Narodowe czytanie 2015: Bolesław Prus "Lalka"

"Lalka" Bolesława Prusa to perełka literacka. Właśnie tą lekturą para Prezydencka będzie promować Czwartą edycję Narodowego Czytania. Kim był autor? Kiedy zaczęła się jego przygoda z piórem? Jaka jest fabuła "Lalki" i jacy są jej główni bohaterowie? Podpowiadamy.

"Lalka" , Bolesław Prus. Krótka biografia autora

Bolesław Prus, właśc. Aleksander Głowacki (1847-1912) to polski powieściopisarz, pozytywistyczny nowelista i publicysta. Urodził się w Hrubieszowie. Bardzo wcześnie stracił rodziców, wychowywał się u krewnych w Lublinie i Puławach. Rozpoczął naukę w Szkole Realnej. W 1861 roku przeniósł się do Siedlec i zamieszkał u brata. Pod jego wpływem rozpoczął działalność konspiracyjną. Następnie przeprowadził się do Kielc, wstąpił do oddziału powstańczego. Brał udział w powstaniu styczniowym. W 1863 r. został ranny, trafił do szpitala, potem do więzienia. Został skazany na pozbawienie szlachectwa, oddany pod opiekę wuja. Po wyjściu z więzienia dokończył naukę w gimnazjum w Lublinie. Rozpoczął studia na wydziale matematyczno-fizycznym w Szkole Głównej w Warszawie. Jednak musiał porzucić studia ze względu na kłopoty finansowe. Podjął pracę. Udzielał korepetycji, pracował jako robotnik w fabryce, próbował też swoich sił jako dziennikarz. Z początkiem XX wieku Bolesław Prus zaczyna chorować. Umiera na atak serca w Warszawie. Na grobie na Powązkach Prusa widnieje napis "Serce serc".

"Lalka" Bolesław Prus. Działalność pisarska

Swój debiut pisarski Prus miał w 1864 roku w "Kurierze Niedzielnym". Stanowiły go korespondencje. W 1872 roku zamieścił w "Niwie" artykuł popularnonaukowy o elektryczności. W 1875 roku rozpoczął na łamach "Tygodnika Warszawskiego" cykl "Kronik Tygodniowych". Stał się cenionym publicystą. W czasopismach z którymi współpracował ukazywały się felietony, nowele, opowiadania i powieści. Wiele z nich było publikowanych w wydaniach książkowych. Najsłynniejsze powieści Bolesława Prusa to "Lalka", "Emancypantki", "Placówka" i "Faraon".

"Lalka" Bolesław Prus. Główne wątki "Lalki"

Najważniejsze wątki w "Lalce" to wątek miłosny, wątek Rzeckiego i wątek społeczno-obyczajowy. Na pierwszy plan wysuwa się wątek miłosny wokół postaci Izabeli i Wokulskiego. Jest też kilka innych par. Kupiec zakochuje się w pięknej Izabeli. To uczucie staje się motorem jego działań. Rzeckiemu zostały poświęcone osobne rozdziały na jego pamiętnik. W pamiętniku zapisuje on swoje dzieje, relacjonuje wydarzenia. Pojawiają się tu komentarze do sytuacji politycznej Europy, przywołane są ważne wydarzenia historyczne. W wątku społeczno-obyczajowym Bolesław Prus ukazuje losy bohaterów na tle tego, co dzieje się w świadomości społecznej. Ukazuje, że społeczeństwo nie potrafi docenić jednostek wybitnych. Są też wątki poboczne jak np. wątek baronostwa Krzeszowskich o upadku polskiej rodziny.

"Lalka" Bolesław Prus. Najważniejsi bohaterowie "Lalki"

Stanisław Wokulski to główna postać powieści. Poznajemy go po jego powrocie z wojny turecko-bałkańskiej. Dzięki tej podróży pomnożył swój majątek. jako młodzieniec pracował w winiarni Hopfera. Brał udział w powstaniu styczniowym. Został zesłany na Syberię. W 1870 roku powrócił do Warszawy. Jego przyjaciel Rzecki pomógł mu znaleźć pracę w sklepie Mincla. Ożenił się ze starszą kobietą, wdową. W trakcie trwania małżeństwa wykazał się zdolnościami handlowymi. Sklep miał duże zyski. Po śmierci żony udaje się wraz z majątkiem za granicę (wspomniana wojna). Powraca z niej jako majętny człowiek. Zakochuje się w Izabeli Łęckiej. Zaczął żyć jak arystokrata. Założył spółkę handlową. Nie wiemy jak zakończyły się losy głównego bohatera. Kompozycja powieści jest otwarta.

Izabela Łęcka jest córką hrabiego Łęckiego. Bohaterka jest arystokratką. Lubi wygodę i luksusy. Utrzymuje ze Starskim znajomość o dwuznacznym charakterze. Przyjmuje oświadczyny Wokulskiego. Po śmierci swojego ojca wstępuje do zakonu. To próżna, egoistyczna osoba. Nie jest zdolna do miłości.

Rzecki to stary subiekt, przyjaciel Wokulskiego. Mówi się o nim jako o ostatnim romantyku. Ma zamiłowanie do polityki.

Bolesław Prus. Fabuła "Lalki"

Fabułę powieści stanowi panorama życia w Warszawie pod koniec XIX wieku. Są ukazane postacie z różnych warstw społecznych. Przedstawione sa losy pokoleń polskich idealistów. To polska powieść realistyczna.

Sprawdź, w jakich jeszcze lekturach występuje motyw przyjaźni

Zobacz definicję powieści realistycznej

Bolesław Prus - najważniejsze dzieła

Lalka - znaczenie utworu

Lalka - motywy

Lalka - omówienie

Lalka - znaczenie tytułu

Lalka - czas i miejsce akcji

Lalka - cytaty

Lalka - bohaterowie

Lalka - bibliografia

Lalka - społeczeństwo Warszawy w powieści

Lalka - jako powieść realistyczna

Lalka - jako powieść społeczno-polityczna

Bolesław Prus - najważniejsze dzieła

Lalka - bibliografia

Lalka - Rozwiąż QUIZ