Morderstwa na angielskiej prowincji

Dobre kryminały, na podstawie których powstał popularny serial. W książkach Caroline Graham w sielskim krajobrazie morderców tropią nadinspektor Tom Barnaby i sierżant Gavin Troy

Można się zgodzić z tezą, że Caroline Graham (ur. 1931) to literacka spadkobierczyni Agathy Christie. Trzeba jednak zaznaczyć, iż jej twórczość wpisuje się w ten nurt kryminałów, który wytyczają powieści Christie mające za bohaterkę pannę Marple, a nie w ten, któremu patronuje detektyw Hercules Poirot.

W "Zabójstwach w Badger's Drift" (1987) emerytowana nauczycielka panna Simpson, szukając w lesie storczyka plamistego, widzi przypadkiem coś, czego widzieć nie powinna (a dokładnie kogoś w czyichś ramionach) i wkrótce potem ginie...

W "Pisanym krwią" (1994) wiejskie kółko pisarzy amatorów z Midsomer Worthy zaprasza znanego pisarza zawodowca Maksa Jenningsa. Rychło po spotkaniu z nim zostaje zabity ten z amatorów, który ukrywał, że zna gościa od lat i że kiedyś rozstali się niezbyt przyjaźnie...

Jakie są znaki szczególne tej prozy?

Po pierwsze, prowincjonalna Anglia, tylko z pozoru słodka i niewinna, z galerią charakterystycznych postaci: jest tu młoda piękność, która zaręcza się z bogatym inwalidą, jest brzydula pastwiąca się nad zależną od niej bratową, jest wiejski doktor rogacz i jego córka, która nienawidzi macochy, jest atrakcyjna kobieta przed czterdziestką na próżno zabiegająca o czyjeś względy i jest wydelikacony maminsynek prowadzący zakład pogrzebowy.

Po drugie, specyficzne stosunki panujące w tej okolicy. Dość powiedzieć, że spotykamy tu damulkę, która z okna na poddaszu obserwuje przez lornetkę miejscowe ptactwo. O wiele bardziej interesuje ją jednak życie sąsiadów - to, co podejrzała, zapisuje codziennie w specjalnym notesie.

Graham często zwraca nam też uwagę na to, jak reaguje się w tych stronach na zbrodnię. Gapie (bywa, że z dziećmi na rękach!) gromadzą się wokół miejsca mordu - nawet policyjne taśmy zabezpieczające nie są w stanie ich zatrzymać.

Czy bohater tych książek, nadinspektor Tom Barnaby, jest równie wstrętny? Nie, jest dość szorstki, ale w gruncie rzeczy poczciwy. Kocha swą żonę Joyce, która "gotowała tak beznadziejnie, że zapraszani na obiad przyjaciele przynosili jedzenie ze sobą", i córkę Cully robiącą karierę jako aktorka.

Choć Graham nie czyni go wcale postacią bez skazy... Sugestywnie przedstawia zestaw emocji (nie tylko chwalebnych), jakie są udziałem policjanta, który po kolejnym morderstwie popełnionym przez tego samego sprawcę (bo zawsze jest kilka morderstw, niektóre z odległej przeszłości) czuje, że jest już bliski jego ujęcia.

Sama Graham to kobieta typu "niespokojna dusza". Uczyła się w szkole baletowej, była aktorką i dziennikarką radiową, pracowała w agencji matrymonialnej i służyła w Royal Navy. Zawodowo pisze od roku 1971, m.in. dla radia i telewizji (serial "The Common Lot") oraz książki dla dzieci.

Ma ciekawą technikę pisarską - gdy w jakimś rozdziale policjanci kogoś przesłuchują, to po ich odejściu ta postać staje się głównym bohaterem końcówki rozdziału.

O Barnabym i Troyu, jego młodszym asystencie, napisała dotąd siedem powieści (dostajemy pierwszą i czwartą). Serial "Morderstwa w Midsomer", dla którego stanowiły one punkt wyjścia, jest realizowany od 1997 r. Powstały już 44 odcinki (po polsku nadaje je kanał Hallmark) i przygotowywane są następne. W niektórych Graham miga jako epizodzistka. Barnaby'ego gra John Nettles, a Troya - Daniel Casey.

Jeśli kogoś dziwi, że te kryminały opublikowało Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, wyjaśniam, że sporo jest w nich spostrzeżeń natury właśnie psychologicznej (a czasem i psychologiczno-somatycznej). Lubię zwłaszcza to, które jedna z bohaterek usłyszała od przyjaciółki ze szkoły pedagogicznej: "Nigdy nie ufaj mężczyźnie z płaskim tyłkiem".

Zabójstwa w Badger's Drift

Pisane krwią

Caroline Graham

przeł. Anna Sawicka-Chrapkowicz, Ewa Jusewicz-Kalter, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne