Wielka wystawa rosyjskiej sztuki w Polsce

Tego jeszcze nie było. 19 listopada otwarcie w warszawskiej Zachęcie wystawy pokazującej sto lat artystycznych kontaktów między Rosją a Polską

To początek Sezonu Rosyjskiego w Polsce - przez kolejne kilka miesięcy odbywać się będą w Polsce wystawy, pokazy filmowe, koncerty. Zaraz potem, w marcu 2005 r., zacznie się Sezon Polski w Rosji.

Nadrabianie zaległości

To odwrócenie dotychczasowego trendu. Od 15 lat nadrabiamy zaległości w kontaktach z Zachodem. Otwarcie polityczne spowodowało wizyty wystaw i arcydzieł z najróżniejszych światowych kolekcji, jednak bardzo rzadko z Rosji. Forpocztę dzisiejszego festiwalu stanowiły imprezy organizowane przez instytucje zajmujące się sztuką współczesną. Do Centrum Sztuki Współczesnej przyjeżdżali rosyjscy artyści (w 1998 r. odbyła się tu wystawa grupy AES, w 2000 r. - Olega Kulika), w Zachęcie dwa lata temu był pokaz młodej sztuki rosyjskiej pt. "Śnieżynka". W lutym w Muzeum Narodowym w Warszawie mogliśmy oglądać obraz Kazimierza Malewicza sprowadzony z Muzeum w Jekaterynburgu. Wystawa była bezpośrednią zapowiedzią Sezonu Rosyjskiego w Polsce.

Najważniejszą wystawą Sezonu Rosyjskiego w Polsce jest "Warszawa - Moskwa/Moskwa - Warszawa 1900-2000". Oglądać ją będzie można od 20 listopada. Jest największa, była przygotowywana najdłużej i obejmuje najwięcej prac (ok. 400 dzieł). Do Zachęty już przyjechały obrazy z Galerii Tretiakowskiej w Moskwie, z Państwowego Muzeum Rosyjskiego w Petersburgu i innych rosyjskich kolekcji. Prace polskich artystów pochodzą głównie z Muzeum Narodowego w Warszawie i Muzeum Sztuki w Łodzi.

Autorem idei wystawy jest Piotr Nowicki, historyk i krytyk sztuki, który kontakty z artystami i galeriami rosyjskimi utrzymuje od lat 80. Był organizatorem wystaw współczesnej sztuki rosyjskiej: "Furmannyj Zaułek" w 1989 r. w fabryce Norblina w Warszawie oraz "Niet! I konformiści" w 1994 r. w Królikarni. Nad obecną wystawą pracował dziesięć lat zainspirowany przez wielki pokaz "Paryż - Moskwa 1900-1930" w Centre Pompidou w Paryżu w 1979 r. oraz przez podobne wystawy, które odbyły się w Berlinie: "Berlin - Moskwa 1900-1950" (1996) oraz zeszłoroczną "Berlin - Moskwa 1950-2000". Teraz przyszła kolej na Warszawę. Autorką scenariusza wystawy jest Anda Rottenberg.

- Na tej wystawie będą kultowe nazwiska sztuki rosyjskiej - mówi Rottenberg - Rozanowa, Rodczenko, Tatlin, Klun, Burluk. Pokażemy przepiękne obrazy Kazimierza Malewicza. Wystawa zaczyna się od przełomu XIX i XX wieku w Polsce i Rosji. Przez okres awangardy, lata 30., wojnę i socrealizm dochodzimy do rosyjskiego eksperymentu konceptualnego i polskiej sztuki niezależnej lat 80. Najtrudniej było skleić części rosyjską i polską tak, by nie były to dwie osobne wystawy, ale całość. Czy są jakieś odkrycia? Sądzę, że wytrzymujemy artystycznie konfrontację z Rosją - mówi Rottenberg.

Wystawa kończy się klamrą: instalacja wideo "Święto Wiosny" Katarzyny Kozyry z 2001 r. - animacja oparta na motywie z opery Strawińskiego - zostanie zestawiona z fotografiami ze słynnego baletu w choreografii Wacława Niżyńskiego.

My im też pokażemy

29 listopada w Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie zostanie otwarta wystawa "Za czerwonym horyzontem". Ukaże najnowszą sztukę rosyjską i polską. Powstała we współpracy z Narodowym Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie. Ze strony rosyjskiej wezmą w niej udział m.in.: grupa AES, Sergiej Bratkow, Władimir Dubosarskij, Dmitrij Gutow, Oleg Kulik, Anatolij Osmołowski, a z Polski m.in: Rafał Bujnowski, Maurycy Gomulicki, Grzegorz Klaman, Robert Maciejuk, Paulina Ołowska, Jadwiga Sawicka. Wystawę przygotowała Ewa Gorządek z CSW. Obejmie ona tę sztukę, której nie ma na wystawie w Zachęcie - czyli najnowsze dzieła, najgorętsze nazwiska aktualnej rosyjskiej sceny artystycznej, dobrze znane już na Zachodzie, u nas ciągle znane za mało.

Obie ekspozycje, "Warszawa - Moskwa" i "Za czerwonym horyzontem", pokazane zostaną w Moskwie w 2005 r.

Ale polska sztuka dojechała do Moskwy już wcześniej. Dzisiaj w Narodowym Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie odbędzie się otwarcie wystawy "Pod flagą biało-czerwoną" przygotowanej przez Magdę Kardasz z warszawskiej Zachęty i ukazującej przekrój przez progresywną młodą polską sztukę. Również dzisiaj publiczność będzie miała szansę zetknąć się ze sztuką rosyjską. W CSW w Warszawie wystąpi ze swoim performance wybitny pisarz i artysta Dmitrij Prigov, współtwórca nurtu tzw. moskiewskiego konceptualizmu. Początek o godz. 18.

Sezon Rosyjski w Polsce, organizatorzy: ze strony polskiej Ministerstwo Kultury, Instytut Adama Mickiewicza, z rosyjskiej: ministerstwo kultury i środków przekazu i Państwowe Centrum Muzealno-Wystawiennicze ROSIZO.