Co Polacy wiedzą o Auschwitz

Połowa Polaków wie, że większość ofiar Auschwitz to Żydzi

Według obliczeń Muzeum w Oświęcimiu w Auschwitz-Birkenau hitlerowscy Niemcy zamordowali ponad milion Żydów z Polski i całej Europy, 75 tys. Polaków, 20 tys. Cyganów, 15 tys. jeńców radzieckich. Tyle historycy. A co o obozie wiedzą Polacy? Tylko połowa z nich wie, że większość ofiar Auschwitz to Żydzi. 18 proc. ankietowanych uważa, że to nie Żydzi, lecz Polacy przeważali wśród ofiar obozu - wynika z sondażu OBOP. Reszta nie wie lub sądzi, że ofiar było po równo.

- Znaczna część Polaków nie wie tego, co wie o Oświęcimiu świat. Kiedy jednak przyjdzie im odpowiedzieć na pytanie, czym dla nich jest Oświęcim, tylko mała część myśli o Oświęcimiu jako miejscu polskiego męczeństwa. Polacy nie myślą też o Oświęcimiu jako miejscu zagłady Żydów. Nie myślą tak nawet ci, co wiedzą, że większość ofiar Oświęcimia była Żydami - pisze prof. Antoni Sułek, konsultant TNS OBOP. Aż 66 proc. badanych nazwało Auschwitz "miejscem męczeństwa wielu narodów", a 14 proc. uznało, że narodowość ofiar nie ma znaczenia.

- Widać nie jest to tylko sprawa znajomości faktów. Nie musi to też wiązać się z jakimś "polonocentryzmem", nie mówiąc już o "antysemityzmie". Także bowiem ci, którzy sądzą, że większość ofiar Oświęcimia była Polakami, najczęściej uważają Oświęcim za miejsce męczeństwa wielu narodów. Polacy nie są skłonni uznawać Oświęcimia za miejsce cierpienia jednego narodu - ani żydowskiego, ani polskiego. Jeśli jednak już uznają, to nieco częściej za miejsce martyrologii polskiej, nie żydowskiej. Gdzie są źródła tej tendencji, można tylko spekulować. Zapewne Polacy włączają wojenne cierpienia do swej tożsamości. Tak samo jak inne narody - pisze prof. Sułek.

O Auschwitz więcej wiedzą młodsi. Wśród ankietowanych w wieku 15-19 lat 54 proc. twierdzi, że większość ofiar to Żydzi, a 12 proc. - że Polacy. Wśród osób w wieku powyżej 60 lat jest to odpowiednio 43 proc. i 22 proc.

- Jeszcze w encyklopedii PWN z 1985 r. można przeczytać, że Oświęcim "był miejscem zagłady ludzi - z Polski, Austrii, Belgii, Czechosłowacji, Danii, Francji, Grecji, Holandii, Jugosławii, Luksemburga, Niemiec, Norwegii, Rumunii, Węgier, Włoch, ZSRR, a także Hiszpanii, Szwajcarii, Turcji, Wielkiej Brytanii USA; w szczególności Oświęcim-Brzezinka był miejscem masowego wyniszczenia polskiej inteligencji, działaczy społeczno-politycznych, członków organizacji konspiracyjnych, jeńców radzieckich, ludności żydowskiej z wielu krajów i Cyganów" - zwraca uwagę OBOP.

TNS OBOP, 6-10 stycznia, próba reprezentatywna 1005 osób powyżej 15. roku życia