Uznane czasopisma kulturalne bez dofinansowania. RPO interweniuje u ministra Glińskiego

Przed dwoma tygodniami Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przedstawiło listę czasopism kulturalnych, które otrzymają rządową dotację. Po raz kolejny pominięte zostały takie tytuły jak: "Krytyka Polityczna", "Dwutygodnik" czy "Magazyn Pismo", a wsparcie otrzymają głównie pisma prawicowe. Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar postanowił wystąpić w tej sprawie do ministra kultury Piotra Glińskiego.

Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego możemy przeczytać, że dzięki prowadzonemu przez resort programowi wspierane są "najbardziej znaczące ogólnopolskie czasopisma kulturalne, zarówno te o wieloletnim dorobku i ugruntowanej pozycji, jak i te, które uzyskały status opiniotwórczych w ostatnich latach". Poszczególne czasopisma otrzymują wsparcie nieprzekraczające 100 tys. złotych, w większości przypadków znacznie mniejsze.

Na upublicznionej 13 lutego liście czasopism kulturalnych, które uzyskają wsparcie w tym roku (w niektórych przypadkach dotacja będzie wypłacana do 2022 r.) znalazły się niemal wyłącznie czasopisma prawicowe i konserwatywne oraz związane z kościołem lub środowiskami kresowymi. Są wśród nich założone przez prof. Andrzeja Nowaka "Arcana", goszczące na swoich łamach Marka Jurka "Christianitas" czy miesięcznik "WPiS. Wiara, Patriotyzm i Sztuka" wydawany przez wydawnictwo mające na swoim koncie m.in. biografię Antoniego Macierewicza. Wśród kilkudziesięciu pozycji politycznie bądź ideologicznie związanej z prawicą wyjątek stanowi bliski kościołowi otwartemu miesięcznik "Znak" oraz lewicowy "Nowy Obywatel". 

>>> "Zenek" sukcesem TVP? Wiceminister kultury komentuje: "To nie moja bajka"

Zobacz wideo

Na dotację - po raz kolejny zresztą - nie mogą liczyć z kolei: "Krytyka Polityczna", "Dwutygodnik", "Magazyn Pismo", "Tygodnik Powszechny" "Liberté!" czy "Przegląd Polityczny". 

MKiDN rozdało dotacje dla czasopism kulturalnych. Sprawą zainteresował się Rzecznik Praw Obywatelskich

Taki, a nie inny podział ministerialnych środków wzbudził wątpliwości Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara. W piśmie skierowanym do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotra Glińskiego, RPO poinformował, że "z uwagą i troską analizuje wszelkie sygnały dotyczące problematyki zapewnienia przestrzegania konstytucyjnej wolności wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji". 

"Na podstawie doniesień medialnych Rzecznik Praw Obywatelskich powziął informację o wątpliwościach związanych z udzieleniem przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotacji dla czasopism kulturalnych na lata 2020-2022 (...). Jak wskazują dziennikarze, wśród czasopism, którym nie udzielono dotacji znalazły się tytuły kluczowe dla debaty publicznej w kontekście rozwoju szeroko rozumianej kultury oraz o uznanej pozycji (...).  Ponadto, dotacja nie została przyznana Fundacji Szansa dla Niewidomych. Sytuacja ta powtarza się od kilku lat. Warto wskazać przede wszystkim, iż w 2017 roku pisma mniejszości - żydowski 'Midrasz' oraz romski 'Dialog Pheniben' - również nie otrzymały wsparcia finansowego z Ministerstwa" - czytamy w piśmie przesłanym przez Biuro RPO do wicepremiera Glińskiego. 

Zdaniem Biura RPO poważne wątpliwości w ministerialnym programie budzą kryteria przyznawania punktów w procedurze oceny złożonych do ministerstwa wniosków o dofinansowanie. "Kryteria przyznawania punków (...) są niejasne, co stoi w sprzeczności obowiązującymi standardami (...). Dodatkowo należy wskazać, że dobrą praktyką Ministerstwa było publikowanie składu komisji ekspertów oceniających nadesłane w konkursie wnioski. Obecnie jednak informacje te nie są dostępne. W postępowaniu o charakterze administracyjnoprawnym, organ administracji publicznej powinien stanowić przejrzyste, jednoznaczne zasady postępowania i oceny zgłoszonych ofert. Zapisy niejednoznaczne, niejasne bądź stosowanie przez organ kryteriów oceny nie wynikających z istniejących regulacji, narusza zasadę jawnego i transparentnego działania przez organy władzy publicznej, która stanowi jeden z podstawowych standardów demokratycznego państwa prawnego, mających służyć pogłębianiu zaufania obywateli do państwa i jego organów" - czytamy w wystąpieniu RPO do ministra kultury. 

Więcej o: