Już nie tylko PiS i antyPiS. Wybory samorządowe pokazały, że Polska jest o wiele bardziej podzielona

Wybory samorządowe pokazały, że podział na PiS i antyPiS jest silny jak nigdy wcześniej. Ale to tylko jeden z kilku bardzo głębokich rozłamów, przebiegających w poprzek polskiego społeczeństwa.

Miasto vs Wieś

46 do 22. Tak w procentach wygląda liczba głosów, które Koalicja Obywatelską oraz Prawo i Sprawiedliwość zdobyły w tych wyborach w miastach powyżej 500 tys. mieszkańców. Podobną przepaść w poparciu – 39,3 do 13,5 proc. – obserwujemy na wsi, tyle że tutaj to partia rządząca cieszy się większą sympatią suwerena. O ile układ sił na prowincji nie zmienił się znacznie w porównaniu z wyborami parlamentarnymi sprzed trzech lat – zarówno KO, jak i PiS straciły po 7-8 pkt proc. – tak w metropoliach przesunięcie jest istotne i zauważalne. PiS straciło w dużych miastach 9,3 proc. głosów, podczas gdy KO zyskała 4,2 proc. wobec zsumowanego wyniku Platformy i Nowoczesnej z 2015 roku. Także w miastach od 201 do 500 tys. mieszkańców PiS jest w odwrocie – straciło 7 pkt proc. na przestrzeni trzech lat; KO zyskała 0,9 proc.

Koalicja Obywatelska zdołała już w pierwszej turze zdobyć kilka największych miast – Warszawę, Łódź, Poznań, Wrocław, Białystok, Lublin, Rzeszów. W drugiej turze ten wynik może jeszcze ulec poprawie, bo do zdobycia są m.in. Kraków, Gdańsk (KO poparła Pawła Adamowicza), Kielce czy Radom. Dla PiS-u sukcesem jest to, że w stolicach Małopolski i Pomorza kandydaci partii walczą w drugich turach.

Fakt, że i Koalicja Obywatelska, i PiS straciły w ostatnich trzech latach po kilka punktów procentowych poparcia na wsi można wyjaśnić mocną pozycją PSL w wyborach samorządowych. Jak wyjaśnić wzmocnienie opozycji i osłabienie PiS-u w dużych miastach?

Wielką rolę odegrała frekwencja. Tutaj zasługi ma minister Ziobro ze swoim wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. To był idealny moment, idealny temat i idealna osoba do tego, żeby maksymalnie zmobilizować elektorat miejski

– tłumaczy politolog prof. Rafał Chwedoruk z Uniwersytetu Warszawskiego.

Zaznacza jednak, że dominacja formacji Jarosława Kaczyńskiego na wsi również nie jest pewna i przesądzona. – Tradycyjna wieś znika, a styl życia na prowincji upodabnia się do stylu życia w miastach. To zaś powoduje i będzie powodować upodobnienie aspiracji elektoratu wiejskiego do wyborców z miast – prognozuje. Wskazuje też, że w ostatnich latach tereny wiejskie bardzo dynamicznie się zmieniają. Żyje tam coraz więcej przybyszów z miast, co stopniowo przekształca również wiejski styl życia i charakterystyczne dla prowincji preferencje wyborcze.

Nocna panorama Warszawy. Widok z Pragi na lewy brzegNocna panorama Warszawy. Widok z Pragi na lewy brzeg FRANCISZEK MAZUR

Młodzi vs Starzy

Młodzi przestali być antysystemowi i postanowili wycofać się z polityki. Taki wniosek można wysnuć, analizując wyniki sondażu wyborczego IPSOS po pierwszej turze wyborów (PKW wciąż nie udostępniła na swojej stronie internetowej szczegółowych danych). W grupie wiekowej 18-29 lat aż 63 proc. uprawnionych do głosowania nie poszło spełnić obywatelskiego obowiązku. Dla porównania, w grupie 40-49 lat frekwencja wyniosła aż 68,4 proc.

Jeśli przedstawiciele młodego pokolenia wybrali się już do lokalu wyborczego, to relatywnie niechętnie popierali Koalicję Obywatelską albo PiS – w ten sposób zagłosowało 41,9 proc. z nich. Oba główne bloki wyborcze straciły głosy u najmłodszych względem wyborów parlamentarnych z 2015 roku (PiS – 3,4 pkt proc.; KO – 3,5 pkt proc.). Młodzi (18-29 lat) natomiast znacznie chętniej od starszych (+60 lat) głosowali na kandydatów bezpartyjnych i małe komitety. Tutaj wynik przedstawia się 13 do 7 proc. na korzyść młodzieży. Dla odmiany, w grupie wiekowej +60 lat przeszło dwie trzecie głosujących (67,6 proc.) wybierało albo PiS, albo KO.

Pokolenie w pełni ukształtowane po '89 roku w ogóle nie egzystuje w doświadczeniach swoich rodziców i dziadków, więc zupełnie nie odnajduje się w panującym w Polsce duopolu

– tłumaczy w rozmowie z Gazeta.pl prof. Chwedoruk. Jak mówi, „to pokolenie jest nie mniej rynkowe niż PO i nie mniej antysystemowe niż PiS. Młodzi ludzie mają afirmatywny stosunek do dzikiego kapitalizmu, ale nie są otwarci na przyjmowanie uchodźców”.

Protest przeciwko zmianom w sądownictwie pod gmachem sądu na placu Dąbrowskiego w ŁodziProtest przeciwko zmianom w sądownictwie pod gmachem sądu na placu Dąbrowskiego w Łodzi Fot. Marcin Stepien / Agencja Gazeta

Według naszego rozmówcy, młodzi Polacy są „podwójnie liberalni w porównaniu do poprzedniego pokolenia” więc mit o prawicowej polskiej młodzieży jest już zupełnie nieaktualny. Co więcej, „wszystko w życiu tego pokolenia jest krótkotrwałe i zmienne” i pod tę prawidłowość podpadają także poglądy polityczne. – Kto będzie potrafił przyjąć taką formę partii, żeby przeciwnicy nie byli w stanie zmobilizować przeciwko niemu młodych i przykleić negatywnych stereotypów, ten wygra – przewiduje ekspert z UW.

Co z generacją 40-49 lat? Prof. Chwedoruk zauważa, że właśnie na tę grupę najbardziej wpłynął podział na PO i PiS. Gdy się kształtował, oni wchodzili w dorosłość i świat polityki. Zdaniem politologa, PiS próbowało przejąć większą część tej grupy i nawiązać z nią dialog, desygnując na stanowisko premiera Mateusza Morawieckiego. Bezskutecznie. – Gdyby obecnie na czele rządu stała Beata Szydło, wyniki w wyborach samorządowych na pewno nie byłyby gorsze, a PiS miałoby możliwość wymiany szefa rządu i poprzestawiania wszystkich figur na szachownicy z myślą o wyborach parlamentarnych. Tyle że ta opcja została wykorzysta przedwcześnie – analizuje.

Wykształceni vs Niewykształceni

Jeśli patrzeć na profil edukacyjny głosujących, w wyborach samorządowych Koalicja Obywatelska wygrała z PiS-em jedynie wśród najlepiej wykształconych (licencjat i wyższe) – 35,7 do 23,7 proc. (to różnica o 3,7 pkt proc. większa niż w 2015 roku). We wszystkich innych grupach triumfowało PiS, w elektoracie o wykształceniu podstawowym i gimnazjalnym oraz zasadniczym zawodowym wręcz deklasując KO – odpowiednio 45,7 do 15,2 proc. oraz 45,1 do 16,7 proc. Rzecz w tym, że oba główne obozy polityczne straciły poparcie we wszystkich grupach wyborców. W przypadku PiS te straty są jednak znacznie bardziej dotkliwe – w dwóch najsłabiej wykształconych grupach stan posiadania prawicy zmniejszył się o 10,2 oraz 7,9 pkt proc. Koalicja Obywatelska traciła mniej – rekord to 4,8 pkt proc. wśród wyborców o wykształceniu zasadniczym zawodowym.

WOJCIECH SURDZIEL

– PiS bardzo dużo zyskało wśród ludzi wykształconych w kampanii prezydenckiej i parlamentarnej w 2015 roku – tłumaczy prof. Chwedoruk. I dodaje:

PiS spadało z bardzo wysokiego pułapu. Do wszystkich podziałów społeczno-politycznych, które omawiano przez ostatnie lata, należy dodać olbrzymią chęć zmiany. Ci, którzy tej zmiany chcieli – wybierali PiS, rzadziej formację Kukiza. Po trzech latach zmiana jest już dawno dokonana, a jej pragnienie zaspokojone, więc ci wyborcy mogli się zadowolić i odejść od PiS-u

Ekspert podkreśla, że na korzyść PiS-u w ostatnich latach pracował także niż demograficzny, który sprawił, że na uczelnie wyższe trafiała nie tylko młodzież z typowo inteligenckich domów. – Na uczelniach pojawił się więc potencjalny elektorat PiS-u – słyszymy. Jak twierdzi prof. Chwedoruk, teraz, m.in. wskutek ustawy 2.0, sytuacja zacznie się odwracać. – Bój będzie się toczyć o młodszego wyborcę, bo w starszych rocznikach wszystko od dawna jest już podzielone – przewiduje uczony.

Zandberg o dziwnych tweetach Kukiza, wyniku wyborów i strajku LOT

Więcej o:
Komentarze (183)
Wybory samorządowe 2018. Jak podzielona jest Polska?
Zaloguj się
  • kunwyscigowy

    Oceniono 49 razy 31

    Rozwlekła analiz, zamiast tego artykułu wystarczyło by jedno zdanie:
    - Im ktoś gorzej wykształcony, zacofany, zabobonny i durny tym większy miłośnik PIS (Prostactwo i Skundlenie) AMEN

  • fakiba

    Oceniono 41 razy 23

    Pis popiera klechów i odwrotnie , ale to się skończy porażką jednych i drugich

  • teczowy.husarz.bat.na.chamow

    Oceniono 33 razy 19

    Polska sklocona jest i podzielona od pojawienia sie Kaczynskiego, ktory Polakow lzyc zaczal od gorszych sortow i zdradzieckich mord.
    Robil i robi to regularnie.
    I taka jest prawda.
    Najpierw w pape, a pozniej glupia gadka o tym, ze chce pokoju.
    Rzygac sie chce i tyle.
    Tfu!

  • c.t.k

    Oceniono 24 razy 18

    Piędziesiąt lat po zakończeniu Wojny Secesyjnej,doszło do pojednania żyjących jeszcze wtedy weteranów obu walczących stron.U nas jest zupełnie odwrotnie,drań podzielił społeczeństwo i jeszcze wiele lat po jego śmierci będziemy walczyć z tymi podziałami

  • Maria Michałowska

    Oceniono 32 razy 14

    Nieglosowanie, to jest tez oddanie głosu, ale na to , by inni organizowali ci życie po swojemu. To wyraz infantylizmu , niedojrzałosci oraz braku odpowiedzialności za własne życie. To wynik postaw twoich rodziców, którzy nie zdołali przekazać ci zaangażowania w życie, ideałów i woli walki o swoją przyszłość. Nie idziesz na wybory, jesteś byle jaki, nijaki. Silni ludzie płyną pod prąd. Z prądem płyną smieci, jak powiedział klasyk.

  • stachkaz47

    Oceniono 31 razy 13

    PiS poszło na wybory w koalicji z KOŚCIOŁEM.
    I ten sukces na prowincji powinni podzielić na dwie organizacje.
    Wystarczy jeden list duszpasterski przed wyborami i PiSu nie ma.
    Dlatego tak tą HYDRĘ hołubią.

  • lukasz_patrykus

    Oceniono 24 razy 12

    Nie trzeba być profesorem żeby dojść do wniosku że PiS to partia słabo wykształconych ludzi ze wsi i małych miasteczek. Trudno te ich bajędy wciskać ludziom, którzy widzieli trochę więcej świata niż podkarpacki grajdołek i potrafią samodzielnie analizować otaczającą ich rzeczywistość

  • maaac

    Oceniono 17 razy 9

    Jak ktoś o typowo lewicowym PiSie nie tylko w warstwie propagandowej jak i w realnych działaniach (centralizacja, fiskalizm, nacjonalizacja) mówi "prawica" od razu czuję do niego niechęć, Ok dziennikarzy można tak wytresować ale profesora?!!
    Zawsze będę się pytał czym, poza oficjalnością stosunków z Kremlem i Watykanem (odmieniło się kogo się wielbi głośno a kogo po cichu) różni się PiS od PZPRu?

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX