Rishi Sunak po audiencji u króla, oficjalnie jest premierem. Wkrótce "zniknie za czarnymi drzwiami"

Po audiencji u króla Karola III Zjednoczone Królestwo ma nowego premiera: Rishiego Sunaka. Niedługo zwróci się do mieszkańców Królestwa w pierwszym przemówieniu.
Zobacz wideo Jak będzie wyglądała Wielka Brytania pod panowaniem Karola III?

Najpierw z monarchą spotkała się Liz Truss, która oficjalnie poinformowała go o rezygnacji. Zgodnie ze zwyczajem przekazała mu rekomendację co do tego, kto powinien zostać nowym szefem rządu. Król nie musi się jednak do niej zastosować. Konwencja mówi, że kryterium to zdolność kandydata do zmobilizowania po swojej stronie większości w Izbie Gmin.

Rishi Sunak oficjalnie premierem Wielkiej Brytanii. Opozycja wściekła na Konserwatystów

Teraz Rishi Sunak na Downing Street przybędzie już jako premier. I po raz pierwszy jako szef rządu zwróci się do mieszkańców Królestwa. Potem zniknie za czarnymi drzwiami. Przez cały dzień będą przez nie przechodzić kolejni konserwatywni politycy i wychodzić z nominacjami. Rishi Sunak będzie kompletował nowy gabinet, któremu przyjdzie się zmierzyć z ogromną liczbą wyzwań: ceny energii, dziura budżetowa, wojna na Ukrainie, służba zdrowia, inflacja, kwestia Irlandii Północnej i umowa brexitowa.

Przypomnijmy: Sunak - od dzisiaj pięćdziesiąty siódmy premier Wielkiej Brytanii w historii - był jednym ze zwolenników brexitu. 

Po dymisji Liz Truss brytyjska opozycja jest wściekła na Konserwatystów. "Jedyne wyjście to wybory, tak by ludzie wysiedli z konserwatywnej karuzeli chaosu" - przekonywali Liberalni Demokraci na Twitterze. - Konserwatyści nie mają teraz mandatu. Złamali obietnice i zniszczyli gospodarkę. Nie mogą co miesiąc serwować nam nowych premierów - mówiła z kolei wiceszefowa Partii Pracy Angela Rayner.

Według sondaży większość Brytyjczyków również wolałaby pójść do urn (według błyskawicznego badania pracowni IPSOS do urn chciałoby pójść 2/3 badanych). Ale sprawa jest zamknięta. W praktyce wybory bez zgody partii rządzącej odbyć się nie mogą - nawet jeśli w sondażach Konserwatyści są teraz daleko w tyle za lewicową Partią Pracy. Wybory mogą się odbyć najpóźniej w styczniu 2025 roku, ale szef rządu - na podstawie tzw. królewskiej prerogatywy - ma prawo zorganizować je wcześniej. W brytyjskim systemie premierzy zwykle korzystali z tych uprawnień, by wybrać dla swej partii najdogodniejszy sondażowo moment.

Rishi Sunak - kim jest?

Sunak ma 42 lata - co oznacza, że został najmłodszym premierem Wielkiej Brytanii, jak również pierwszym szefem rządu o pochodzeniu brytyjsko-azjatyckim. Urodził się w Southampton, jego rodzina ma indyjskie korzenie. Jego ojciec był lekarzem, matka prowadziła własną aptekę. Jak podkreśla polityk na swojej stronie internetowej, jego rodzice z oddaniem służyli lokalnej społeczności.

Rishi Sunak zdobył dyplom prestiżowego kierunku polityka, filozofia i ekonomia na Uniwersytecie Oksfordzkim. Studiował również na Stanford University w Stanach Zjednoczonych, gdzie ukończył studia Master of Business Administration (MBA). Był współwłaścicielem dużej firmy inwestycyjnej, która współpracowała m.in. z przedsiębiorstwami z Doliny Krzemowej.

W 2015 roku został po raz pierwszy wybrany posłem do Izby Gmin. Pełnił funkcję podsekretarza stanu w Departamencie Mieszkalnictwa, Społeczności i Samorządu Lokalnego. Był ministrem finansów podczas pandemii, przygotował bezprecedensowy program wsparcia dla biznesu i pracowników. Jego poglądy gospodarcze są bliskie wolnorynkowemu skrzydłu partii, w tradycji Margaret Thatcher. 5 lipca 2022 roku sprzeciwił się ówczesnemu premierowi Borisowi Johnsonowi i podał się do dymisji.

Wcześniej był młodszym ministrem w rządzie Theresy May. Jest jednym z najbogatszych ludzi w kraju, znalazł się w zestawieniu "Lista Bogaczy" publikowanym każdego roku przez "Sunday Times". Bycie milionerem zawdzięcza miedzy innymi małżeństwu z Akshatą Murty - projektantkę i córkę miliardera Nagavary Murthy’ego (założyciela indyjskiej firmy informatycznej Infosys). 

Więcej o: