Reprywatyzacja. Senatorowie USA z apelem do Andrzeja Dudy. Domagają się weta ws. nowelizacji ustawy

Dwunastu senatorów Stanów Zjednoczonych zaapelowało w liście do prezydenta Andrzeja Dudy o to, by nie dopuścił do wejścia w życie nowelizacji kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisami, którymi zajmuje się obecnie Senat, po upływie 30 lat od wydania decyzji administracyjnej niemożliwe będzie jej zakwestionowanie. Zdaniem amerykańskich polityków, nowe prawo uniemożliwi uzyskiwanie odszkodowań za mienie odebrane przez nazistowskie Niemcy i komunistyczne władze.

Pod listem do Andrzeja Dudy podpisało się dwunastu senatorów z Partii Demokratycznej i Partii Republikańskiej. To były kandydat w republikańskich prawyborach prezydenckich Marco Rubio, a także Tammy Baldwin, James Lankford, Jacky Rosen, Cindy Hyde-Smith, Dianne Feinstein, Cory Booker, Catherine Cortez Masto, Bob Casey, Ron Wyden, Sherrod Brown i Chris Coons.

Senatorowie podkreślają w piśmie, że między Polską a Stanami Zjednoczonymi istnieje "mocny sojusz oparty na wspólnych demokratycznych wartościach i celu, jakim jest wolność i dobrobyt w Europie". Amerykańscy politycy stwierdzają jednocześnie, że mają "poważne obawy" związane z rozpatrywaną obecnie przez Senat nowelizacją kodeksu postępowania administracyjnego.

Marek MagierowskiAmbasador RP w Izraelu: Politycy "korzystają z okazji, by zniszczyć nasze relacje"

"Jesteśmy głęboko przekonani, że to ustawodawstwo znacznie zwiększy istniejące przeszkody, które uniemożliwiają ofiarom i ich rodzinom domaganie się restytucji i odszkodowania za mienie niesłusznie zabrane przez nazistowskie Niemcy i rząd Polski z czasów komunistycznych" - czytamy.

Senatorowie zaznaczyli, że "doceniają dotychczasowe starania Polski o zachowanie pamięci o straszliwych skutkach nazizmu i komunizmu dla narodów Europy, aby nigdy więcej się nie powtórzyły". Dodali jednocześnie, że uchwalenie zmian "byłoby krokiem wstecz w wysiłkach Warszawy na rzecz naprawienia niesprawiedliwości wyrządzonych Polsce przez ciemięzców".

Zobacz wideo Polski Ład budzi skrajne emocje. Czy propozycje PiS-u zapewnią "dekadę rozwoju"? (maj 2021 r.)

Senatorowie USA z apelem do Andrzeja Dudy

W piśmie zaznaczono także, że nowelizacja oznaczałaby dla ocalałej polskiej społeczności żydowskiej  "limit czasowy na ich zdolność do dochodzenia zadośćuczynienia za zbrodnie nazistów i komunistów".

"Chociaż podzielamy Pańskie przekonanie, że Polska nie powinna być pociągana do odpowiedzialności za zbrodnie popełnione przez nazistów i komunistów, wierzymy również, że jest to okazja do zademonstrowania zaangażowania Polski w wymierzenie sprawiedliwości ofiarom tych ohydnych zbrodni. Niezliczeni Polacy - zarówno Żydzi, jak i osoby niebędące pochodzenia żydowskiego - cierpieli w tym mrocznym i tragicznym okresie historii, a rodziny tych ofiar powinny mieć możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za te zbrodnie" - twierdzą amerykańscy senatorowie.

Yair LapidNowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego. Izrael: Niemoralne

"W związku z tym nalegamy, aby domagał się Pan wycofania tej ustawy z polskiego Senatu, ale jeśli ustawa zostanie uchwalona, by ją Pan zawetował. Nie ma lepszego sposobu, aby Polska zademonstrowała swój wyraźny sprzeciw wobec zbrodni popełnionych przez nazistowskie Niemcy i wspierany przez Sowietów rząd polski. Zapewniłoby to również, że Polska wypełni swoje zobowiązania wynikające z Deklaracji Terezińskiej z 2009 r. w sprawie mienia z czasów Holokaustu i związanych z nim kwestii dotyczących wspierania prawa krajowego, aby pomóc ocalałym z Holokaustu odzyskać ich własność" - dodają amerykańscy politycy.

Senatorowie poprosili polskiego prezydenta o odpowiedź.

Nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego

Zgodnie z uchwaloną w Sejmie pod koniec czerwca ustawą, po upływie 30 lat od wydania decyzji administracyjnej niemożliwe będzie postępowanie w celu jej zakwestionowania. Dotyczy to na przykład spraw odebranego przed laty mienia.

Polski MSZ podkreślał przed kilkoma tygodniami, że nowe przepisy nie ograniczają możliwości składania pozwów cywilnych w celu uzyskania odszkodowania, niezależnie od obywatelstwa lub pochodzenia powoda.

Czerwcowa 'pułapka emerytalna' usunięta. Sejm przyjął nowelizację. Nie będzie rekompensat (zdjęcie ilustracyjne)O co chodzi w konflikcie Izraela i Polski? Wyjaśniamy zmiany w prawie

Resort dyplomacji argumentował, że możliwość podważenia decyzji władz publicznych nie może być nieograniczona czasowo. Według MSZ "wprowadzenie ograniczeń czasowych (...) będzie prowadziło też do eliminacji nadużyć i nieprawidłowości, które w znacznym stopniu miały miejsce w procesach reprywatyzacyjnych" Polskie władze twierdzą również, że nowelizacja KPA wypełnia orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2015 roku. Wówczas Trybunał zakwestionował brak ograniczeń czasowych na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Na proponowane zmiany zareagowała m.in. strona izraelska. Ambasada Izraela stwierdziła w oświadczeniu, że nowelizacja "uniemożliwi zwrot mienia żydowskiego lub ubieganie się o rekompensatę".

"To niemoralne prawo poważnie uderzy w stosunki między naszymi państwami. Z powagą podchodzimy do próby uniemożliwienia zwrotu prawowitym właścicielom mienia zagrabionego w Europie Żydom przez nazistów i ich kolaborantów. Polska wie, co jest właściwym krokiem w tej sprawie" - napisano.

Więcej o: