33. rocznica wybuchu w Czarnobylu. Polska dowiedziała się o katastrofie dwa dni później

W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku doszło do katastrofy w elektrowni atomowej w Czarnobylu na Ukrainie. O godzinie 1:23 nastąpiła awaria reaktora, wybuch wodoru i pożar. W piątek wypada 33. rocznica tych wydarzeń.
Zobacz wideo

W wyniku katastrofy w elektrowni atomowej w Czarnobylu do atmosfery przedostały się duże ilości substancji radioaktywnych. Skażeniu promieniotwórczemu uległ obszar na pograniczu Białorusi, Ukrainy i Rosji, a powstała wówczas chmura radioaktywna rozprzestrzeniła się nad niemal całą Europą.

33 rocznica katastrofy elektrowni atomowej w Czarnobylu. Skutki awarii likwidowało 600 tys. osób

W likwidacji skutków katastrofy elektrowni atomowej w Czarnobylu brało udział około 600 tysięcy osób z całego Związku Radzieckiego. Najbardziej narażeni na działanie promieniowania byli ludzie, którzy zabezpieczali uszkodzony reaktor. Bezpośrednio w wyniku awarii elektrowni w Czarnobylu zmarło 31 osób, z czego 28 osób zmarło na skutek choroby popromiennej - byli to przede wszystkim żołnierze, strażacy i pracownicy elektrowni. Poza nimi silnemu napromieniowaniu podczas awarii i jej likwidowania uległo 106 osób, z których do 2007 roku zmarło 19. Trzy z tych przypadków można powiązać z napromieniowaniem. Żadne badania nie potwierdziły masowych zachorowań w związku z katastrofą elektrowni atomowej w Czarnobylu. O mitach, które narosły wokół katastrofy czarnobylskiej możesz przeczytać tu >>>

Po tym, jak doszło do awarii reaktora i wybuchu wodoru, podjęto decyzję o ewakuacji i przesiedleniu ponad 350 tysięcy osób. Strefa wokół Czarnobyla do dziś jest zamknięta.

Czwarty reaktor, który uległ zniszczeniu, zalano betonem, tworząc tzw. sarkofag. Kolejne reaktory wyłączono (ostatni w 2000 roku). W listopadzie 2016 roku zakończyły się prace nad nową, metalową osłoną czwartego reaktora, którą nasunięto na stary sarkofag. Budowa tej osłony kosztowała 1,5 miliarda euro. Została sfinansowana z datków ponad 40 państw, w tym Polski. Nowy sarkofag ma być eksploatowany przez 100 lat.

Katastrofa w Czarnobylu. Reakcja Polski na wieść o wybuchu

Tuż po wybuchu Moskwa ukrywała informacje o katastrofie w Czarnobylu. 28 kwietnia, dwa dni po katastrofie, stacja monitoringu radiacyjnego Służby Pomiaru Skażeń Promieniotwórczych w Mikołajkach zarejestrowała aktywność izotopów promieniotwórczych w powietrzu ponad pół miliona razy większą, niż normalnie. Pięć godzin po tym odkryciu, o godzinie 10:00,  w Warszawie ogłoszono alarm. Początkowo przypuszczano, że zwiększone stężenie izotopów promieniotwórczych wywołane zostało eksplozją atomową, jednak analiza zanieczyszczeń promieniotwórczych wskazywała, że ich źródłem jest pożar reaktora atomowego. 28 kwietnia o godzinie 18:00 informację tę potwierdziło radio BBC. 

W nocy z 28 na 29 kwietnia Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej przedstawiło władzom propozycje ochrony ludności, polegającej na podawaniu dużej dawki jodu, zapobiegającej powstawaniu nowotworu tarczycy. Tabletki jodowe były wówczas niedostępne, dlatego podjęto decyzję o wykorzystaniu płynu Lugola - wodnego roztworu jodku potasu i pierwiastkowego jodu. Początkowo płyn ten podawano dzieciom i młodzieży w 11 województwach północno-wschodnich, nad którymi przeszła radioaktywna chmura, jednak dzień później akcję rozszerzono na cały kraj. Był to jeden z nielicznych przypadków w czasach PRL, kiedy polskie władze, mimo początkowych oficjalnych zaprzeczeń strony radzieckiej, podjęły działania wbrew ich zaleceniom, ale w interesie własnych obywateli. 

Największa katastrofa w historii energetyki jądrowej

Wybuch w Czarnobylu był największą katastrofą w historii energetyki jądrowej. Został zakwalifikowany do siódmego, najwyższego stopnia w międzynarodowej skali zdarzeń jądrowych i radiologicznych INES. Później, w 2011 roku, tak samo została zakwalifikowana katastrofa w elektrowni jądrowej Fukushima w Japonii. Według najnowszych danych Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, na całym świecie funkcjonują 454 reaktory jądrowe. Kolejnych 55 reaktorów jest budowanych.

Działajmy razem na rzecz ochrony klimatu. Jeśli chcesz pomóc - wpłać datek >>

embed