bilet na terenie gminy, wprowadzaniu ulg i zniżek, dyskutować nad planem transportowym, stworzonym przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, oraz decydować o budżecie na transport publiczny. Radni wydają decyzje dotyczące budowy i remontów dróg oraz chodników.

Finansowanie: sprzedaż biletów, środki własne budżet, zwrot za ulgi – budżet państwa, dotacje.

Tekst powstał przy pomocy materiałów udostępnionych przez MamPrawoWiedziec.pl - Obywatele w wyborach.

Jak będą wyglądać karty do głosowania?

Więcej o: