"Smoleńsk pamiętamy!" Co zostało z obietnic PiS w sprawie katastrofy smoleńskiej

Prawo i Sprawiedliwość obarczało rząd Donalda Tuska winą za niesprowadzenie wraku tupolewa oraz czarnych skrzynek do Polski. Domagało się międzynarodowego śledztwa i godnego upamiętnienia ofiar katastrofy w Smoleńsku. Co zostało z tych obietnic wyborczych po 9. miesiącach rządów PiS?
BObchody - ku czci ofiar - w szosta rocznice katastrofy smolenskiej BObchody - ku czci ofiar - w szosta rocznice katastrofy smolenskiej Fot. Franciszek Mazur / Agencja Gazeta

"Smoleńsk pamiętamy!" Co zostało z obietnic PiS w sprawie katastrofy smoleńskiej

Prawo i Sprawiedliwość obarczało rząd Donalda Tuska winą za niesprowadzenie wraku tupolewa oraz czarnych skrzynek do Polski. Domagało się międzynarodowego śledztwa i godnego upamiętnienia ofiar katastrofy w Smoleńsku. Co zostało z tych obietnic wyborczych po 9. miesiącach rządów PiS?

Wrak prezydenckiego tupolewa Wrak prezydenckiego tupolewa FILIP KLIMASZEWSKI

1. Sprowadzenie wraku tupolewa

Jednym z priorytetów nowego rządu PiS miało być sprowadzenie wraku tupolewa do Polski. Antoni Macierewicz zapowiadał, że sprawa ta zostanie postawiona na arenie międzynarodowej: - Jeśli rząd polski postawi tę kwestię, nie powinno być problemu ze zwrotem wraku - mówił wiceprezes PiS. - Trudno mówić o przyczynie katastrofy, gdy nie przeprowadzono badań wraku tupolewa - twierdził Andrzej Duda w czasie debaty prezydenckiej w maju 2015 r. Miała być międzynarodowa ofensywa, tymczasem po zdobyciu władzy PiS nic nie robi w tej kwestii. Politycy PiS rakiem wycofują się z wcześniejszych deklaracji. Pod koniec 2015 r. Jarosław Kaczyński na antenie Polsat News powiedział: - Bardzo wielką część prawdy, a może nawet całą prawdę można wyjaśnić bez posiadania tego wraku, bez jego przeniesienia do Polski".

Białystok. ''Chcemy prawdy. Dlaczego nie mamy czarnych skrzynek? Dlaczego Rosjanie niszczyli wrak? Dlaczego źle naprowadzano samolot?'' Białystok. ''Chcemy prawdy. Dlaczego nie mamy czarnych skrzynek? Dlaczego Rosjanie niszczyli wrak? Dlaczego źle naprowadzano samolot?'' Fot. Marcin Onufryjuk / Agencja Gazeta

2. Odzyskanie czarnych skrzynek

Podobnie jest z czarnymi skrzynkami. Rosjanie konsekwentnie odmawiają oddania wraku Tu-154M oraz oryginałów czarnych skrzynek. Moskwa twierdzi, że zwróci je dopiero po zakończeniu prowadzonego przez siebie śledztwa i regularnie je przedłuża. Winą za przetrzymywanie czarnych skrzynek Antoni Macierewicz obarczał premiera Donalda Tuska. W listopadzie 2015 r. nowy szef MSZ Witold Waszczykowski zapowiadał, że najpierw zwróci się do Rosji o zwrot czarnych skrzynek, a jak to nie pomoże, to odda sprawę do arbitrażu międzynarodowego. Mimo styczniowej wizyty w Rosji wiceszefa polskiego MSZ, sprawa nie ruszyła z miejsca.

Maciej Lasek podczas konferencji zespołu ds. wyjasnienia opinii publicznej treści informacji i materiałów o wypadku w Smoleńsku Maciej Lasek podczas konferencji zespołu ds. wyjasnienia opinii publicznej treści informacji i materiałów o wypadku w Smoleńsku Fot. Przemek Wierzchowski / Agencja Gazeta

3. Umiędzynarodowienie śledztwa

Politycy PiS wielokrotnie żądali umiędzynarodowienia śledztwa w sprawie katastrofy smoleńskiej. Kiedy uzyskali władzę, zaczęli wycofywać się z tego postulatu. W listopadzie 2015 r. prezes PiS prezentując skład nowego rządu powiedział, że "nie potrzeba żadnych dodatkowych instytucji" wyjaśniających katastrofę smoleńską. - Tutaj potrzeba uczciwego śledztwa. To musi załatwić wymiar sprawiedliwości i normalnie funkcjonująca prokuratura - powiedział Jarosław Kaczyński.

Pierwszy dzien szczytu NATO w Warszawie Pierwszy dzien szczytu NATO w Warszawie Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

4. Wyjaśnienie przyczyn katastrofy

W lutym 2016 r. z inicjatywy Antoniego Macierewicza, szefa MON, powstała podkomisja do ponownego zbadania katastrofy smoleńskiej. Liczy 21 osób, niektórzy z nich działali wcześniej w zespole Macierewicza zajmującym się tą tematyką. Jej szefem jest dr Wacław Berczyński. W kwietniu opublikowano listę płac podkomisji, z której wynika, że większość jej członków będzie zarabiała od 6 do 8 tys. zł miesięcznie. Szef komisji zapowiedział, że powstanie wierna kopia tupolewa, tylko w mniejszej skali. - Sprawdzimy, jak Tu-154M zachowuje się w różnych sytuacjach w locie, przy lądowaniu, ze zmiennym położeniem klap, również przy utracie końcówki skrzydła - powiedział Berczyński.

Obchody ku czci ofiar w szóstą rocznicę katastrofy smoleńskiej Obchody ku czci ofiar w szóstą rocznicę katastrofy smoleńskiej Fot . Krzysztof Miller / Agencja Gazeta

5. Ukaranie winnych tragedii

W szóstą rocznicę katastrofy smoleńskiej Jarosław Kaczyński wygłosił na Krakowskim Przedmieściu przemówienie, w którym nawoływał do ukarania winnych tej tragedii. Prezes PiS zasugerował, że winni powinni odpowiedzieć karnie. Trzeba też ich "moralnie napiętnować". Dodał też, że w sprawie Smoleńska potrzebne są dwa śledztwa. Jedno dotyczące katastrofy, a drugie - wydarzeń po wypadku.

Bardziej radykalne żądania postawiła Ewa Stankiewicz, dyrektor "Telewizji Republika" i szefowa "Solidarnych 2010". Na demonstracji w przeddzień szóstej rocznicy katastrofy smoleńskiej powiedziała: - Póki nie ukażemy karą śmierci za śmierć polskiego prezydenta, nie możemy mówić o suwerennym polskim państwie. W TVP Info dodała, że chodzi jej o Donalda Tuska. Marszałek Senatu Stanisław Karczewski dodał, że zadowoliłaby go kara bezwzględnego i ciężkiego więzienia dla byłego premiera.

Smoleńsk. Obchody II rocznicy katastrowy Smoleńsk. Obchody II rocznicy katastrowy Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

6. Zbudowanie pomnika ofiar w Smoleńsku

Na miejscu katastrofy miał powstać pomnik upamiętniający tragiczne wydarzenie. Międzynarodowy konkurs został rozstrzygnięty w 2012 r. Wygrał projekt zespołu Andrzeja Sołygi: czarny mur o wysokości 2 m i długości 115 m. Niestety, pod koniec 2014 r. strona rosyjska stwierdziła, że pomnik jest zbyt duży i Polacy muszą nieco zmniejszyć jego rozmiar. W lutym tego roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydało oświadczenie, z którego wynika, że sprawa nie posuwa się do przodu. Ministerstwo winą obarcza stronę rosyjską.

O tym, jak wygląda teraz miejsce tragedii, pisaliśmy niedawno. Tablica upamiętniająca ofiary katastrofy była pochlapana farbą i fekaliami, a teren wokół był zaśmiecony. Jak poinformowało nas MSZ, w połowie sierpnia miejsce odwiedził przedstawiciel Agencji Konsularnej w Smoleńsku i nie odnotował na tablicy żadnych śladów wandalizmu.

Głaz z tablicą upamiętniającą ofiary katastrofy w SmoleńskuFacebook/com

Tablica upamiętniając ofiary katastrofy w SmoleńskuFacebook.com

Miesięcznica katastrofy smoleńskiej pod Pałacem Prezydenckim Miesięcznica katastrofy smoleńskiej pod Pałacem Prezydenckim Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

7. Zbudowanie pomników smoleńskich na Krakowskim Przedmieściu

Temat pomnika na Krakowskim Przedmieściu wraca w czasie każdej miesięcznicy smoleńskiej. Rada miasta w Warszawie zaproponowała jako jego lokalizację skwer na tyłach Krakowskiego Przedmieścia. 10 czerwca, w kolejną miesięcznicę smoleńską, prezes PiS zapowiedział wzniesienie na Krakowskim Przedmieściu dwóch pomników i wskazał ich dokładne lokalizacje. - Tu, między "domem bez kantów" i Hotelem Europejskim, stanie pomnik Lecha Kaczyńskiego. Tu zaraz za pałacem, gdzieś obok kościoła seminaryjnego, stanie pomnik ofiar katastrofy smoleńskiej - powiedział. Na to nie zgadza się stołeczny konserwator zabytków. Na początku sierpnia rozpoczęła się zbiórka pieniędzy na budowę tych monumentów. Mają zostać odsłonięte 10 kwietnia 2018 r.

Prezes PiS zapowiedział też dalsze kroki: - Potrzebne są nazwy ulic, placów, rond. Musimy doprowadzić do tego, by ci którzy zginęli, byli uhonorowani" - grzmiał 10 kwietnia.

Więcej o: