Dziś 38. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. 13 grudnia 1981 r. wyemitowano słynne przemówienie Jaruzelskiego

38 lat temu w Polsce wprowadzono stan wojenny. O jego wprowadzeniu poinformowało Polskie Radio, nadając o godzinie 6 rano przemówienie generała Wojciecha Jaruzelskiego. Wyemitowała je także Telewizja Polska.
Zobacz wideo

- Ojczyzna nasza znalazła się nad przepaścią. Dorobek wielu pokoleń, wzniesiony z popiołów polski dom ulega ruinie. Struktury państwa przestają działać. Gasnącej gospodarce zadawane są codziennie nowe ciosy, warunki życia przytłaczają ludzi coraz większym ciężarem. (...) Rada Państwa, w zgodzie z postanowieniami Konstytucji, wprowadziła dziś o północy stan wojenny na obszarze całego kraju - mówił w swoim przemówieniu generał Wojciech Jaruzelski

Gdy w Polsce wprowadzono stan wojenny, na ulicach miast pojawili się wówczas żołnierze oraz czołgi i transportery opancerzone. Wyłączono łączność telefoniczną, wprowadzono cenzurę korespondencji oraz godzinę policyjną, a o północy rozpoczęto aresztowania opozycjonistów. Podczas stanu wojennego w Polsce (zawieszono go w grudniu 1982 roku, a zniesiono 22 lipca 1983 roku) życie straciło od 40 do 100 osób, a ok. 10 000 obywateli aresztowano lub internowano. Wielu z nich zmuszono do emigracji.

 

Wspomnienia stanu wojennego. "Strach o przyjaciół, którzy nagle znikają", "całkowita pustka"

Dokumentalistka Anna Pietraszek wspomina stan wojenny jako czas niepewności. Jak mówi, o poranku zaskoczył ją brak informacji a później przemówienie generała Wojciecha Jaruzelskiego, który ogłosił wprowadzenie stanu wojennego w Polsce. "Strach o przyjaciół, którzy nagle znikają. Chodzenie z plecakiem po Warszawie, szukanie siebie nawzajem. Szukanie sposobu na utrzymanie się, bo nie ma pracy" - powiedziała Anna Pietraszek.

Poeta i pisarz Ernest Bryll mówi, że w całym kraju zapanował chaos. Poeta podkreśla, że większość ludzi bała się o swoją przyszłość. "Ten stan był stanem jakiegoś bałaganu, niewiedzy, zamknięcia wszystkiego. Poza tym całkowitej pustki" - powiedział Ernest Bryll.

Kapelan osób internowanych ksiądz Jan Sikorski mówi, że nie wierzył w to, że komunizm zwycięży. Ale wtedy, w grudniu 1981 roku, wielu ludzi było przygnębionych. Ksiądz Jan Sikorski podkreśla, że uczucie beznadziei było o tyle silniejsze, że władza zdeptała porozumienia z NSZZ Solidarność, które zawarto w sierpniu 1980 roku. "Nagle nam ludziom radosnym powiedziano koniec, wróci to co było. Wielu nie wierzyło, ja osobiście też, ale był wielki żal o popsucie czegoś pięknego" - powiedział ksiądz Jan Sikorski.

Obchody 38. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce

W piątek w całej Polsce odbędą się wydarzenia związane z 38. rocznicą wprowadzenia stanu wojennego. W Warszawie prezydent Andrzej Duda wręczy odznaczenia państwowe, a o 17:00 w byłym areszcie przy ulicy Rakowieckiej w Warszawie zostanie odprawiona msza święta w intencji ofiar stanu wojennego. O 19:30 w całym kraju odbędzie się także akcja społeczna "Zapal światło wolności", w której Polacy zapalą świeczki lub znicze w oknach, przy pomnikach i krzyżach i w ten sposób upamiętnią ofiary komunizmu w Polsce.

Więcej o: