Sondaż: Kaczyński? Bezwzględny, ale patriota. Tusk? Rozsądny, ale dwulicowy. Polacy ocenili premierów po '89 roku

Gdy zapytać Polaków, co sądzą o premierach z ostatnich 30 lat, ich absolutnym ulubieńcem jest Tadeusz Mazowiecki - wynika z sondażu Kantara dla Gazeta.pl. Krytycznie ocenieni zostali Jarosław Kaczyński i Beata Szydło. Tylko nieznacznie lepiej Donald Tusk. Z kolei Ewa Kopacz jest - zdaniem badanych - zupełnie nijaka, a obecnie urzędujący Mateusz Morawiecki "dość bezbarwny".
Zobacz wideo

Tadeusz Mazowiecki, Jarosław Kaczyński, Donald Tusk, Ewa Kopacz, Beata Szydło i Mateusz Morawiecki - to sześcioro szefów rządu uwzględnionych we wspomnianym badaniu Kantara dla Gazeta.pl. To oczywiście nie wszyscy polscy premierzy 30-lecia, ale kryterium, jakie przyjęła pracownia, by zakwalifikować ich do właściwej części badania (testu pozytywnych/negatywnych skojarzeń) było wcześniejsze uzyskanie rozpoznawalności na poziomie co najmniej 90 proc. w ogólnopolskiej próbie reprezentatywnej.

Grafy ze szczegółowym rozkładem skojarzeń dotyczących każdego polityka oraz tzw. chmury wyrazów (czyli luźnych skojarzeń respondentów na temat polityków) są w galerii powyżej - załączonej do artykułu.

(Niemal) idealny Mazowiecki

Po zestawieniu premierów, którzy spełnili kryterium rozpoznawalności wyznaczone przez Kantar widać, że Polacy kojarzą przede wszystkim polityków, którzy rządzili krajem w ostatnich 10-15 latach i wciąż są obecni w życiu publicznym.

Wyjątkiem jest postać premiera Tadeusza Mazowieckiego, który wprowadzał Polskę w demokrację i kapitalizm. Co ciekawe, to właśnie Mazowiecki jest przez respondentów wspominany zdecydowanie najlepiej. Polacy kojarzą go bardzo silnie m.in. z takimi określeniami jak: "mądry", "szacunek", "patriota", "rozsądek", "autorytet", "uczciwość" czy "spokój".

Kojarzy się silnie ze wszystkimi pozytywnymi określeniami z wyjątkiem luzu. Większość pozytywnych skojarzeń jest dla niego bardzo silnych, jedynie słowa 'wizjoner' i 'nadzieja' są skojarzeniami wymagającymi namysłu - piszą autorzy badania.

Dodają też coś, co w przypadku polityków wydaje się rzeczą bez precedensu: "Jednocześnie zebrał tak mało określeń negatywnych, że z powodu zbyt małej ilości danych niemożliwe było policzenie dla niego skojarzeń negatywnych".

Badani brali też udział w teście luźnych skojarzeń, którego wyniki zostały przedstawione w tzw. chmurze wyrazów. Po usłyszeniu nazwiska polityka, mówili, co im się z nim/nią kojarzy. Tutaj też Mazowiecki dystansuje resztę stawki. Zdecydowanie najczęściej pojawia się hasło "mądry". Nieco mniej, ale wciąż bardzo często, słowa "uczciwy" i "premier". Popularne były także wskazania: "polityk", "rozsądny" i "spokojny".

Krytyka Tuska i Kaczyńskiego

Pisząc mocno obrazowo, po Mazowieckim jest długo, długo nic, a dopiero potem reszta polityków. Wśród nich dwaj odwieczni rywale - Tusk i Kaczyński. Przewodniczący Rady Europejskiej w tym starciu wypada lepiej, ale jest to zwycięstwo nieznaczne. Zauważalne jest co innego - obaj byli premierzy zbierają u respondentów wiele określeń negatywnych.

Byłego szefa Platformy Obywatelskiej badani widzą jako "mądrego", "rozsądnego" i "patriotę", ale z drugiej strony przypisują mu również wiele określeń negatywnych, spośród których najsilniejsze są: "konflikt", "populizm", "dwulicowy", "obciach" i "korupcja". Jeśli chodzi o Kaczyńskiego, to z pozytywnych określeń respondenci przypisują mu zaledwie dwa: "przywódca" i "patriota". Dużo więcej jest silnych skojarzeń negatywnych: "konflikt", "egoizm", "dwulicowy", "bezwzględność", "chamstwo" i "kłamca".

Tusk i Kaczyński mają również kilka punktów wspólnych w tzw. chmurze wyrazów. Polacy obu politykom przypisują m.in. takie hasła jak: "kłamca" (to najsilniejsze skojarzenie z Kaczyńskim i jedno z silniejszych u Tuska), "dwulicowy", "mściwy" (drugie najsilniejsze u prezesa PiS-u, a jedno ze słabszych u przewodniczącego Rady Europejskiej), "populista", "polityk" i "mądry".

Są też jednak określenia, hasła i cechy osobne dla jednego i drugiego polityka. Z Tuskiem Polacy bardzo silnie kojarzą słowa "premier", "PO", "Unia Europejska", natomiast z Kaczyńskim: "PiS", "patriota" i "kot". Z mniej oczywistych wskazań, przy przewodniczącym Rady Europejskiej mamy "wada wymowy", "Kaszuby" i "piłka nożna", a przy prezesie PiS-u: "brat bliźniak", "kawaler" i "niski/mały".

Nijaka Kopacz, najgorsza Szydło i bezbarwny Morawiecki

O ile Tusk i Kaczyński, mimo upływu lat wciąż budzą żywe - tak pozytywne, jak i negatywne - emocje, o tyle ich polityczni protegowani nie do końca. A jeśli już budzą, to negatywne. I tak - piszą autorzy badania - "Ewa Kopacz nie kojarzy się silnie z żadnym z pozytywnych określeń". Na pocieszenie byłej premier dodamy, że nie budzi też silnych negatywnych skojarzeń. W zasadzie, nie budzi żadnych, co zauważa Kantar, pisząc: "jej wizerunek jest dość słaby". Jak na byłą premier, byłą minister zdrowia i byłą marszałek Sejmu, to bardzo wymowne wyniki.

Powodów do zadowolenia nie ma także premier Beata Szydło, która dopiero co zdobyła mandat europosłanki, uzyskując rekordowy wynik na poziomie niemal 526 tys. głosów w skali kraju. Z badania Kantara wynika jednak, że Szydło "ma najgorszy wizerunek" wśród badanych polityków - wywołuje "silne negatywne i żadnych pozytywnych skojarzeń". Co to za negatywne skojarzenia? Badani wskazali takie słowa jak: "dwulicowy", "obciach", "kłamca", "egoizm" i "konflikt".

Nieco lepiej od Szydło wypada jej następca w rządzie "dobrej zmiany" - Mateusz Morawiecki. Aktualny premier jest umiarkowanie silnie kojarzony z takimi pojęciami jak "szacunek" i "mądrość", a znacznie słabiej, ale jednak - z uczciwością, rozsądkiem i otwartością. Jeśli chodzi o negatywne skojarzenia, to szef rządu silnie kojarzy się z populizmem, dwulicowością i obciachem, a mniej intuicyjnie z konfliktem, bezwzględnością i kłamstwem. Polacy bardzo rzadko przypisują mu natomiast takie określenia jak "egoizm" i "korupcja". W raporcie z badania czytamy, że "jego wizerunek na tle innych polityków jest dość bezbarwny".

Co Polacy myślą o wspomnianej trójce wedle testu luźnych skojarzeń? U premier Kopacz najsilniejsze określenia to: "premier", "kłamca", "PO", "lekarz", "dwulicowy" i "głupota". Pojawiają się też "dinozaury" (związane ze słynną wypowiedź polityk Platformy w prekampanii europejskiej) i "brak własnego zdania".

Z Szydło Polacy kojarzą takie słowa jak: "premier", "broszka", "kłamca", "PiS" i "głupiec". Ze znacznie mniejszą intensywnością pojawiają się: "worek”, "wypadek", "sołtys" i "karierowicz".

Co z Morawieckim? Do określenia urzędującego premiera respondenci używali następujących słów: "kłamca", "bankier", "premier", "PiS", "dwulicowy" i "populista".

Badanie Kantara zostało wykonane w dniach 16-22 maja 2019 roku metodą wspomaganych komputerowo wywiadów (CAWI) na reprezentatywnej dla populacji 18+ ogólnopolskiej próbie 698 osób.

Zobacz wideo

Chcemy, by data 4.6.89 stała się naszym "PiNem do wolności", była źródłem radości i inspiracji. Z okazji czerwcowych wyborów mamy więc dla was atrakcyjne zniżki w „Kulturalnym Sklepie” (książki i muzyka), „Publio” (e-book i e-prasa)i „Gazecie Wyborczej” (prasa). PRZEJDŹ TUTAJ >>