26 mln dla ojca Rydzyka. Dlaczego rząd da pieniądze jego fundacji?

Fundacja Lux Veritatis dostanie ponad 26 milionów złotych z państwowej kasy. Pieniądze pójdą na budowę w Toruniu parku wodnego z saunami i basenami, hotelu oraz centrum odnowy biologicznej. Jak to możliwe?

WYJAŚNIAMY: Na co pójdą rządowe pieniądze?

Ojciec Tadeusz Rydzyk jest prezesem fundacji Lux Veritatis. To właśnie ta fundacja ma zrealizować budowę tego niezwykłego kompleksu w Toruniu. Do ogrzewania wody w parku wodnym mają być wykorzystane źródła geotermalne. Wyjaśniamy, czym są te źródła i dlaczego fundacja Rydzyka otrzyma tak duże pieniądze.

1. Co to jest energia geotermalna? To energia cieplna skał we wnętrzu Ziemi. To odnawialne źródło energii, czyli takie, którego zasoby wciąż się uzupełniają, w krótkim czasie (są nimi także wiatr, promieniowanie słoneczne, fale morskie). Do jej uzyskania potrzebne są odwierty, sięgające do podziemnych zbiorników wód o temperaturze nawet stu kilkudziesięciu stopni Celsjusza.

2. Gdzie wykorzystuje się tę energię? Aż w 64 krajach. Jest bardzo ważnym źródłem ciepła zwłaszcza na Islandii, gdzie 85 proc. domów jest ogrzewanych energią geotermalną.

3. Czy w Polsce są zakłady cieplne wykorzystujące energię geotermalną? Mamy już 8 takich zakładów: w Mszczonowie, Stargardzie, Uniejowie, Pyrzycach, Bańskiej Niżnej, Słomnikach, Lasku, Klikuszowej. Na terenach zasobnych w energię wód geotermalnych leżą m.in.: Warszawa, Poznań, Szczecin, Łódź, Toruń i Płock.

4. Jakie są zalety energii geotermalnej? 1. Jest nieszkodliwa dla środowiska 2. Jest dostępna zawsze, bez względu na pogodę 3. Elektrownie geotermalne nie szpecą krajobrazu

5. A jakie są wady? 1. Energia jest dostępna tylko w niewielu miejscach 2. Tam, gdzie występuje, nie zawsze łatwo ją pozyskać 3. Budowa instalacji jest droga

6. Co ma wspólnego ojciec Tadeusz Rydzyk ze źródłami geotermalnymi? Ojciec Rydzyk jest prezesem fundacji Lux Veritatis. Powstała w 1998 roku. Od 2003 roku posiada koncesję (przedłużoną do 2023 roku) na nadawanie drogą satelitarną programu telewizji "Trwam".

Ojciec Rydzyk zaplanował w Toruniu budowę parku wodnego o powierzchni 1,7 tys. metrów kwadratowych, z saunami i basenami, centrum odnowy biologicznej oraz hotelem ze 101 pokojami. Do napełnienia i ogrzania wody w aquaparku postanowił wykorzystać gorące źródła. Ciepło mogłoby popłynąć nie tylko do basenów, lecz także do domów mieszkańców Torunia. To właśnie fundacja Lux Veritatis miała realizować budowę w Toruniu.

7. Skąd pieniądze na tę inwestycję? W kwietniu 2006 roku Lux Veritatis uzyskała z Ministerstwa Środowiska koncesję na poszukiwanie i zbadanie wielkości wód geotermalnych w Toruniu. W 2007 roku, za rządów PiS, państwowy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przyznał fundacji Lux Veritatis 27 mln zł dotacji już na realizację inwestycji.

W połowie 2008 r. Fundusz, już pod nowym kierownictwem, wypowiedział umowę na dofinansowanie, zarzucając Fundacji m.in. nieprzestrzeganie harmonogramu prac.

8. O co chodzi w procesie wytoczonym przez ojca Rydzyka? W 2009 roku fundacja wytoczyła Funduszowi proces cywilny, żądając 27 mln złotych odszkodowania za wypowiedzenie umowy. Mimo utraty dotacji, ojciec Rydzyk kontynuował projekt. W 2011 r. ogłosił nawet sukces odwiertów, a w 2014 spółka Geotermia Toruń - należąca do Fundacji Lux Veritatis - otrzymała koncesję już nie na poszukiwanie, a na wydobywanie ciepłej wody.

9. Co się stało po wyborach wygranych przez PiS? W rządzie Beaty Szydło ministrem środowiska został Jan Szyszko, zwolennik wykorzystania energii geotermalnej w Toruniu, a szefem NFOŚiGW Kazimierz Kujda, który już był jego prezesem za poprzedniego rządu PiS. W lutym 2016 roku Fundusz, już z nowym szefem, i Lux Veritatis zawarły ugodę, na mocy której fundacja otrzyma ponad 26 mln zł odszkodowania. W związku z zawarciem ugody, sąd umorzył proces w tej sprawie.

10. Co ma wspólnego ten proces ze smogiem w Krakowie? Tego samego dnia, gdy nowy zarząd Funduszu postanowił zawrzeć umowę z Lux Veritatis, zdecydował też, że nie będzie współfinansował projektu unijnego "Life", który miał pomóc gminom w Małopolsce walczyć ze smogiem. Pieniądze na odszkodowanie dla Lux Veritatis Fundusz przeznaczył z tej samej puli środków unijnych. Może to oznaczać, że przepadną 42 mln zł z Unii Europejskiej, przeznaczone na walkę z zanieczyszczeniami.