Nobel z chemii dla trojga badaczy. Zastosowali zasady ewolucji w chemii

Frances H. Arnold oraz George P. Smith i Gregory P. Winter zostali laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie chemii. Szwedzka Akademia doceniła ich prace za wykorzystanie ewolucji w chemii i jej praktycznie zastosowanie na potrzeby ludzi.

Nagrodę Nobla z chemii decyzją Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk przyznano w tym roku trzem osobom. Laureatami zostali Amerykanie Frances Arnold i George P. Smith oraz Brytyjczyk Gregory P. Winter. Frances Arnold otrzyma połowę nagrody, dwaj pozostali laureaci - po 1/4. Łączna nagroda to 9 milionów koron, czyli prawie milion euro.

Laureaci otrzymali nagrodę za badanie ewolucji enzymów będących proteinami, które są katalizatorami reakcji chemicznych. Enzymy powstałe w ten sposób są używane do produkcji biopaliw i leków. "Tegoroczni laureaci z dziedziny chemii 'przejęli kontrolę nad ewolucją' i wykorzystali jej zasady - zmiany genetyczne i selekcję - do opracowania białek, które stanowią rozwiązanie dla problemów chemicznych, z którymi mierzy się ludzkość" - napisano na Twitterze Szwedzka Akademia. Podkreślono, że opracowane przez badaczy metody są wykorzystywane w produkcji nowych materiałów, biopaliw, a także przeciwdziałaniu chorobom.

Frances Arnold jest szóstą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. Przeprowadziła pierwszą kontrolowaną ewolucję enzymów - białkowych katalizatorów, które przyspieszają reakcje chemiczne. Tak powstałe enzymy są używane do wytwarzania licznych substancji, od biopaliw po leki - zaznacza Szwedzka Akademia.

George Smith opracował metodę znaną jako fagowa ekspresja peptydów. Polega ona na wykorzystaniu bakteriofagów (wirusów, które atakują bakterie) do ewolucji nowych białek. 

Gregory Winter, którego nagrodzono wspólnie ze Smithem, wykorzystał fagową ekspresję peptydów do produkcji nowych substancji farmaceutycznych. Z wykorzystaniem tej metody wytwarza się np. przeciwciała, które neutralizują toksyny, przeciwdziałają chorobom autoimmunologicznym i są wykorzystywane do leczenia przerzutów nowotworowych.

Wczoraj przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Troje naukowców - w tym pierwsza kobieta od 55 lat - dostało ją za "przełomowe wynalazki w dziedzinie fizyki laserowej". Z kolei laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny zostali nimi James P. Allison i Tasuku Honjo. Wyróżniono ich za "odkrycie terapii przeciwnowotworowej poprzez hamowanie negatywnej regulacji immunologicznej".

Superksiężyc, zaćmienia i niezwykłe zbliżenia planet. Te zjawiska czekają nas w 2018 roku