"Handlarz śmierci" i koszykarka z olejem haszyszowym. "Dysproporcja. Dla USA to była trudna wymiana"

- Zapewne dla Amerykanów to była trudna wymiana, ponieważ mamy do czynienia z wyraźną dysproporcją pod względem win obu tych osób - mówi w Gazeta.pl dr Adam Eberhardt z Warsaw Enterprise Institute. Jak dodaje, Moskwa od wielu lat dążyła do zwolnienia Wiktora Buta. - Poprzez swoje powiązania z rosyjskim służbami i realizowane zadania był ważnym elementem działań Federacji Rosyjskiej w sferze handlu bronią - mówi.

Moskwa i Waszyngton porozumiały się w sprawie wymiany więźniów. Prezydent Joe Biden poinformował, że skazana w Rosji na karę 9 lat w kolonii karnej Brittney Griner została wymieniona na przebywającego w amerykańskim więzieniu rosyjskiego handlarza bronią Wiktora Buta.

Dwukrotna mistrzyni olimpijska i gwiazda ligi WNBA, która grała w Rosji poza sezonem ligowym w USA, została zatrzymana na moskiewskim lotnisku Szeremietiewo w lutym 2022. Oskarżono ją o posiadanie wkładów do e-papierosów zawierających olej haszyszowy. W sierpniu rosyjski sąd skazał Brittney Griner na dziewięć lat kolonii karnej za przemyt niedozwolonych substancji. Mistrzyni olimpijska była więziona w rosyjskiej Kobiecej Kolonii Karnej IK-2 w Mordowii.

Zobacz wideo Załoga Teatru Dramatycznego o zawieszeniu Strzępki: Brutalne wykorzystanie stanowiska, prewencyjna cenzura

But, nazywany "handlarzem śmiercią", jest byłym oficerem radzieckich sił powietrznych. Przez lata miał dostarczać broń wszystkim, bez względu na poglądy polityczne czy wyznanie religijne. Do jego stałych klientów mieli należeć m.in. Muammar Kaddafi, Blaise Compaore i Charles Taylor, despoci współodpowiedzialni za wzniecanie krwawych konfliktów w zachodniej Afryce.

"Nierówna wymiana" więźniów

CNN w analizie na temat porozumienia w tej sprawie pisze o wyjątkowo "nierównej wymianie". Jednocześnie, jak wskazuje Nick Paton Walsh, dziennikarz zajmujący się bezpieczeństwem międzynarodowym, "okoliczności i polityczne naciski po obu stronach odwróciły tę nierównowagę". "To dziwne, że po wszystkich zbrodniach, o które oskarżono Buta, został on skazany na więzienie za spisek" - pisze Walsh.

Handlarz bronią został zatrzymany  w 2008 roku, a dwa lata później władze Tajlandii wydały go Stanom Zjednoczonym. W USA Rosjanin został oskarżony o spisek, którego celem było zabicie obywateli amerykańskich i przedstawicieli władz tego kraju. Skazano go na 25 lat więzienia.

Władimir PutinPutin z kieliszkiem tłumaczy, dlaczego Rosja atakuje elektrownie w Ukrainie

"Władze w Moskwie od wielu lat chciały doprowadzić do zwolnienia Wiktora Buta"

Według dziennikarza CNN wymiana w obecnej sytuacji oznacza dwie rzeczy. Po pierwsze, świadczy o tym, że Moskwa i Waszyngton są w stanie robić interesy w czasie "gdy bomby zabijają ukraińskich cywilów, a USA dostarczają Ukrainie broń, zabijającą rosyjskich żołnierzy". Po drugie, jak twierdzi Walsh, pokazuje pewną słabość Władimira Putina, który z jednej strony obnosi się z retoryką nuklearną, a z drugiej godzi się na układ dyplomatyczny.

Dr Adam Eberhardt, ekspert od tematyki wschodnioeuropejskiej, wiceprezes fundacji Warsaw Enterprise Institute, także zwraca uwagę na brak równowagi w przewinach Griner i Buta. 

- Zapewne dla Amerykanów to była trudna wymiana, ponieważ mamy do czynienia z wyraźną dysproporcją pod względem win obu tych osób. Koszykarka pod byle pretekstem została wzięta na zakładniczkę, a Rosja od samego początku kalkulowała na chłodno i traktowała ją jako osobę do wymiany - komentuje Eberhardt. - Jednocześnie w USA, państwie demokratycznym, istnieje oczywista presja społeczna i chęć władz, żeby uwolnić swoich obywateli wziętych na zakładników - dodaje.

Ekspert podkreśla, że uwolnienie Buta to w Rosji ważny element "grupowej lojalności w ramach rosyjskich służb specjalnych". - Władze w Moskwie od wielu lat chciały doprowadzić do zwolnienia Wiktora Buta, który poprzez swoje powiązania z rosyjskim służbami i realizowane zadania był ważnym elementem działań Federacji Rosyjskiej w sferze handlu bronią - mówi.

Wiktor ButWiktor But: Kim jest "handlarz śmierci"? I dlaczego z USA trafił do Rosji?

Więcej o: