"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

W 1955 roku w Belwederze rząd ZSRR przekazał oficjalnie polskim władzom Pałac Kultury i Nauki. Pomysłodawcą "daru narodów radzieckich dla narodu polskiego" miał być Józef Stalin. I nie był to jedyny pałac, który wymyślił przywódca ZSRR. Jego najsłynniejsze architektoniczne "dzieło" to moskiewskie "Siedem Sióstr".
Pałac Kultury i Uniwersytet Moskiewski Pałac Kultury i Uniwersytet Moskiewski Agencja Gazeta | Steven Pavlov / http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Senapa, via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

W 1955 roku w Belwederze rząd ZSRR przekazał oficjalnie polskim władzom Pałac Kultury i Nauki. Pomysłodawcą "daru narodów radzieckich dla narodu polskiego" miał być Józef Stalin. I nie był to jedyny pałac, który wymyślił przywódca ZSRR. Jego najsłynniejsze architektoniczne "dzieło" to moskiewskie "Siedem Sióstr".

Podczas pierwszego zjazdu Rad ZSRR w 1922 roku pojawił się pomysł budowy Pałacu Rad - gigantycznego, około 400-metrowego wieżowca z pomnikiem Lenina na szczycie. Budowę przerwała wojna, a później nigdy jej nie wznowiono. Projekt Pałacu Rad był pierwszym projektem, którego styl powielano później w Demoludach.

Krótko po II wojnie światowej Stalin zdecydował o tym, by nie kontynuować budowy Pałacu Rad, a ustawić w mieście więcej niższych wysokościowców. I tak w Moskwie powstało sześć wieżowców, które w Polsce znane są jako "Siedem Sióstr" lub "Siedem Sióstr Stalina".

Uniwersytet Moskiewski Uniwersytet Moskiewski By Dmitry A. Mottl (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Pierwsza i najwyższa "Siostra" to Siedziba Uniwersytetu Moskiewskiego. Aż do lat 90. był to najwyższy budynek w Europie. Jest on zaledwie 3 metry wyższy (do iglicy) od Pałacu Kultury.

Do budowy zużyto 40 tysięcy ton stali i 130 tysięcy metrów kwadratowych betonu. W budowie brały też udział tysiące więźniów Gułagów. 

Uniwersytet Moskiewski jest najsłynniejszym z budynków projektu Lwa Rudniewa. Otrzymał on za nią Nagrodę Stalinowską, państwowe odznaczenie przyznawane za wybitne osiągnięcia.

Moscow University at sunset

Kotelnicheskaya Embankment Building Kotelnicheskaya Embankment Building TONY ZELENOFF / CC-BY-SA-3.0

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Malowniczo położona jest kolejna z "Sióstr" - Hotel Ukraina, dziś znany też jako Radisson Royal Hotel. Sporo niższy od Uniwersytetu Moskiewskiego budynek znajduje się nad brzegiem rzeki Moskwy. Aż do 1976 roku był najwyższym hotelem na świecie.

Dzisiejszy Radisson to pięciogwiazdkowy hotel z 500 pokojami, kilkoma restauracjami, centrum spa i flotą jachtów.

Moscow Seven Sisters

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ministerstwo Spraw Zagranicznych I, Sailko [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) or CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Kolejny potężny gmach to Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rosji. Budynek zdaje się być "nadmuchaną" wersją naszego Pałacu Kultury i nie tyle góruje nad okolicą, co wygląda jak gigantyczna rakieta kosmiczna, która wylądowała na Placu Smoleńskim.

Budynek jest nieco niższy od Pałacu Kultury, ale przede wszystkim jest znacznie mniej smukły . Krótka iglica dodatkowo zwiększa efekt przysadzistości gmachu.

Arbat Street 6332

By Anna Anichkova (Own work) [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Hotel Hilton Moskwa Hotel Hilton Moskwa By Hilton Moscow Leningradskaya (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Hotel Leningradzki odbiega od stylu poprzednich "Sióstr". Architekci wzorowali hotel na amerykańskich, przedwojennych biurowcach. Dzisiejszy Hilton miał być w założeniu najbardziej luksusowym hotelem Moskwy. Ale prawdziwy luksus zaczyna się w środku - złote akcenty, szlachetne kruszce, rzeźby i wyjątkowe oświetlenie.

Hotel Leningradskaya, Moscow

Dom mieszkalny na Wybrzeżu Kotielniczeskim Dom mieszkalny na Wybrzeżu Kotielniczeskim By NVO (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) or CC BY-SA 2.5-2.0-1.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5-2.0-1.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Dom mieszkalny na Wybrzeżu Kotielniczeskim to 32-kondygnacyjny apartamentowiec.
Przyłączony do niego jest mniejszy, zaledwie 9-kondygnacjny budynek zaprojektowany przez tych samych architektów kilka lat wcześniej. Mniejszy budynek miał pomieścić lokatorów komunalnych, większy miał bardziej elitarny status. Faktycznie mieszkało w nim wiele sław - aktorów, piosenkarek, tancerek i literatów.

Kotelnicheskaya Embankment Building

Wieżowiec na placu Czerwonej Bramy Wieżowiec na placu Czerwonej Bramy By NVO (Own work) [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) or CC BY 2.5 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.5)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Wieżowiec na placu Czerwonej Bramy to ponad 130-metrowy budynek, w którego podziemiu znajduje się wejście do stacji metra. Przez przechodzący w pobliżu tunel budowa wieżowca była znacznie utrudniona.

Moscow. Stalinist skyscraper at Red Gate.

Dom na Kudrinskoj Płoszczadi Dom na Kudrinskoj Płoszczadi By Julie R [CC BY-SA 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Ostatnia z siedmiu "Sióstr" to dom na Kudrinskoj Płoszczadi. Główna różnica między moskiewskimi przysadzistymi "klockami" a warszawskim Pałacem to wysokość bocznych części. W Pałacu Kultury są znacznie niższe od głównej wieży, zaledwie kilkukondygnacyjne, a w przypadku niektórych Sióstr, boki są kilka pięter niższe od wieży.

View from Imperia Tower Moscow 04-2014 img02

By A.Savin (Wikimedia Commons . WikiPhotoSpace) (Own work) [FAL or CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons

Triumf-Pałas Triumf-Pałas By A.Savin (Wikimedia Commons . WikiPhotoSpace) (Own work) [FAL], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Pierwotnie "Ósma Siostra" miała być jednym z najwyższych budynków na świecie. Po śmierci Stalina zdecydowano jednak, że tak potężny gmach "przykryje" Kreml. Plany budynku zostały jednak wykorzystane przy budowie Pałacu Kultury i Nauki.

Nieoficjalnie "Ósmą Siostrą" nazywa się znacznie późniejszy budynek Triumf-Pałas. Wybudowany na początku XXI wieku wieżowiec imituje styl 50 lat starszych "Siedmiu Sióstr".

Triumph Palace

Triumf Triumf By msykos (DSC00432) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Nazwę Triumf nosi też wieżowiec w stolicy Kazachstanu Astanie. Budynek także nawiązuje do stylu stalinowskich wieżowców, ale jest jeszcze bardziej przerośnięty niż "Siostry".

Astana Triumph

Hotel Ukraina Hotel Ukraina By Maksym Kozlenko (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Stalinowskie wieżowce powstały też w kilku innych miastach republik radzieckich. Znacznie mniej okazałym gmachem, przypominającym Pałac Kultury odcięty w połowie, jest kijowski hotel Ukraina. Budynek powstał na początku lat 60., wówczas jako hotel Moskwa.

1967 - Commemorating the 50th anniversary of the Revolution, Hotel Moscow in Kiev, Ukraine

Dom wolnej Prasy Dom wolnej Prasy By Tiia Monto (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Kolejna karłowata wersja moskiewskich budynków to Dom Wolnej Prasy w Bukareszcie. Nieco ponad 100-metrowy budynek był przez kilka dekad najwyższym gmachem stolicy Rumunii.

Casa Presei Libere

Hotel Crowne Plaza Prague Hotel Crowne Plaza Prague By Matej Batha (Own work) [CC BY-SA 2.5 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Hotel Crowne Plaza Prague to największy budynek stalinowski w czeskiej Pradze. Powstał na zlecenie ministerstwa obrony, w związku z czym zaplanowano w nim schron na kilkaset osób. Budowany w tym samym czasie, co Pałac Kultury gmach jest znacznie niższy - ma tylko 16 kondygnacji.

Hotel International Prague - 19 August 2017

Akademia Nauk w Rydze Akademia Nauk w Rydze By ogre11 (Panoramio) [CC BY 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/3.0)], via Wikimedia Commons

"Siedem Sióstr Stalina" i reszta rodzeństwa. Oto budynki, na których wzorowano Pałac Kultury i Nauki

Siedziba Akademii Nauk w Rydze była pierwszym wieżowcem w kraju i przez wiele lat pozostawał jednym z największych budynków Łotwy. Lokalsi nazywają budynek "tortem urodzinowym Stalina".

Markets and Academy of Sciences