PiS i Andrzej Duda giną od narracji o raku. "Przykład spektakularnej porażki"

Jacek Gądek
W kampanii prezydenckiej wszyscy chcą walczyć z nowotworami. PO chce przeznaczyć 2 mld zł nie na media publiczne, ale na onkologię. Andrzej Duda podpisuje się pod centrum onkologii za prawie miliard. Rząd przyjął "cancer plan". Wzrosnąć mają ceny papierosów i słodkich napojów. Bo z powodu raka umiera już co czwarty Polak, a milion spośród nas z rakiem żyje na co dzień.

Zobacz nagranie. 2 mld zł na media publiczne, a nie onkologię. Michał Woś komentuje:

Zobacz wideo

Jeszcze w czasie kampanii parlamentarnej Koalicja Obywatelska wyszła z obietnicą: za 7 lat będziemy leczyć raka tak dobrze jak Europa. PiS odpowiedziało punktem w "piątce dla zdrowia". W niej to wpisano: najnowocześniejsze centrum onkologii w Europie. Dziś oba obozy znów mają onkologię na sztandarach.

Duda się chwali NSO

Andrzej Duda na inauguracyjnej konwencji chwalił się, że "rozpoczynamy wielką Narodową Strategię Onkologiczną". - Dziękuję ogromnie ministrowi zdrowia i jego zespołowi za przygotowanie tej strategii, zgodnie z ustawą, którą ja przygotowałem w Kancelarii Prezydenta - dodawał.

- To jest program na lata. Niezwykle ważny dla przyszłości zdrowia Polaków, który będzie wymagał miliardów złotych. Dziękuję, że te miliardy się znajdują - mówił. Bo to "jeden z najważniejszych celów, jakie dzisiaj stoją przed nami", "kwestia naszej przyszłości" i "wielkie dziejowe wyzwanie". W istocie rola prezydenta była tu symboliczna i sprowadziła się do napisania bardzo prostej ustawy, która nakazała rządowi wypełnienie jej treścią i pieniędzmi.

Tak powstała Narodowa Strategia Onkologiczna. NSO ma kosztować 5 mld zł w ciągu 10 lat. To - w stosunku do potrzeb - nie jest wielka kwota. Ma pochodzić z "ustawy 6 proc.", czyli stopniowego podnoszenia wydatków na zdrowie do 6 proc. PKB. (Nota bene: PiS oszukuje mówiąc, że to 6 proc. PKB. W istocie jest to mniej, bo do wyliczenia brane jest PKB sprzed dwóch lat - taki fortel pozwolił jednak PiS-owi na narrację o okrągłych 6 proc., choć liczenie tego odsetka w danym roku, a nie dwa lata wstecz, to mniej o ok. 8-10 mld zł).

Akcyza ma rosnąć, ale jak?

W NSO zapisano także wzrost akcyzy na papierosy i słodkie napoje. Jak duży? Paczka papierosów będzie mogła docelowo kosztować nawet 50-60 zł. Akcyza wzrosła już od tego roku - o 10 proc. na alkohole, wyroby tytoniowe, tzw. wyroby nowatorskie i płyny do e-papierosów. Była to pierwsza od 2014 r. podwyżka. A teraz? MF: - Obecnie w Ministerstwie Finansów nie są prowadzone prace w zakresie kolejnej podwyżki akcyzy.

Sam projekt NSO nie określa wysokości podwyżek akcyzy w kolejnych latach. Ani też nie określa, czy i jak wysokość akcyzy może być różnicowania w przypadku tradycyjnych papierosów, e-papierosów i wyrobów nowatorskich.

Wojciech Andrusiewicz, rzecznik prasowy Ministerstwa Zdrowia, odpowiada, że prace w resorcie zdrowia trwają i obejmują wspieranie polityki antytytoniowej, "w tym systematyczny wzrost podatku akcyzowego". I dodaje: "Wzrost akcyzy na wyroby tytoniowe, płyny do e-papierosów oraz wyroby nowatorskie ma na celu redukcję konsumpcji tych wyrobów, co ma przełożyć się na zmniejszenie ekspozycji na czynniki kancerogenne i tym samym na zmniejszenie zapadalności na choroby nowotworowe". Właśnie z tego powodu w części krajów UE podatek jest niższy niż na tradycyjne papierosy.

W NSO zapisano także wprowadzenie podatku cukrowego - od słodzonych napojów. Ma on wejść w życie od 1 lipca. To o tyle ważne dla polityki antyrakowej, że otyłość jest czynnikiem ryzyka. To coraz istotniejszy problem, bo polskie dzieci tyją najszybciej w Europie.

Prof. Rutkowski: 10 lat na dogonienie Europy

Jaką wagę ma NSO? Pytamy eksperta. Jest nim prof. Piotr Rutkowski - kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków oraz pełnomocnik ds. badań klinicznych Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, a jednocześnie szef zespołu ministra zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej.

- NSO to najważniejszy i długo wyczekiwany dokument, który będzie kształtował podstawowe działania w zakresie onkologii w naszym kraju na najbliższe 10 lat - mówi prof. Rutkowski. Według niego najistotniejsze są działania prewencyjne, bo - powołuje się tu na dane Światowej Organizacji Zdrowia - można zapobiec połowie nowotworów, a ponad 90 proc. zachorowań na nowotwory złośliwe można przypisać stylowi życia i czynnikom środowiskowym. Te czynniki to przede wszystkim palenie tytoniu (także bierne), nawyki żywieniowe, otyłość i opalanie się.

Szczepień na HPV chce PO i PiS

Do strategii wprowadzono rzecz oczywistą, którą w Warszawie realizuje już Ratusz pod rządami Rafała Trzaskowskiego i Platformy Obywatelskiej (ale za własne pieniądze miasta): szczepienia na HPV. To eliminuje ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy i zmniejsza ryzyko nowotworów głowy oraz szyi. Dziś Polki umierają na raka szyjki, choć szczepionka jest stosunkowo tania.

To jeden z punktów w NSO. Innym, kluczowym punktem jest organizacji systemu opieki onkologicznej, czyli stworzenie Krajowej Sieci Onkologicznej. Bo kłopotem w Polsce jest to, że masa ośrodków leczy raka, a to powoduje choćby błędne diagnozy. Finalnie i tak te wymagające przypadki - z poślizgiem - trafiają do takich centrów jak Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie.

Wniosek z NSO jest taki: - Perspektywa 10-letnia jest realna w zakresie dogonienia średniej UE - podkreśla prof. Rutkowski. Miernikiem jest to, ile osób przeżywa 5 lat od diagnozy.

Patrząc chłodno: PiS wykonało realny ruch w kierunku walki z nowotworami jako cywilizacyjnym wyzwaniem. Oczywiście, środowisko onkologów jest tu podzielone w ocenach. Do krytyków należą m.in. doskonali onkolodzy, prof. Jacek Jassem i prof. Cezary Szczylik. - Jeżeli chcemy zrealizować te wszystkie cele, to potrzebne są te dwa miliardy rzeczywiście i to każdego roku - podkreślał prof. Jacek Jassem w TVN24. Rzeczywiście, w służbę zdrowia można wpompować każde pieniądze.

PiS i Duda giną od narracji, choć mają realne dokonanie

I patrząc równie chłodno: problemy onkologii są dziś narracją w walce politycznej. Detonatorem był gest posłanki Joanny Lichockiej (PiS), która środkowym palcem przecierała oko, a chwilę wcześniej uzasadniała wypłatę 1,95 mld zł na media publiczne, głównie TVP. Opozycja publicznie postowała, aby te pieniądze trafiły nie do TVP, ale na onkologię. Awantura wokół wyprostowanego palca nadała narracji o dwóch miliardach na onkologię, a nie na TVP, potężny ładunek emocjonalny i społeczny zasięg.

Jaki jest zatem efekt? PiS i Andrzej Duda mają realną zasługę - choć NSO to oczywiście dopiero wstęp - na polu walki z rakiem. Jednak skandal z gestem posłanki i dosypywanie pieniędzy na propagandę w TVP sprawiają, że PiS i Andrzej Duda giną od narracji o 2 mld zł, które mogłyby trafić na walkę z nowotworami, a trafią jednak na media publiczne. To przykład spektakularnej narracyjnej porażki, mimo posiadania realnego dokonania na tym polu.

***

Które z elementów są najważniejsze w walce z rakiem: profilaktyka, kadra i organizacja leczenia, finansowanie?

Prof. Piotr Rutkowski*: Narodowa Strategia Onkologia (NSO) to najważniejszy i długo wyczekiwany dokument, który będzie kształtował podstawowe działania w zakresie onkologii w naszym kraju na najbliższe 10 lat. W moim przekonaniu najistotniejsze są działania w zakresie prewencji pierwotnej i wtórnej nowotworów, gdyż ma to szansę zmienić podejście do onkologii poprzez działania na rzecz zapobiegania zachorowaniom na nowotwory lub ich wczesnemu wykrywaniu (a przez to poprawę wyników i zmniejszenie kosztów terapii) oraz sposób myślenia o zdrowiu przez naszych obywateli na rzecz ich aktywnego podejścia prozdrowotnego.

Na podstawie danych Światowej Organizacji Zdrowia wiadomo, że można zapobiec ok. 50 proc. nowotworów. Ponad 90 proc. zachorowań na nowotwory złośliwe można przypisać szeroko pojętym modyfikowalnym czynnikom stylu życia i czynnikom środowiskowym. Należą do nich przede wszystkim palenie tytoniu (aktywne i bierne), nawyki żywieniowe, aktywność fizyczna, nadwaga i otyłość lub promieniowanie słoneczne i jonizujące. Poprzez poprawę naszego stylu życia można istotnie ograniczyć zachorowalność na nowotwory.

Działania ujęte w Narodowej Strategii mają na celu realizację zaleceń Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem, a także włączenie lekarzy, w tym lekarzy POZ i medycyny pracy w działania prewencji pierwotnej. Nowością jest wprowadzenie refundacji szczepień przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) dla młodzieży, co ma szansę w ciągu 15 lat wyeliminować zachorowania na raka szyjki macicy i zmniejszyć zachorowania np. na nowotwory głowy i szyi.

Obserwowana w Polsce zbyt późna wykrywalność nowotworów wskazuje na niską świadomość społeczeństwa w zakresie wykonywania badań przesiewowych, stąd niezbędna jest poprawa również w profilaktyce wtórnej i wyjścia do obywateli z ofertą skutecznych badań przesiewowych za pomocą nowoczesnych metod (np. mammografów cyfrowych w każdym regionie Polski czy alternatywnych metod prewencji wtórnej raka jelita grubego poprzez test FIT).

Największej zmiany oczekujemy w działaniach, które prawie w Polsce nie istniały i powinny być zorientowane na poprawę jakości życia chorego na nowotwór, jak rehabilitacja onkologiczna, wprowadzenie funkcji doradcy społecznego ułatwiającego pacjentom powrót do pełnej aktywności oraz pełen dostęp do wiedzy dotyczącej diagnostyki i terapii nowotworów poprzez Narodowy Portal Onkologiczny.

Jaka jest realna perspektywa dogonienia średniej Unii Europejskiej w skuteczności leczenia nowotworów?

Podstawowym zamierzeniem NSO jest zmniejszenie umieralności w zakresie tych najczęstszych nowotworów, gdzie interwencje populacyjne mogą przynieść efekty w stosunkowo krótkim (10-letnim) terminie - w tym szczególnie na nowotwory piersi, płuc, jelita grubego, szyjki macicy i czerniaka. Więc perspektywa 10-letnia jest realna w zakresie dogonienia średniej UE w zakresie 5-letnich przeżyć.

Oprócz działań prewencyjnych największy udział w tym zakresie będzie miała poprawa organizacji systemu opieki onkologicznej (Krajowa Sieć Onkologiczna), wprowadzenie obligatoryjne standardów postępowania oraz osiągnięcie do końca 2030 r. poziomu przynajmniej 90 proc. dostępnych terapii onkologicznych wśród wszystkich refundowanych na terenie UE.

Czy w państwach Zachodu w szkołach prowadzone są lekcje o prozdrowotnym stylu życia, by zmniejszyć zachorowalność na nowotwory?

Działania edukacyjne wśród młodzieży mają najważniejszy wpływ na aktywne postawy prozdrowotne w dorosłym życiu, takie lekcje szkolne są powszechne w krajach Europy Zachodniej i USA.

Czy wzrost ceny papierosów ma istotny wpływ na zachorowalność?

Około 30 proc. wszystkich zachorowań na nowotwory jest związanych z paleniem tytoniu. Szkodliwość e-papierosów i innych tzw. wyrobów nowatorskich jest obecnie również udowodniona. Według WHO wszystkie te wyroby powinny podlegać działaniom prewencyjnym i opodatkowaniu, choć w różnych krajach podatki dla tych wyrobów są różne. W Finlandii czy we Francji podatki stanowią ponad 87 czy 82,5 proc. ceny paczki, czyli znacznie więcej niż w Polsce, i zwiększenie podatków we Francji bezpośrednio przyczyniło się do rzucenia palenia tytoniu przez około milion osób.

Takie działania w Polsce mogą spowodować, że nasz kraj stanie się liderem w spadku konsumpcji papierosów. Należy zaznaczyć, że odsetek palących dorosłych w Polsce od kilku lat spadał i w chwili obecnej utrzymuje się na stałym poziomie, wynoszącym ok. 25 proc., co stanowi około 10 proc. więcej niż w krajach Europy Zachodniej. Oczywistym jest, że zwiększenie cen papierosów nie jest jedynym istotnym działaniem legislacyjnym, bardzo ważna jest edukacja i wprowadzenie bezwzględnego zakazu reklamy tych produktów, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych oraz e-papierosów.

Czy wprowadzenie tzw. podatku cukrowego będzie redukowało zachorowalność na nowotwory?

Niewłaściwa dieta to przyczyna związana z ok. 30 proc. zachorowań na nowotwory (oraz inne choroby cywilizacyjne, jak choroby układu krążenia czy cukrzyca). Z uwagi na znaczne obciążenie populacyjne nadwagą i otyłością dorosłych i dzieci, konieczne jest kontynuowanie długofalowych i powszechnych działań ukierunkowanych na wspieranie zdrowych wyborów żywieniowych.

W wielu krajach Europy działania z zakresu edukacji żywieniowej są finansowane z tzw. podatku cukrowego, prowadząc do realnego zmniejszenia spożycia ilości cukru w tych krajach, co przekłada się na wydłużenie życia populacji. Więc proponowane działania w NSO mają sens nie tylko dla onkologii, ale i innych dziedzin medycyny, ale przede wszystkim dla mieszkańców naszego kraju.

* Kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków oraz pełnomocnik ds. badań klinicznych Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, a jednocześnie szef zespołu ministra zdrowia ds. Narodowej Strategii Onkologicznej.

Więcej o:
Komentarze (290)
PiS i Andrzej Duda giną od narracji o raku. "Przykład spektakularnej porażki"
Zaloguj się
  • andrzej2310

    Oceniono 103 razy 89

    PIS walczy z LGBT, a nie z rakiem. Czy to nie jest wstyd cały świat?

  • syriusz.wila

    Oceniono 67 razy 63

    gó... wiedzą, wchodzą bez kolejek i mają super opiekę, dziennikarze niech pogadają z normalnymi chorymi, od diagnozy po pierwszą wizytę, leczenie i potem kontrolę. Niech nie fikają lepiej, bo jest w onkologi syf i chlew, łapówkarstwo i odbieranie godności chorym.

  • lkolesio

    Oceniono 52 razy 50

    Rura im mięknie, jak są całkowicie przyparci do ściany. A i tak próbują kombinować. Opozycjo do boju. Codziennie na tacy dostajecie od PiSobolszewii prezenty jak marzenie. Ruszcie tyłki i do roboty. Zagonieni do kąta jeszcze bardziej się gubią. W tym tygodniu dostaliście lichocką, bełkot Kamińskiego, miliardy na tvszczujnię, uchwałę dudapuckową plus prokuraturę, banasioraport o Ziobrze, listy do krs-u - to na początek. Jutro bodajże zjazd wszechbolszewii, na pewno ktoś coś chlapanie, bo pycha kroczy przed upadkiem. Najlepiej, jakby ktoś codziennie podsuwał mikrofon suskiemu, to jest talent! Będą chować największe orły, ale wszystkich nie dadzą rady. Za dużo się ich nalęgło ostatnio, a dziobać u prezesa trzeba. Opozycjo naród oczekuje!!!

  • wujekdolf

    Oceniono 42 razy 38

    w skrócie : macie nam tu zagłosować na andżejka - do tego trzeba kasy dla kur.wizji zamiast dla chorych 🖕

  • meki_majcher

    Oceniono 37 razy 35

    Onkologia, onkologia..., tymczasem szmal z wódy i fajek potrzebny jest na finansowanie pierdów o jakimś Żenku i napychanie kabzy z kurskiej synowi.

  • icek20

    Oceniono 33 razy 31

    PIS -Strategia=relikwie w kazdym szpitalu swietego Jana Pawla przyjaciela pedofilow i smakosza kremowek.matka boska zalatwi reszte a jezus jest krolem polski.
    Morawiecki wlasnie namawia innych pizdzielcow na lot do Smolenska:+ na droge nie zapomnij pinokio zabrac kaczora.

  • krynolinka

    Oceniono 35 razy 29

    Rosną nakłady, ale rośnie płaca minimalna, głównie na wypłatę wynagrodzeń idą pieniądze. I tak naprawdę, to wszystko stoi w miejscu. Oszustwo z PKB, że bierze się wzrost sprzed dwóch lat. Nie wygląda to wszystko zbyt ciekawie.

  • gienia2

    Oceniono 30 razy 28

    Nikt od niczego nie ginie. Suwerenowi pasuje wszystko.
    Nie ma głupszego suwerena od naszego.
    Niestety jesteśmy krajem idiotów.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX