Pokojowa Nagroda Nobla: Trzech laureatów. Dwie organizacje i jedna osoba

Aleś Bialacki z Białorusi, rosyjska organizacja praw człowieka Memoriał oraz ukraińska organizacja praw człowieka Centrum Wolności Obywatelskich (Center for Civil Liberties) - to laureaci tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla za rok 2022.

Na krótkiej liście znalazła się jedna osoba i dwie organizacje. To Aleś Białacki - białoruski działacz społeczny, obrońca praw człowieka, dyrektor Centrum Obrony Praw Człowieka "Wiosna", a także organizacja praw człowieka Memoriał z Rosji oraz ukraińska organizacja praw człowieka Centrum Wolności Obywatelskich (Center for Civil Liberties).

- Pokojowa Nagroda Nobla to nic innego, jak społeczeństwo informacyjne w swoich ojczyznach. Przez lata laureaci promowali prawo krytyki władzy i chroniły fundamentalne prawa swoich obywateli - tłumaczyła szefowa Komitetu Noblowskiego, Berit Reiss-Andersen. Podkreślono także, że zarówno Aleś Białacki, jak i rosyjska i ukraińska organizacja, poczyniły niezwykły wysiłek, by dokumentować zbrodnie wojenne, naruszenie praw człowieka i naruszenia władzy.   

"Wszyscy laureaci, pokazali wagę społeczeństwa informacyjnego dla pokoju i demokracji" - zaznaczono.

Pokojowa Nagroda Nobla 2022. Kim są laureaci?

Aleś Białacki - to białoruski działacz społeczny, polityk i obrońca praw człowieka. Kieruje Centrum Obrony Praw Człowieka "Wiosna", to wiceprzewodniczący Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka; honorowy obywatel miasta Genui. 

Organizacja praw człowieka Memoriał z Rosji - to działająca od 1989 roku, niezależna organizacja zajmująca się dokumentowaniem i upowszechnianiem wiedzy o ofiarach represji komunistycznych oraz ochroną praw człowieka w Rosji i krajach byłego ZSRR. 

Centrum Wolności Obywatelskich (Center for Civil Liberties) - to ukraińska organizacja, zajmująca się ochroną praw człowieka. Działa od 2017 roku koncentruje się na wolnościach obywatelskich, kwestiach gospodarczych i edukacji.

Potrójny pokojowy Nobel. Po raz trzeci w historii 

Potrójnego pokojowego Nobla przyznano po raz trzeci w historii. W 1994 roku Nobla za wysiłki na rzecz pokoju na Bliskim Wschodzie otrzymali Szimon Peres, Icchak Rabin i Jasir Arafat. Z kolei w 2011 roku za pokojową walkę o bezpieczeństwo kobiet i o prawo kobiet do pełnego uczestnictwa w budowaniu pokoju nagrodzono prezydentka Liberii Ellen Johnson-Sirleaf, organizatorka Masowej Akcji Kobiet Liberii na rzecz Pokoju Leymah Gbowee i jemeńska działaczka Tawakkul Karman.

Nominowanych do tego wyróżnienia w 2022 roku było 343 kandydatów. 251 z nich to osoby fizyczne, a 92 to organizacje. Nie wiadomo jednak ani kim są nominowani, ani kto ich nominował. Norweski Komitet Noblowski zastrzega sobie prawo do trzymania tych informacji w tajemnicy przez 50 lat. Zgłoszenia przyjmowane były według regulaminu do końca stycznia 2022, a więc przed wybuchem wojny. 

Wśród typowanych przez media kandydatów do tegorocznej nagrody byli: sir David Attenborough - brytyjski biolog i popularyzator wiedzy o przyrodzie, ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski czy papież Franciszek.

Olav Njolstad dzwoniący do Marii Ressy z wiadomością o przyznaniu jej Pokojowej Nagrody Nobla w 2021 r."Nie mamy kryształowej kuli". Szef Instytutu Noblowskiego o pokojowym Noblu

Więcej najnowszych informacji przeczytasz na stronie głównej Gazeta.pl.

Zobacz wideo "Ja za uchwałą dla pani Tokarczyk głosować nie będę!". Senator Bonkowski pomylił nazwisko noblistki

Pokojowy Nobel. Kto dostawał nagrodę w poprzednich latach?

Laureatami ubiegłorocznej Pokojowej Nagrody Nobla zostało dwoje dziennikarzy: Maria Ressa z Filipin, współzałożycielka informacyjnego portalu Rappler, i Dmitrij Muratow, redaktor naczelny "Nowoj Gaziety" z Rosji. Norweski Komitet Noblowski przyznał to wyróżnienie w uznaniu ich wysiłków "na rzecz ochrony wolności słowa, która jest warunkiem koniecznym demokracji i trwałego pokoju". Po agresji Rosji na Ukrainę Dmitrij Muratow przekazał swój medal noblowski na licytację i uzyskane tą drogą fundusze - 103,5 miliona dolarów - przeznaczył na program UNICEF na rzecz pomocy ukraińskim dzieciom, które musiały uciekać przed wojną.

Pokojową Nagrodę Nobla w roku 2020 przyznano agencji ONZ - Światowemu Programowi Żywnościowemu, największej organizacji humanitarnej świata, powołanej w latach 60., do zwalczania globalnego głodu. Została uhonorowana za "podejmowanie wysiłków na rzecz walki z głodem, wkład w poprawę warunków życiowych na obszarach, gdzie toczy się wojna, oraz za bycie siłą napędową działań, które zapobiegają używaniu głodu jako broni podczas wojen i konfliktów".

Pokojowy Nobel jest przyznawany od 1901 roku i stanowi wyraz najwyższego uznania dla osób i organizacji, działających na rzecz pokoju. Uroczyste wręczenie odbywa się zawsze 10 grudnia w Oslo.

Joe BidenJoe Biden: Putin nie żartuje, gdy mówi o użyciu taktycznej broni jądrowej

W przeciwieństwie do wyróżnień w pozostałych dziedzinach, Pokojową Nagrodę Nobla przyznaje nie instytucja szwedzka, a Norweski Komitet Noblowski, złożony z pięciu członków powoływanych przez Storting, tamtejszy parlament.

Dotychczas Pokojowa Nagroda Nobla została wręczona 102 razy, przy czym dwukrotnie wyróżnione zostały trzy osoby - w 1994 i 2011 roku, 31 razy nagrodę odebrało dwoje laureatów, a 69 razy wyróżniono jedną osobę lub organizację. Nagrodą uhonorowano łącznie 137 osób i organizacji, w tym 109 to laureaci indywidualni, a 28 to organizacje. Warto wiedzieć, że de facto zostało wyróżnionych 25 organizacji, gdyż Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża otrzymał Nobla trzykrotnie, a Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców - dwukrotnie.

Mgła radiacyjna - zdjęcie ilustracyjneMgły radiacyjne niemal w całej Polsce. Ograniczą widoczność do 100 metrów

W gronie pokojowych noblistów znajduje się Lech Wałęsa. Otrzymał wyróżnienie w 1983 roku jako przywódca "Solidarności". Ponieważ obawiał się trudności czynionych mu przez władze komunistyczne w powrocie do kraju, nagrodę odebrała za niego żona - Danuta Wałęsa.

Więcej o: