Korea Północna na sterydach. "Słuchaj Partii! Bądź wdzięczny Partii! Podążaj za Partią!"

Komunistyczna Partia Chin z wielką pompą obchodzi stulecie swojego istnienia. Choć tak naprawdę do rocznicy jeszcze kilka tygodni. No ale to detal wobec woli partii. Cały kraj rzucił się w szaleńczy wir świętowania, które jak żywo przypomina standardy ZSRR czy Korei Północnej.

Czerwień, dużo czerwieni. Do tego wszechobecny sierp i młot. No i obowiązkowo wizerunki Mao oraz Xi Jinpinga. Jest to praktycznie wszędzie. Każde lokalne władze, czyli lokalne oddziały partii, prześcigają się w jak najefektowniejszych pokazach. Te centralne, w Pekinie, przybrały prawdziwie ogromne formy. Widowisko artystyczne przedstawiające sto lat Komunistycznej Partii Chin (KPCh) zorganizowane na stadionie, na którym niegdyś otwierano igrzyska olimpijskie, jak żywo przypominało to co można zobaczyć w Korei Północnej. Tylko na sterydach. I to mocnych.

 
Słuchaj Partii! Bądź wdzięczny Partii! Podążaj za Partią!

Masowe okrzyki wznoszone przez tysiące członków komunistycznej młodzieżówki podczas otwarcia oficjalnych obchodów na placu Tiananmen.

Chińczycy nigdy nie pozwolą, żeby obce siły nas zastraszały, prześladowały i zniewalały. Ktokolwiek ma jakieś złudzenia, że mógłby coś takiego robić, rozbije swoją głowę i zaleje się krwią na stalowym Wielkim Murze zbudowanym z ciał 1,4 miliarda Chińczyków.

Fragment przemówienia Xi Jinpinga podczas uroczystości 100-lecia utworzenia KPCh.

- Te obchody są dla Chińczyków. Dlatego są autentycznym wyrazem tego, jakie są dzisiaj Chiny. I to co widzimy, przynajmniej dla mnie, może się wydawać przerażające - mówi Gazeta.pl Marcin Przychodniak, analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. W powszechnej wizji otwartych na świat, modernizujących się i tak naprawdę kapitalistycznych Chin, coraz częściej przebija się zmora z historii, która posługiwała się podobną symboliką.

Przewodniczący Xi wygłasza przemówienie na obchodachPrzewodniczący Xi wygłasza przemówienie na obchodach Fot. Li Xueren/AP

Lud celebruje partię

Obecny wielki spektakl ma wzmocnić przekonanie Chińczyków, jak świetnie ich życiem zarządza KPCh. Podczas swojego przemówienia Xi oznajmił, że pod jej światłym przywództwem zakończono pierwszy etap rozwoju Chin, wyrywając rzesze Chińczyków z ubóstwa i budując umiarkowanie zamożny kraj. Teraz Chiny będą rosły dalej, żeby zostać globalną potęgą. Oczywiście pokojową.

- Zazwyczaj tego rodzaju uroczystości wyglądały nieznacznie inaczej i nie chodzi tylko o skalę. Przeważnie wszyscy równo klaszczą, skandują, machają małymi flagami. Spektakl porównywalny do ceremonii z Pjongjangu. Tym razem jednak jeszcze mocniej trzeba pokazać, jak jest w Chinach dobrze pod przewodnictwem obecnego kierownictwa - opisuje Przychodniak.

W tym duchu wielkie patriotyczne wzmożenie trwa już od tygodni. Patriotyczne, ponieważ KPCh i Chiny to jedno. - W Chinach partia jest ważniejsza niż państwo. Chińscy żołnierze przysięgają wierność KPCh, a nie Chinom. W optyce władz bez partii nie ma Chin, a bez Chin nie ma partii - tłumaczy Przychodniak.

Wystawa poświęcona przewodniczącemu Xi w nowo otworzonym muzeum KPCh w PekinieWystawa poświęcona przewodniczącemu Xi w nowo otworzonym muzeum KPCh w Pekinie Fot. Mark Schiefelbein / AP Photo

Według oficjalnej historii KPCh została założona pierwszego lipca 1921 roku na tajnym zjeździe chińskich działaczy komunistycznych w Szanghaju. Tak naprawdę jest to jednak data orientacyjna, bo sam Mao Zedong nie pamiętał potem, którego dnia to było konkretnie. Przyjął więc pierwszy lipca i tak zostało. Już po jego śmierci dociekliwi ustalili, że najpewniej było to jednak pod koniec miesiąca i niekoniecznie w samym Szanghaju, ale tego rodzaju detale nie są istotne. Mao mówił, że pierwszego, to zostało pierwszego.

Już od początku czerwca trwały więc różnego rodzaju uroczystości. Otwierano wiele nowych i odnowionych muzeów związanych zwłaszcza z okresem walki KPCh o władzę w Chinach (którą finalnie zdobyła w 1949 roku). Powstało wiele tymczasowych instalacji i wystaw. Do najważniejszych miejsc związanych z KPCh odbywały się zorganizowane wycieczki aktywu partyjnego (który liczy 95 milionów ludzi), na miejscu grupowo oddającego hołd partii oraz odnawiającego złożoną jej przysięgę wierności. Powszechnie organizowano też wycieczki szkolne. Większe miasta zafundowały mieszkańcom wielkie pokazy światła i fajerwerków.

Chińscy turyści podczas Złotego TygodniaChiny mają koronawirusa pod kontrolą. Jak to zrobiły

Dobrej okazji do zarobku nie przegapił też biznes, korzystający z rozkwitu tak zwanej "czerwonej turystyki". Na przykład w Yan'an, mieście ważnym ze względu na ukrywanie się w jego pobliżu przez lata głównych sił komunistów i obycie się tam jednej z kluczowych bitew podczas wojny domowej, powstał cały "Czerwony park rozrywki". Odbywają się masowe inscenizacje bitwy, można się przebierać w kostiumy i pozować do zdjęć jako żołnierz chińskiej Armii Czerwonej, po głównej ulicy nazwanej "Czerwoną" przechadzają się maskotki stylizowane na żołnierzy a wokół jest mnóstwo sklepów z pamiątkami.

Słuchacze partyjnej szkoły dla wyższych kadr podczas wizyty w muzeum poświęconemu walkom Armii Czerwonej w latach 20. Prowincja Jiangxi. Jedna z niezliczonych zorganizowanych wycieczek z okazji stulecia KPChSłuchacze partyjnej szkoły dla wyższych kadr podczas wizyty w muzeum poświęconemu walkom Armii Czerwonej w latach 20. Prowincja Jiangxi. Jedna z niezliczonych zorganizowanych wycieczek z okazji stulecia KPCh Fot. Emily Wang / AP Photo

Kurs na przyszłość, która przypomina przeszłość

Wszechobecna jest wspomniana czerwień oraz sierp i młot. Dla Polaków czy szerzej mieszkańców świata zachodniego te symbole mają bardzo jasno określoną wymowę i rodzą negatywne skojarzenia. Dla Chińczyków nie. Złoty sierp i młot na czerwonym sztandarze to oficjalne symbole KPCh, więc siłą rzeczy wszędzie można go teraz zobaczyć. - Partia czasem te symbole chowała. Udawała, że Chiny są bardziej wolnorynkowe i zachodnie niż są, żeby przyciągać inwestycje. Jednak marksizm-leninzim zawsze był ważny i obecny - mówi Przychodniak.

Od objęcia kierownictwa w partii przez Xi w 2012 roku ów marksizm-leninizm zyskuje na znaczeniu. Chiny zmierzają ku socjalizmowi (kapitalizm ma być tylko narzędziem w jego osiągnięciu), trwa rywalizacja z zewnętrznymi siłami chcącymi temu marszowi zaszkodzić. Trwa również walka z wrogami wewnętrznymi, czyli skorumpowanymi członkami partii czy dysydentami zaburzającymi harmonię społeczeństwa.

 - Partia dotarła do takiego momentu w swojej historii, że wobec licznych wyzwań i problemów, usztywnia się. Nie ma miejsca na żadne odchyły - mówi Przychodniak. - Trzeba zdać sobie sprawę, że Chiny coraz bardziej zamykają się na świat, odrzucają współpracę z Zachodem z powodów ideologicznych i dążą do budowy własnego obozu podległych sobie państw - dodaje.

Uczniowie czekający w kolejce do ogólnokrajowych egzaminów wstępnych na studiaChińczycy bronią się, jak mogą, ale muszą stać się troche jak my

Tłum oglądający pokaz fajerwerków w Pekinie z okazji obchodów stulecia KPCh. Podobne pokazy miały miejsce w wielu miastachTłum oglądający pokaz fajerwerków w Pekinie z okazji obchodów stulecia KPCh. Podobne pokazy miały miejsce w wielu miastach Fot. Ng Han Guan / AP Photo

Dla samych Chińczyków nie jest to problemem, czego dowodem jest autentyczne i powszechne uczestnictwo obywateli w obchodach stulecia partii. - Praktycznie całe Chiny są zaangażowane. Władze od lat kładą nacisk na nastawienie patriotyczne, nacjonalistyczne i asertywne wobec wiata. Widać efekty - mówi Przychodniak. Film "1921" opowiadający heroiczną wersję historii utworzenia KPCh, w którym gra cała plejada chińskich gwiazd, jeszcze przed oficjalną premierą pierwszego lipca, za sprawą pokazów przedpremierowych, trafił w ostatni czerwcowy weekend na szczyt chińskiego boxoffice. Trudno zaprzeczyć, że dominującej w społeczeństwie ludności Han autentycznie jest lepiej niż te kilka dekad temu. Chiny gwałtownie się rozwinęły i choć ten rozwój ma ciemne strony, to niezaprzeczalnie podźwignął setki milionów ze skrajnej biedy.

Trzeba jednak zawsze mieć z tyły głowy świadomość, że dla KPCh najważniejsze jest utrzymać się przy władzy. Rozwój i bogactwo nie są celem, ale narzędziem, które rodzi też problemy. Pytanie w jakim kierunku KPCh zdecyduje się podążać. Dotychczasowy kurs może napawać niepokojem, co dobrze ilustrują obecne obchody. - Wiele zależy od tego co stanie się w przyszłym roku przy okazji wyborów nowego przywództwa - mówi Przychodniak.

Zobacz wideo
Więcej o: