Minister kontra naukowcy - trwa wielki spór o Puszczę Białowieską. O co w nim chodzi?

Będzie wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej - zdecydował minister środowiska. To kolejny etap sporu leśników z ekologami i naukowcami. O co chodzi w sporze o Puszczę - wyjaśniamy.

1. Czym jest Puszcza Białowieska?

To kompleks lasów w Polsce i na Białorusi, o powierzchni około 1500 km kwadratowych. Do Polski należy ponad 650 km kwadratowych. To jedyny polski obiekt przyrodniczy, którego część - Białowieski Park Narodowy - jest na Liście Światowego Dziedzictwa. To spis obiektów objętych szczególną ochroną. Listę ustala UNESCO - filia Organizacji Narodów Zjednoczonych.

2. Na czym polega wyjątkowość Puszczy?

Adam Wajrak, dziennikarz i ekolog twierdzi, że Puszcza Białowieska to "jedyny las jaki zna, bo reszta to plantacje". I rzeczywiście, zachowały się tutaj ostatnie na terenie wielkiego obszaru Europy - od północy Francji poprzez Holandię, Danię, Niemcy aż po Polskę -  fragmenty lasu pierwotnego. To las, który nie został zmieniony przez człowieka. O jego składzie decyduje po prostu sama przyroda.

W takim lesie drzewostan starzeje się w sposób naturalny, martwe drzewa są rozkładane przez drobnoustroje: bakterie, grzyby. Zróżnicowanie gatunków roślin i zwierząt jest o wiele większe niż  np. w lesie zdominowanym przez świerki. Drzewa, które rosną tu od ponad 150 lat uznaje się za "potomków" tych, które tu w Puszczy kiedyś rosły. Może nawet 7000-8000 lat temu.

3. O co chodzi w sporze o Puszczę?

Zaczęło się tak: organ podległy ministrowi środowiska ogłosił plan zwiększenia blisko trzykrotnie ilości drewna, które leśnicy chcą usunąć z Puszczy. Leśnicy tłumaczą: Musimy wyciąć drzewa, bo niszczy je plaga kornika drukarza. W ubiegłym roku kornik zaatakował ok. 200 000 świerków. Wycinka drzew ma być jedynym sposobem, aby kornik nie przerzucił się na inne drzewa w Puszczy.

Przeciwko wycince protestują ekolodzy i naukowcy. Twierdzą, że puszcza sama poradzi sobie z inwazją kornika, a może przy tym jeszcze zwiększyć się różnorodność gatunków drzew. Wycinka  spowoduje, że Puszcza zmieni się w las, służący do celów gospodarczych - przestrzegają.

4. Jakie jest stanowisko Ministerstwa Środowiska?

Minister Jan Szyszko przekonuje, że wycinka uratuje unikatowe rośliny. Przy wycince będą brane pod uwagę: stan drzew, różnorodność  gatunków i gęstość lasu. Co pięć lat ma być prowadzona analiza stanu lasu. I to ona ma pokazać, czy podjęte działania będą skuteczne.

5. Czy Puszcza została stworzona ręką człowieka?

Tak powiedział w wywiadzie radiowym minister Szyszko. Czy ma rację? W pewnym sensie - tak. Na terenie Puszczy co najmniej od XV wieku prowadzono działalność gospodarczą. Okoliczni mieszkańcy wywozili z niej drewno. Działania takie z pewnością  zmieniły wygląd puszczy.  Podpalanie runa powodowało np. że bory sosnowe zmieniały się w bory mieszane, ze świerkami. Powstawały łąki, a znikały lasy łęgowe - te nad wodami.

Po rozbiorach Puszczę podzielono, znalazła się w rękach prywatnych, rozpoczęły się wycinki drzew. Największe spustoszenia przyniósł początek XX wieku. Gospodarkę rabunkową prowadzono aż do 1989 roku. Łącznie w latach 1945-2000 wycięto w polskiej części Puszczy około 9 milionów metrów sześciennych drewna, co na pewno zmieniło charakter lasu. Do Puszczy także "dokładano". Około 40 procent roślin w Puszczy pojawiło się na skutek działalności człowieka - to efekt sadzenia różnych gatunków.

Zobacz wideo