"Nadzieja zgasła", "więźniowie wskażą kandydatów do KRS". Prezydenckie projekty już w Sejmie

Posłowie zajmą się wkrótce prezydenckimi projektami o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa. Oba zostały już złożone w Sejmie i skierowane do oceny biura legislacji.

W poniedziałek prezydent przedstawił założenia projektów ustaw o KRS i Sądzie Najwyższym. We wtorek akty prawne przygotowane w jego kancelarii zostały złożone w Sejmie. 

Są dostępne na stronach internetowych Sejmu i prezydenta. Ustawa o Sądzie Najwyższym liczy 74 strony, nowelizacja ustawy o KRS zmieściła się na sześciu.

Prezydenckie projekty o KRS i SNPrezydenckie projekty o KRS i SN prezydent.pl


 

>>>PRZECZYTAJ TAKŻE: Z Sądu Najwyższego może zniknąć nawet 40 procent sędziów. Co wynika z pomysłów prezydenta?

W uzasadnieniu Andrzej Duda napisał, że jego weto do ustaw z lipca "nie może być utożsamiane ze zgodą na obecną sytuację wymiaru sprawiedliwości". Podkreślił jednak, że proponowane wówczas przepisy "nie uzdrawiały kondycji polskiego sądownictwa".

Zdaniem prezydenta "uzależnienie wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa od politycznych decyzji i to bez poddania ich jakiejkolwiek kontroli społecznej nie stanowi gwarancji właściwego funkcjonowania konstytucyjnego organu państwa, odpowiedzialnego za kreowanie kadry sędziowskiej".

Członka KRS wskaże 2 tysiące obywateli

Dlatego prezydent proponuje, by na wybór sędziów KRS mieli wpływ także obywatele. Prawo do zgłoszenia kandydata na członka Rady, zgodnie z projektem, będzie miała grupa co najmniej 2 000 obywateli, którzy ukończyli osiemnaście lat, mają pełną zdolność do czynności prawnych i korzystają z pełni praw publicznych, a także grupa co najmniej 25 sędziów w stanie czynnym.

Duda przekonuje w uzasadnieniu, że to "spowoduje zwiększenie demokratycznej legitymacji członków KRS powoływanych z grona sędziów, wzmocni transparentność oraz umożliwi publiczną debatę nad kandydaturami".

Prezydent podtrzymał postulat, by sędziów KRS wybierał Sejm większością 3/5 głosów. Gdyby nie udało się wybrać kwalifikowaną większością 15 członków Rady, to proponuje, by posłowie głosowali imiennie. Każdy poseł miałby jeden głos. To zdaniem Dudy umożliwi wielopartyjny wybór członków KRS.

W SN dwie nowe izby i ławnicy

W ustawie o Sądzie Najwyższym prezydent proponuje m.in. utworzenie dwóch nowych izb:

  • Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która zajmie się m.in. rozpatrywaniem skarg nadzwyczajnych i sprawami z zakresu prawa publicznego,
  • Izby Dyscyplinarnej, która będzie prowadziła postępowania dyscyplinarne wobec sędziów i przedstawicieli innych zawodów prawniczych.

W pracach obu nowych izb będą brać udział ławnicy wybierani na 4-letnią kadencję przez Senat spośród kandydatów zgłaszanych przez obywateli.

Prezydencki projekt przewiduje przejście sędziów Sądu Najwyższego obu płci w stan spoczynku po osiągnięciu 65 lat. Sędziowie będą mogli jednak wystąpić do prezydenta o przedłużenie orzekania.

Nowością jest również wprowadzona przez prezydenta instytucja skargi nadzwyczajnej, dzięki której można będzie podważyć prawomocne wyroki sądów.

"Ryzyko przedłużenia, a nie skrócenia postępowań"

I prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Gersdorf powiedziała dziennikarzom jeszcze przed upublicznieniem prezydenckich projektów, że skarga nadzwyczajna "łamie pewien porządek prawny" oraz tworzy kolejną instancję. Jej zdaniem jest niebezpieczeństwo przedłużenia, a nie skrócenia postępowań.

Z kolei odnosząc się do granicy wieku sędziów (sama skończy 65 lat w listopadzie), prof. Gersdorf podkreśliła:

Nie ma co do tego wątpliwości, że muszę dokończyć tę kadencję.

"2 tysiące więźniów wskaże kandydata do KRS"?

Na jeszcze inny absurd zwrócił uwagę konstytucjonalista prof. Marek Chmaj: 

2 tysiące więźniów też będzie mogło zgłosić kandydata do Krajowej Rady Sądownictwa

- powiedział w "Kropce nad i" w TVN24. Zwrócił uwagę, że ogromna większość więźniów nie jest pozbawiona praw publicznych.

Z kolei konstytucjonalista dr Ryszard Balicki skomentował na Twitterze: "Dwa miesiące temu PAD pozwolił na nadzieję, że powrócimy do poszanowania Konstytucji... dziś ta nadzieja zgasła".

"Propozycja PAD wyboru sędziów do KRS sprowadza się do zastąpienia upartyjnienia (kandydaci 1 partii) upolitycznieniem (kand. kilku partii)" - skomentował konstytucjonalista.

Prezydent Duda przedstawił swoje propozycje ustaw o sądownictwie. Co właściwie się w nich znajduje?

Więcej o: