Proklimatyczna fala w UE. Unia ogłasza stan wyjątkowy, KE chce "Zielonego Ładu dla Europy"

Pociąg ambitniejszej polityki klimatycznej w UE odjeżdża, czy Polska tego chce, czy nie. Nowa Komisja Europejska pracuje nad Zielonym Ładem dla Europy, europarlament ogłosił "klimatyczny stan wyjątkowy". Ale dla Polski może to być nie tylko wyzwanie, ale też okazja do przeprowadzenia sprawiedliwej transformacji, której - jak deklaruje - chce też rząd PiS.

Dziś Piątek dla Klimatu  - jak co tydzień w Gazeta.pl i Next.gazeta.pl piszemy na temat związany z trwającym kryzysem klimatycznym.

 - Jeśli jest jedno pole, na którym świat potrzebuje naszego przywództwa, to jest nim ochrona klimatu. To kwestia egzystencjalna dla Europy i dla świata - mówiła przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podczas prezentacji swojego programu w środę w Parlamencie Europejskim. Nowa szefowa KE uczyniła z polityki klimatycznej swój priorytet. Podkreślała, że nie ma "ani chwili do stracenia". 

Jeszcze przed głosowaniem ws. poparcia dla komisji von der Leyen, była niemiecka minister obrony przedstawiła szkic swojej agendy. Pierwszym punktem jest European Green Deal - czyli Zielony Ład dla Europy. Nazwa projektu nawiązuje do amerykańskiego programu reform - Nowego Ładu - i jego nowej wersji, proponowanej przez Demokratów, czyli Nowego Zielonego Ładu.

Przewodnicząca w pierwszym zdaniu deklaruje, że chce, by Europa stała się "pierwszym kontynentem neutralnym klimatycznie". Zapowiedziała, że w pierwszych stu dniach pracy zaproponuje pakiet reform, które mają pomóc walczyć z kryzysem klimatycznym i jednocześnie wspierać rozwój Unii. 

Widać wyraźnie, że wśród europejskich polityków rośnie oczekiwanie takich działań. W czwartek Parlament Europejski przyjął dwie ważne dla polityki klimatycznej rezolucje. Pierwsza ogłasza "klimatyczny stan wyjątkowy". Europa jest pierwszym kontynentem, który wykonał taki gest (choć wcześniej zrobiło to kilka państw, m.in. Francja i Hiszpania). Drugim dokumentem jest dużo bardziej szczegółowa rezolucja na szczyt klimatyczny COP25, która m.in. wzywa do znacznego zwiększenia celów dot. redukcji emisji dwutlenku węgla.  

W Polsce nacisk na transformację energetyczną sukcesywnie kładzie Greenpeace. Jeśli chcesz wesprzeć działania organizacji, możesz to zrobić za pośrednictwem Gazeta.pl:

<script type="application/javascript" src="https://wspieram.greenpeace.pl/iframe/greenpeace.js" data-version="gazeta-piatek_2" id="greenpeace-iframe"/>

Dla darczyńców przygotowaliśmy upominek od Publio.pl, darmowe kody na książki o tematyce ekologicznej i nie tylko. Więcej e-booków w promocyjnej cenie znajdziesz tutaj >>

Zielony Ład dla Europy

Szczegóły Zielonego Ładu dla Europy powinniśmy poznać już za jakiś czas. Jednak z agendy von der Leyen dowiadujemy się, jakie będą priorytety. Po pierwsze cel osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku ma zostać wpisany do prawa unijnego. Oznacza to, że UE będzie zobligowane zmniejszyć swoje emisje gazów cieplarnianych do takiego poziomu, że mogą być w całości pochłaniane przez środowisko i specjalne technologie. Ale zwiększone mają zostać też cele krótkoterminowe, w tym do 2030 roku.

By wspierać te cele, KE ma zaproponować zmiany w systemie handlu emisjami i podatek od "importu emisji" emisji poza Unię. By pomóc w przemianach, ma zostać powołany Fundusz Sprawiedliwej Transformacji, by upewnić się, że "nikt nie jest pozostawiony sam sobie". Można domyślać się, że będzie on finansował projekty wspierające regiony i osoby dotychczas zależne od wydobycia paliw kopalnych. Kolejnym narzędziem finansowym ma być Plan Zrównoważonych Inwestycji wysokości biliona euro i zamiana Europejskiego Banku Inwestycyjnego w "bank klimatyczny". Poza polityką klimatyczną, plan reform ma pomóc chronić bioróżnorodność, ograniczać zanieczyszczenie i zaśmiecenie plastikiem.   

Analityk Paweł Wiejski w raporcie Instytutu Spraw Publicznych pisze, "Propozycje Zielonego Ładu dla Europy są jednym z najbardziej ambitnych programów polityki klimatycznej w historii". Jednak wymagają "ogromnego nakładu pracy i środków finansowych" - a także "przezwyciężenia politycznej opozycji niektórych państw członkowskich Unii Europejskiej". Jak na razie jednym z hamulcowych bardziej ambitnej polityki klimatycznej jest Polska.  

Wspierasz już działania dla klimatu? Dowiedz się więcej TUTAJ >>

Polska będzie miała szansę porzucić "węglowe status quo"

To, że sprawa klimatu będzie kluczowa w nowym rozdaniu europejskiej polityki, było wiadomo od dawna. Można wnioskować, że Polski rząd stara się na to przygotować. Retoryka ws. klimatu wyraźnie się zmienia. Obóz rządzący przestaje mówić, że nie ma mowy o odejściu od węgla, choć wciąż jest mało konkretów i ambicji. Jest za to nowe Ministerstwo Klimatu, ma zostać powołany pełnomocnik ds. energetyki odnawialnej. 

Potrzebne będą jednak nie tylko deklaracje i nowe stanowiska, ale realne działania, bo pociąg coraz ambitniejszej polityki klimatycznej UE odjeżdża, czy tego Polska chce, czy nie. Rząd - razem z Węgrami, Czechami i Estonią - zablokował przyjęcie celu neutralności klimatycznej na szczycie Rady Europejskiej. Ale ten cel może ostatecznie zostać przyjęty nawet pomimo sprzeciwu Warszawy. 

- Polska do tej pory ograniczała się do deklaracji i robienia absolutnego minimum, jeśli chodzi o faktyczne działania dla klimatu. Z nową Komisją, której strategiczną agendą jest Europejski Zielony Ład, i z Parlamentem ogłaszającym klimatyczny stan wyjątkowy, zmieni się definicja "absolutnego minimum"

- powiedziała w rozmowie z Gazeta.pl Izabela Zygmunt, aktywistka Polskiej Zielonej Sieci i CEE Bankwatch. Jej zdaniem "zdecydowanie będziemy musieli się bardziej postarać" na polu polityki klimatycznej.

Jednak to nie tylko wyzwanie, ale też szansa dokonać transformacji i "poprawy jakości życia", o której mówią rządzący.

- To może być szansa: europejscy partnerzy Polski rozumieją, że nasza transformacja jest wyzwaniem, i są gotowi w tym pomagać, o ile Polska zechce w końcu na poważnie rozpocząć transformację, zamiast planować utrzymywanie w nieskończoność węglowego status quo - oceniła Zygmunt. Możemy też uzyskać środki na transformację W raporcie Instytutu Spraw Publicznych czytamy, że "negocjacje klimatyczne mogą okazać się dobrą okazją dla Polski do poprawienia swojej pozycji negocjacyjnej w kwestii budżetu UE", a Polska może być jednym z największych beneficjentów funduszu sprawiedliwej transformacji. 

Spór o Strasburg i atom

W głosowaniach na temat klimatycznego stanu wyjątkowego i stanowiska na szczyt COP25 pojawiły się rozbieżności i spory między poszczególnymi grupami i krajami, o większym i mniejszym znaczeniu. 

Jedna z wersji rezolucji nt. klimatycznego stanu wyjątkowego zwracała uwagę na to, że prace Parlamentu Europejskiego w dwóch siedzibach - Strasburgu i Brukseli - i związane z tym podróże są nieekologiczne i wzywała do rozwiązania problemu. Jednak, jak opisuje "Financial Times", Francuzi nawet nie chcą słyszeć o zlikwidowaniu siedziby PE w Strasburgu.  

Z kolei konserwatyści z grupy Europejskiej Partii Ludowej (do której należy PO oraz PSL) sprzeciwiali się użyciu w rezolucji słowa "stan wyjątkowy" (ang. emergency) i chcieli zastąpienia go łagodniejszym zwrotem zwrotem "pilna potrzeba" (urgency). Twierdzili, że "stan wyjątkowy" może "wzbudzać panikę", a ponadto w tłumaczeniu na niemiecki ma kojarzyć się z prawem z czasów Trzeciej Rzeczy - opisywał "The Guardian". Ostatecznie ich pomysł się nie przyjął i uchwalono rezolucję deklarującą "stan wyjątkowy".

Kolejny spór dotyczył drugiej rezolucji, dotyczącej stanowiska PE przed szczytem klimatycznym COP25 w Madrycie. Znalazł się w niej zapis o tym, że energia atomowa "nie jest bezpieczna i zrównoważona środowiskowo oraz gospodarczo" i wezwanie do wycofania się z energetyki atomowej. Odejście od atomu popierają m.in. Zieloni, tymczasem część ekspertów zwraca uwagę, że atom jest czysty pod względem klimatu, a bez niego nie uda nam się ograniczyć emisji gazów cieplarnianych. Ostatecznie niewielką większością głosów zmieniono zapis na taki o zupełnie przeciwnej treści - że energia atomowa może odegrać rolę w spełnieniu celów klimatycznych.

Masz pytanie lub propozycję tematu do cyklu Piątki dla Klimatu? Napisz do autora: patryk.strzalkowski@agora.pl

Klimatyczne newsy 

W cyklu Piątki dla klimatu co tydzień poruszamy jeden temat związany z kryzysem klimatycznym. Jednak w każdym tygodniu dzieje się wiele mniejszych i większych wydarzeń mających znaczenie dla walki ze zmianami klimatu. Niektóre z nich wspominamy w sekcji "Klimatyczne newsy".

Więcej o:
Komentarze (216)
Proklimatyczna fala w UE. Unia ogłasza stan wyjątkowy, KE chce "Zielonego Ładu dla Europy"
Zaloguj się
  • lukki69

    0

    Ringier Axel Springer tak kwiczy w Polszy o klimacie w swoich brukowcach ponieważ odwraca uwagę od największego truciciela czyli IV Rzeszy....

  • judo

    Oceniono 1 raz 1

    Mamy nowy cennik Skody Superb. Zobacz ile kosztuje odświeżona limuzyna

  • avensis77

    Oceniono 1 raz 1

    Po co ta ekohisterii. UE odpowiada za emisję tylko 10 procent światowej produkcji CO2. Nawet jak ograniczymy w Europie emisję do zera, Ziemi nie uratujemy. A zniszczymy własny dom.

  • zz1026

    Oceniono 1 raz 1

    oho unia sie wziela za robote
    beda obradowac gadac przesiadywac
    wydadza 4 dyrektywy 3 rezolucje
    podpisza 20 deklaracji
    i na tym walka o klimat sie skonczy
    a zeby osiagnac tyle reozlucji i deklaracji to bedsa jezdzic po calym swieice organizowac happeningi forse nasza wydadza i beda sie mieli dobrze
    a glupi podathik mysli ze oni cos robia

  • ryanmdusa

    Oceniono 3 razy 3

    Ocieplenie klimatyczne jest najmniejszym problemem w kraju gdzie powietrze jest rakotworcze.

  • czerwoneoczykoguta

    Oceniono 4 razy 4

    polactwo woli się patriotycznie zatruć spalinami z ruskiego węgla :)
    najbardziej debilna nacja w Europie.

  • bratjolki

    Oceniono 3 razy -1

    Proponuje poniedziałki dmuchania na słońce. Oczywiście tez wolne od sxkoły i pracy.

  • kolektywnie

    Oceniono 2 razy 0

    Czy budowa niemiecko-rosyjskiego Nord Stream II jest ujęta w programie Zielonego Ładu dla Europy?!

  • voyteko

    Oceniono 2 razy 0

    wszystko pomaluja na zielono...

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX