Łatwiej wykupić mieszkanie od państwa i gminy

W październiku zmienią się zasady stosowania bonifikat przy wykupie mieszkań od gmin i skarbu państwa

Sejm przyjął w piątek nowelizację ustawy o gospodarce nieruchomościami. Poprawki doprecyzują zasady wykupu mieszkań należących do skarbu państwa oraz samorządów (głównie gmin). Zajmuje je ok. miliona rodzin. Zdarza się, że lokatorzy płacą za mieszkanie np. 10 proc. jego wartości, ale za grunt - 100 proc., bo ustawa nie precyzuje, czy bonifikata ma dotyczyć tylko mieszkania, czy także udziału w gruncie. Dzięki nowelizacji bonifikata obejmie też cenę gruntu.

Nowe przepisy złagodzą ponadto ograniczenia dla lokatorów, którzy skorzystali z bonifikaty przy wykupie mieszkania. Obecnie nie mogą go sprzedać przed upływem pięciu lat, bo musieliby oddać bonifikatę (odpowiednio zwaloryzowaną). Niektórzy obchodzą ten przepis, przekazując mieszkanie osobie bliskiej, która sprzedaje lokal na rynku wtórnym. Ta luka zniknie, bo zakazem zbycia mieszkania przez pięć lat będą objęci zarówno lokator, jak i osoby z rodziny, które przejęłyby lokal. Lokatorzy nie będą musieli za to zwracać pieniędzy, gdy w tym pięcioletnim okresie zamienią swoje mieszkania na inne lub na dom albo sprzedadzą je, a pieniądze w ciągu 12 miesięcy przeznaczą na zakup innego.

Nowela zatka też inną lukę, która umożliwia sprzedaż budynków mieszkalnych wraz z lokatorami osobom trzecim. Teoretycznie tego typu przypadki nie powinny się zdarzać, bo ustawa daje lokatorom przywilej pierwszeństwa wykupu. Jednak w praktyce lokatorzy są często pomijani, gdy w budynku "cele mieszkaniowe nie są celami podstawowymi". Może to być budynek, w którym była szkoła. Na poddaszu są zaś lokale zajmowane przez byłych nauczycieli. Gmina już nie sprzeda takiego budynku za plecami lokatorów dzięki zamianie w ustawie sformułowań "budynek mieszkalny" na "dom wielolokalowy".

W kwestii ustalania wysokości bonifikat nic się nie zmieni. W dalszym ciągu będzie ona zależała od poszczególnych wojewodów (w przypadku mieszkań państwowych) oraz rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa (mieszkania samorządowe).

Nowelizacja ułatwi też od przyszłego roku dostęp do zawodów pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy nieruchomości. Nie trzeba będzie zdawać państwowego egzaminu. Nie oznacza to likwidacji licencji, bez której nie można legalnie świadczyć usług pośrednictwa i zarządzania. Licencje mają być przyznawane tym, którzy wykażą się wyższym wykształceniem i ukończeniem studiów podyplomowych (o ile ktoś nie ukończył uczelni kształcącej tego typu specjalistów). Trzeba też będzie odbyć praktyki zawodowe.

Nowelizację musi jeszcze podpisać prezydent.