Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Tak wyglądał Berlin w 1945 r. Pod koniec wojny niemiecka stolica została na znacznych obszarach obrócona w stertę gruzu, a wszędzie sterczały kikuty wypalonych domów. W walkach i nalotach zginęło około 125 000 cywilnych mieszkańców miasta i 22 tys. żołnierzy niemieckich. I choć to Niemcy były przecież agresorem, to widok destrukcji niemieckich miast robi wrażenie.
Berlin, zniszczenia po nalocie alianckim w 1945 r. Berlin, zniszczenia po nalocie alianckim w 1945 r. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Tak wyglądał Berlin w 1945 r. Pod koniec wojny niemiecka stolica została na znacznych obszarach obrócona w stertę gruzu, a wszędzie sterczały kikuty wypalonych domów. Niszczenie Berlina rozpoczęło się jeszcze w 1944 r. - serią nalotów brytyjskich. Royal Air Force poniosła wówczas ogromne straty, jednak ponawiane naloty dywanowe i końcowy szturm sił radzieckich na miasto dopełniły dzieła zniszczenia. W walkach i nalotach zginęło około 125 tys. cywilnych mieszkańców miasta i 22 tys. żołnierzy niemieckich. I choć to Niemcy były przecież agresorem, to widok destrukcji niemieckich miast robi wrażenie.

Berlin, ruiny i zniszczone auta na Mohrenstrasse po amerykańskim nalocie 3 lutego 1945 Berlin, ruiny i zniszczone auta na Mohrenstrasse po amerykańskim nalocie 3 lutego 1945 Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, ruiny i zniszczone auta na Mohrenstrasse po amerykańskim nalocie 3 lutego 1945 r.

Berlin, zniszczony róg ulic Friedrichstrasse i Dorotheenstrae Berlin, zniszczony róg ulic Friedrichstrasse i Dorotheenstrae fot. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczony róg ulic Friedrichstrasse i Dorotheenstrae.

Berlin, Tauentzienstrasse, w dole odsłonięty w wyniku bombardowań tunel metra, na górze kościół Kaiser-Wilhelm-Gedaechstniskirche Berlin, Tauentzienstrasse, w dole odsłonięty w wyniku bombardowań tunel metra, na górze kościół Kaiser-Wilhelm-Gedaechstniskirche DONATH, OTTO/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, Tauentzienstrasse, w dole odsłonięty w wyniku bombardowań tunel metra, na górze Kościół Pamięci Cesarza Wilhelma.

Berlin, tramwaje na Oranienstrasse zniszczone po alianckich nalotach 3 lutego 1945 r. Berlin, tramwaje na Oranienstrasse zniszczone po alianckich nalotach 3 lutego 1945 r. HOFMANN/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, tramwaje na Oranienstrasse zniszczone po alianckich nalotach 3 lutego 1945 r.

Berlin, zniszczenia w dzielnicy Tiergarten, dwa lata po kapitulacji Niemiec Berlin, zniszczenia w dzielnicy Tiergarten, dwa lata po kapitulacji Niemiec BITTNER/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczenia w dzielnicy Tiergarten, dwa lata po kapitulacji Niemiec.

Berlin, zniszczony nazistowski orzeł nieopodal Bramy Brandenburskiej po kapitulacji Niemiec 8 maja 1945 r. Berlin, zniszczony nazistowski orzeł nieopodal Bramy Brandenburskiej po kapitulacji Niemiec 8 maja 1945 r. Otto Donath/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczony nazistowski orzeł nieopodal Bramy Brandenburskiej po kapitulacji Niemiec 8 maja 1945 r.

Berlin, zniszczona ulica Oranienstrasse po nalocie alianckim z 3 lutego 1945 r. Berlin, zniszczona ulica Oranienstrasse po nalocie alianckim z 3 lutego 1945 r. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczona ulica Oranienstrasse po nalocie alianckim z 3 lutego 1945 r.

Berlin, Brama Brandenburska i budynek Reischstagu, zniszczone w 1945 r. Berlin, Brama Brandenburska i budynek Reischstagu, zniszczone w 1945 r. DONATH, OTTO/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, Brama Brandenburska i budynek Reischstagu, zniszczone w 1945 r.

Berlin, Tauentzienstrasse z widocznym w głębi kościołem Kaiser-Wilhelm-Gedaechtniskirche Berlin, Tauentzienstrasse z widocznym w głębi kościołem Kaiser-Wilhelm-Gedaechtniskirche DONATH, OTTO/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, Tauentzienstrasse z widocznym w głębi Kościołem Pamięci Cesarza Wilhelma.

Berlin, zniszczony budynek Ministerstwa Propagandy Berlin, zniszczony budynek Ministerstwa Propagandy HOFFMANN/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczony budynek Ministerstwa Propagandy.

Berlin, zniszczenia na Stallschreiberstrasse, 1945 r. Berlin, zniszczenia na Stallschreiberstrasse, 1945 r. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczenia na Stallschreiberstrasse, 1945 r.

Berlin, uszkodzony pałac królewski, tzw. Zamek Miejski, (Stadtschloss), 1945 r. Berlin, uszkodzony pałac królewski, tzw. Zamek Miejski, (Stadtschloss), 1945 r. o.Ang. / Bundesarchiv

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, uszkodzony pałac królewski, tzw. Zamek Miejski, (Stadtschloss), 1945 r.

Berlin, odbudowa sieci metra Berlin, odbudowa sieci metra Klaus Kindermann/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, odbudowa sieci metra.

Berlin, zniszczenia na Oranienstrasse Berlin, zniszczenia na Oranienstrasse Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczenia na Oranienstrasse.

Berlin-Karlshorst, podpisanie kapitulacji III Rzeszy Berlin-Karlshorst, podpisanie kapitulacji III Rzeszy Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin-Karlshorst, podpisanie kapitulacji III Rzeszy.

Berlin, mieszkańcy oprawiają padłego konia Berlin, mieszkańcy oprawiają padłego konia Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, mieszkańcy oprawiają padłego konia.

Berlin, początek maja 1945 r., niemieccy żołnierze oddają broń Berlin, początek maja 1945 r., niemieccy żołnierze oddają broń Mark Redkin/fot. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, początek maja 1945 r., niemieccy żołnierze oddają broń.

Sowieccy żołnierze przed berlińskim zamkiem Sowieccy żołnierze przed berlińskim zamkiem fot. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Sowieccy żołnierze przed berlińskim zamkiem.

Barykady, Berlin, marzec 1945 r. Barykady, Berlin, marzec 1945 r. fot. Willi Ruge/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Barykady, Berlin, marzec 1945 r.

Berlin Berlin Peter Crlis/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin.

Berlin, Alexanderplatz z kościołem Georgenkirche Berlin, Alexanderplatz z kościołem Georgenkirche Henryk Gorovitz/fot. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, Alexanderplatz z kościołem Georgenkirche.

Berlin, zniszczony dworzec kolejowy i metra Alexanderplatz Berlin, zniszczony dworzec kolejowy i metra Alexanderplatz fot. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, zniszczony dworzec kolejowy i metra Alexanderplatz.

Berlin, żołnierka pełni funkcję policjantki kierującej ruchem Berlin, żołnierka pełni funkcję policjantki kierującej ruchem Henryk Gorovits/Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, żołnierka pełni funkcję policjantki kierującej ruchem.

Berlin, czerwonoarmiści na Unter den Linden, w głębi Brama Brandenburska Berlin, czerwonoarmiści na Unter den Linden, w głębi Brama Brandenburska Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin, czerwonoarmiści na Unter den Linden, w głębi Brama Brandenburska.

Berlin - zniszczenia wojenne. W głębi Brama Brandenburska Berlin - zniszczenia wojenne. W głębi Brama Brandenburska Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Berlin - zniszczenia wojenne. W głębi Brama Brandenburska.

Zniszczenia wojenne w Berlinie, 1945 r. Zniszczenia wojenne w Berlinie, 1945 r. Bundesarchiv/Wikimedia Commons/public domain

Berlin, 1945 r. Ponad 70 lat temu stolica Niemiec była morzem gruzów

Zniszczenia wojenne w Berlinie, 1945 r.