Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

1 lipca 1972 roku w Warszawie przekazano do zamieszkania pierwszy dom zbudowany z prefabrykantów. Znajduje się na warszawskich Stegnach, na osiedlu składającym się z 8 tys. mieszkań. A jak wyglądają blokowiska z wielkiej płyty w innych miastach w Polsce?

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Stegny - dokładnie 45 lat temu, 1 lipca 1972 roku, zamieszkali tu pierwsi warszawiacy. Osiedlili się w budynkach zmontowanych z prefabrykowanych elementów wielkowymiarowych. Osiedle zajmuje 75 ha i składa się z ponad 8 tys. mieszkań. Projektowane metraże to: M2 - 31,5 kw, M3 - 42,2 kw, M4 - 53,0 kw oraz M5 - 63,6 kw. A jak wyglądają blokowiska z wielkiej płyty w innych miastach?


Superjednostka - widok z wieży Muzeum Śląska. Superjednostka - widok z wieży Muzeum Śląska. Fot. Dawid Chalimoniuk / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Katowicki gigant, słynna 'Superjednostka', ciągnie się przez 187,5 m, w budynku może mieszkać nawet 3 tys. osób.

Katowice, Superjednostka Katowice, Superjednostka Fot. Marta Błażejowska / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Budynek ma 15 kondygnacji nadziemnych i ukryte w podziemiu garaże na 200 samochodów. Windy zatrzymują się tylko na co trzeciej kondygnacji (na parterze oraz 2, 5, 8, 11 i 14 piętrze).


Rybnik. Osiedle Nowiny Rybnik. Osiedle Nowiny Fot. Dominik Gajda / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Boom na wielką płytę rozpoczął się w latach 70. ubiegłego wieku. Chodziło przede wszystkim o szybkie wybudowanie jak największej liczby mieszkań. Było to możliwe, ponieważ poszczególne betonowe elementy budynków powstawały nawet w ciągu jednej doby. 

Na zdjęciu: Rybnik, osiedle Nowiny. Liczba mieszkańców wielkiej płyty - ok. 16 tys.

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

- Po stołecznym proteście w grudniu 1970 ekipa Gierka podjęła próbę zdynamizowania rozwoju kraju. Niepokoje społeczne budził przede wszystkim niedobór mieszkań, dlatego wzorem Niemiec Zachodnich, Francji czy Szwecji remedium na kryzys w tej dziedzinie miały być wielkie zakłady prefabrykacji - tłumaczy historyk architektury dr Jarosław Trybuś, wicedyrektor Muzeum Warszawy.

Na zdjęciu: Aż 188 hektarów zajmuje słynne katowickie Osiedle Tysiąclecia, w którym dziś mieszka ponad 25 tysięcy ludzi.

Katowice. Osiedle Tysiąclecia Katowice. Osiedle Tysiąclecia Fot. Dawid Chalimoniuk / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

- Najgroźniejszą reakcją na blokowiska jest zobojętnienie. Mijamy je codziennie, ale już ich nie zauważamy. Nie musimy kochać blokowisk, równie dobrze możemy nienawidzić - powinniśmy jednak umieć je dostrzec, odróżniać i określać - mówi Jarosław Trybuś.

Na zdjęciu: osiedle Tysiąclecia.

Warszawa, ul Meander 16 na Ursynowie Warszawa, ul Meander 16 na Ursynowie Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

A tu warszawski Ursynów. Przez pierwsze lata od powstania na osiedlu nie brakowało tylko mieszkań. Poza tym nie było nic. - Nie było sklepów, aptek, przychodni ani telefonów. A dzieci trzeba było dowozić do szkół w pobliskich wsiach. Nie było też dobrej łączności z odległym o kilka kilometrów centrum miasta. Osiedle zaprojektowano bowiem z nadzieją na rychłe uruchomienie metra, ale do 1982 nie zaczęła się nawet jego budowa - tłumaczy Jarosław Trybuś.

Blok na osiedlu Karpackim. Blok na osiedlu Karpackim. Fot. Tomasz Fritz / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Bielsko-Biała, blok na osiedlu Karpackim. Osiedle ma 34 ha pow. i składa się z 54 budynków z wielkiej płyty. Mieszka tu ponad 12 tys. ludzi.

Osiedle Wyżyny i ulica Glinki z lotu ptaka w Bydgoszczy. Osiedle Wyżyny i ulica Glinki z lotu ptaka w Bydgoszczy. Fot. Arkadiusz Wojtasiewicz / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Szacuje się, że w budynkach z wielkiej płyty na terenie całego kraju mieszka ok. 10 mln ludzi.

Na zdjęciu: Bydgoszcz, osiedle Wyżyny.

Gdańsk,Falowiec Gdańsk,Falowiec Fot. Damian Kramski / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Słynny gdański Falowiec, najdłuższy budynek w Polsce. Ma blisko kilometr długości i żyje w nim 6 tysięcy mieszkańców.

Białystok, bloki z wielkiej płyty na Osiedlu Przydworcowym. Zdjęcie powstało w 2013 roku. Białystok, bloki z wielkiej płyty na Osiedlu Przydworcowym. Zdjęcie powstało w 2013 roku. Fot. Jedrzej Wojnar / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Białystok, bloki z wielkiej płyty na Osiedlu Przydworcowym.

27.01.2013 Bialystok . Bloki z wielkiej plyty na Osiedlu Przydworcowym . Fot . Jedrzej Wojnar / Agencja GazetaFot. Jędrzej Wojnar / Agencja Gazeta

Kraków. Bloki na ulicy Grota Roweckiego. Kraków. Bloki na ulicy Grota Roweckiego. Fot. Jakub Ociepa / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Kraków. Bloki na ulicy Grota Roweckiego.

Przymorze Przymorze KAMIL GOZDAN

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Gdańsk. Osiedle Przymierze.

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Gdańsk, osiedle Zaspa.

Rybnik, ul. Orzepowicka Rybnik, ul. Orzepowicka Fot. Dominika Gajda / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

I znowu Rybnik, ul. Orzepowicka.

Świnoujście. Osiedle Piastowska Świnoujście. Osiedle Piastowska Fot. Artur Kubasiak / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Świnoujście, osiedle Piastowska.

Osiedle Rusa Osiedle Rusa Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Poznań, osiedle Rusa.

Osiedle RusaAgencja Gazeta

Gdańsk, osiedle Żabianka Gdańsk, osiedle Żabianka Fot. Kamil Gozdan / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Gdańsk, osiedle Żabianka.

Kraków, ul. Grota Roweckiego Kraków, ul. Grota Roweckiego Fot. Jakub Ociepa / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Kraków, ul. Grota Roweckiego.

Kraków, osiedle Ruczaj Kraków, osiedle Ruczaj Fot. Adam Golec / Agencja Gazeta

Dokładnie 45 lat temu po raz pierwszy w stolicy zamieszkano w domu z wielkiej płyty

Kraków, osiedle Ruczaj.