13 grudnia 1981 roku - kto spał, kto się obudził, a kto sprzedawał bułki? Historie polityków

13 grudnia 1981 roku Rada Państwa wprowadziła w Polsce stan wojenny. Tego dnia Polskie Radio i Telewizja Polska nadawały wystąpienie generała Wojciecha Jaruzelskiego. Co w tym czasie robili znani politycy?

13 grudnia 1981 roku na ulicach polskich miast wyjechały czołgi, wozy bojowe i opancerzone transportery. Wprowadzona została też cenzura korespondencji i łączności telefonicznej. Duże zakłady pracy zostały zmilitaryzowane, a strajki pracowników zostały brutalnie spacyfikowane. Do najtragiczniejszych wydarzeń doszło w kopalni "Wujek" na Śląsku, gdzie ZOMO-wcy użyli broni, zabijając dziewięciu górników.

Wojciech Jaruzelski41. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. 13 grudnia to pamiętna data

Rocznica stanu wojennego - co 13 grudnia robili politycy? 

Co w tym dniu robili znani i aktywni dziś politycy? W jakich sytuacjach zastała ich informacja o wprowadzeniu stanu wojennego?

Jarosław Kaczyński (miał wówczas 32 lata)

  • Prezes PiS w książce "Odwrotna strona medalu", która ukazała się w 1991 roku wspominał, że 13 grudnia "obudził się w południe", a następnie udał się do kościoła, będąc "w kompletnej nieświadomości". Jarosław Kaczyński przed wyjściem na mszę słyszał tylko narzekania mamy, która obwiniała ojca o niezapłacenie rachunku za telefon, który przestał działać. "U nas w domu rano nigdy nikt nie słuchał radia ani nie włączał telewizora, więc nic nie wiedzieliśmy" - pisał Kaczyński. 
  • W kościele zauważył, że jest ogromny tłum, a kazanie duchownego też było "jakieś dziwne". Udał się więc do miejsc spotkań opozycjonistów, jednak nikogo nie zastał. Dopiero następnego dnia Jarosław Kaczyński miał pojechać do strajkującej Huty Warszawa. 16 grudnia, pod jego nieobecność, do domu wkroczyło SB. Jarosław Kaczyński chciał spakować się i uciec, ale nie zdążył. Następnego dnia rano został zabrany przez funkcjonariuszy do MSW, gdzie odmówił podpisania lojalki. Kaczyński odmówił, ale nie został internowany. - Wieczorem mnie wypuścili i było to dla mnie bardzo niemiłym zaskoczeniem. Nie ukrywam, że nieprzyjemnym, bo przecież działałem cały czas. Uważałem zresztą, że jestem w sytuacji dużo gorszej niż internowani. Miałem absolutny imperatyw, że muszę działać, i sądziłem, że w efekcie pójdę siedzieć, co było gorsze od internowania - mówił w 2012 roku w wywiadzie w "Gazecie Polskiej".
  • W 2016 roku "Gazeta Wyborcza" opublikowała notatkę funkcjonariusza SB, który miał przesłuchiwać Kaczyńskiego. "Na koniec rozmowy oficer SB stwierdził, że nie traktuje go jako 'aktywnego, pierwszej kategorii ekstremisty' i odstąpił od internowania Kaczyńskiego. Umówił się z nim także na spotkanie w kawiarni po zakończeniu stanu wojennego" - czytamy w OKO.press.

Przeczytaj więcej aktualnych informacji na stronie głównej Gazeta.pl.

Prezes PiS Jarosław Kaczyński w PoznaniuJarosław Kaczyński ukarany za "dawanie w szyję". Najwyższa możliwa kara

Lech Kaczyński (miał wówczas 32 lata)

  • W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku Lech Kaczyński był jednym z ponad pięciu tysięcy aresztowanych opozycjonistów. Wcześniej tego roku Lech Kaczyński został delegatem gdańskiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność" na I Zjazd Krajowy Delegatów, a następnie wybrano go na przewodniczącego zespołu do spraw uregulowania stosunków z Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą.
  • Został internowany do Strzebielinka, gdzie przebywał do 15 października 1982 roku. Niemal od razu po uwolnieniu zaczął działać w Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej oraz w pracach tajnej Regionalnej Komisji Koordynacyjnej NSZZ "Solidarność". 

Donald Tusk (miał wówczas 24 lata)

  • O pierwszej w nocy 13 grudnia 1981 roku Donald Tusk, który pracował jako dziennikarz "Samorządności", opuścił salę BHP Stoczni Gdańskiej, gdzie odbywały się obrady związkowców. Rano do drzwi Tuska zapukali koledzy, którzy poinformowali go o zniszczeniu nielegalnych materiałów. Następnie udali się do Stoczni Gdańskiej, gdzie usłyszeli, że organizowany jest strajk. Na miejscu spisywali dane internowanych, by móc skontaktować się z bliskimi tych osób. Tusk był jedną z kilkudziesięciu osób, które zdołały uciec tuż przed szturmem, dlatego uniknął aresztowania.
  • Jeszcze tego samego dnia Tusk, który kilkanaście godzin wcześniej dowiedział się, że zostanie ojcem, stracił pracę w gazecie. Dowiedział się, że pod jego nieobecność do wynajmowanego domku przyszło "trzech facetów", dlatego prewencyjnie zaczął się ukrywać. 13 grudnia wieczorem Tusk ze znajomymi odwiedzili kolegę, który otrzymał wezwanie do wojska. - W pierwszych komunikatach podawano, że kto ma bilet i nie zgłosi się natychmiast do służby, zostanie rozstrzelany, kazaliśmy mu jechać do jednostki. I upili-śmy się na pożegnanie - mówił polityk cytowany przez TOK FM. Później znalazł pracę u piekarza i zaczął sprzedawać bułki w przejściu podziemnym.
Zobacz wideo Jak wyglądało życie opozycjonisty w czasie stanu wojennego? Pytamy Zbigniewa Janasa

Mateusz Morawiecki (miał wówczas 13 lat)

  • Ojciec obecnego premiera, Kornel Morawiecki, był opozycjonistą zaangażowanym w działanie "Solidarności Walczącej". - 13 grudnia był dla mnie traumatycznym wspomnieniem. O czwartej nad ranem zomowcy z esbekami weszli do mojego domu, pobudzili mnie i moje siostry. Moja mama była wtedy bardzo zdenerwowana. Szukali ojca, nie znaleźli go. Ja go potem przez szereg lat w ogóle nie widziałem - wspominał po latach Mateusz Morawiecki w wywiadzie dla TVP.

Antoni Macierewicz (miał wówczas 33 lata)

  • Antoni Macierewicz w nocy z 12 na 13 listopada brał udział w obradach Komisji Krajowej Solidarności w sali BHP w Stoczni Gdańskiej. W rozmowie z PAP relacjonował, że około godziny 15 zaczęły przychodzić pierwsze wiadomości o aresztowanych przez SB ludziach "Solidarności". 16 grudnia 1981 r. Macierewicz został internowany. Rok późnej decyzja o internowaniu została uchylona, jednak polityk wciąż pozostawał w ukryciu. Wydawał wówczas podziemną prasę.

 Andrzej Duda (miał wówczas 9 lat)

Więcej o: