11 listopada w Warszawie. Tak wyglądały obchody 100-lecia niepodległości [ZDJĘCIA]

11 listopada przez Warszawę przeszedł marsz polskiego rządu z prezydentem Andrzejem Dudą, premierem Mateuszem Morawieckim i prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim. Za nimi - w pewnym oddaleniu, które MSWiA określiło jako "bufor bezpieczeństwa" - szli narodowcy.
Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy fot. Sławomir Kamiński / AG

Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy

Przez centrum Warszawy przeszedł rządowy marsz z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę. Już na samym początku rozbłysły pierwsze czerwone race. Po tym, jak ruszyli politycy, przemarsz rozpoczęli także uczestnicy Marszu Niepodległości.

Oba marsze miały wspólną trasę od ronda Dmowskiego aż do mostu Poniatowskiego. 

Część rządowa skończyła przemarsz przy Rondzie Waszyngtona, a Marsz Niepodległości skierował się na Wybrzeże Szczecińskie do ul. Siwca, gdzie na błoniach zaplanowano okolicznościowy koncert.

Prezydent Andrzej Duda otwiera marsz  'Dla Ciebie Polsko' Prezydent Andrzej Duda otwiera marsz 'Dla Ciebie Polsko' Fot. Agata Grzybowska / Agencja Gazeta

Andrzej Duda otworzył marsz

Andrzej Duda oczywiście otworzył rządowy marsz 'Dla Ciebie Polsko'. Zanim pochód ruszył, prezydent odśpiewał hymn:

A potem wygłosił krótkie i płomienne przemówienie:

- Dziękuję, że pojawiliście się tutaj dla Polski! (...) Chcę, żebyśmy szli pod naszymi biało-czerwonymi sztandarami razem, w atmosferze radości, hołdu, żebyśmy oddali cześć tym, którzy za Polskę walczyli i ją dla nas odzyskali - dodaje Andrzej Duda. - Niech to będzie marsz dla każdego, na którym każdy chce być i każdy dobrze się czuje - powiedział.
Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Fot. Slawomir Kaminski / Agencja Gazeta

250 tys. uczestników

Organizatorzy przemarszu na pewno nie mogą narzekać na frekwencję. Na miejscu stawiły się dziesiątki tysiące osób. Po rządowym pochodzie wyruszyli narodowcy. Szef MSWiA Joachim Brudziński informował, że w marszu (najprawdopodobniej i biało-czerwonym, i narodowców) uczestniczyło 200 tys. osób. Rzecznik organizatorów Marszu Niepodległości podał jednak, że w wydarzeniu uczestniczyło 250 tys. osób.

Na koniec taką samą liczbę podała policja, określając wydarzenie jako Wspólny Wielki Marsz Niepodległości.

Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Fot. Slawomir Kaminski / Agencja Gazeta

11 listopada Warszawę zakrył dym

Dym gęstą warstwą zakrył całe centrum miasta już na samym początku. Nie było widać m.in. prezydenta w trakcie jego przemówienia. Pod Pałacem Kultury po tych racach trzeba będzie jeszcze potem posprzątać:

Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Fot. Slawomir Kaminski / Agencja Gazeta

Zablokowane ulice

Mieszkańcy centrum mogli z okien swoich mieszkań obserwować, jak ulice wypełniają się ludźmi. 

Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Rusza Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Fot. Slawomir Kaminski / Agencja Gazeta

Flagi i race

Tymczasem uczestnicy marszu machali polskimi flagami, które nieco ginęły w gęstej mgle z rac. 

#Marsz Dla Ciebie Polsko w Warszawie #Marsz Dla Ciebie Polsko w Warszawie Fot. Agata Grzybowska / Agencja Gazeta

ONR

Pomimo zapewnień, że 11 listopada uczestnicy Marszu zjawią się wyłącznie z polskimi flagami ONR i Forza Nuova nie dostosowały się do tego wymogu. Christian Davies z  'The Guardian', sfotografował ich na ulicach. Tu widać ich obok żołnierzy Wojska Polskiego:

Marsz Niepodległości Marsz Niepodległości Gazeta.pl

Nie tylko polskie flagi

Jak informuje dziennikarka Agnieszka Pikulicka, która uchwyciła w trakcie marszu mężczyznę wymachującego flagą z krzyżem celtyckim (faszystowskim symbolem), policja nie zareagowała. 

Forza Nuova

Zagraniczny korespondent 'The Guardian' Christian Davies fotografował w trakcie marszu członków włoskiego ugrupowania Forza Nuova. Napisał pod jednym ze zdjęć:

Włoscy faszyści w stolicy Polski. Czy ktoś może mi przypomnieć, po której stronie byli, kiedy niszczono ten kraj?

Obywatele RP donosili:

Uczestnicy neofaszystowskiego MN rzucali w pokojowo pikietujących @ObywateleRP racami i petardami.

Ponoć interweniowała straż marszu:

Marsz Dla Ciebie Polsko w Warszawie Marsz Dla Ciebie Polsko w Warszawie Fot. Jedrzej Nowicki / Agencja Gazeta

Zamaskowani uczestnicy i gęsty dym

Uczestnicy marszu rzucali racami na ulice - czy to z powodu gęstego dymu zasłaniali nosy i usta chustami z polskiej flagi? 

Andrzej Duda i Agata Duda Andrzej Duda i Agata Duda fot. Jakub Szymczuk / KPRP

Prezydent przeszedł przez ulice miasta

Andrzej Duda i Agata Duda uśmiechnięci szli przez ulice miasta otoczeni dziećmi. Trudno uwierzyć, że w tym samym czasie na tyłach powiewają flagi ONR i Forza Nuova. 

Dzień Niepodległości - ONR ze swoimi flagami Dzień Niepodległości - ONR ze swoimi flagami Fot. Agata Grzybowska / Agencja Gazeta

ONR na marszu

ONR konsekwentnie zaznaczał swoją obecność w przemarszu. 

Marsz Niepodległości na ulicach Warszawy Marsz Niepodległości na ulicach Warszawy Fot. Jędrzej Nowicki / Agencja Gazeta

Ochrona marszu

Uczestnicy mieli się zjawić bez masek na twarzach, za to ochrona marszu zadbała o pewną dozę anonimowości. 

Jarosław Kaczyński na Marszu Niepodległości Jarosław Kaczyński na Marszu Niepodległości twitter.com/j_wisniewska

Jarosław Kaczyński na marszu

W trakcie rządowego marszu na Twitterze Jadwigi Wiśniewskiej, jednej z europosłanek PiS, pojawiło się zdjęcie z Marszu Niepodległości. Wygląda na to, że zrobił je osobiście nikt inny niż Jarosław Kaczyński.

Do zdjęcia pozowali sam prezes, Beata Mazurek, Jadwiga Wiśniewska oraz posłanka Małgorzata Gosiewska. Za nimi widać rozmawiającego przez telefon Mariusza Błaszczaka, a w tle widać też wicepremier Beatę Szydło. 

- Wspólny marsz to ogromny sukces. Wiemy już, że jest bardzo, bardzo dużo ludzi. Być może dojdzie nawet do 200 tysięcy. Jesteśmy uradowani, były piękne uroczystości na pl. Piłsudskiego, wspaniałe przemówienie prezydenta. To wielki dzień - powiedział Kaczyński w rozmowie z serwisem niezależna.pl.

Jarosław Kaczyński i pozostali członkowie rządu oraz posłowie PiS szli w pierwszej części marszu. Daleko za nimi znalazła się druga część, gdzie szli m.in. nacjonaliści, ONR czy neofaszystowska organizacja włoska Forza Nuova. 

#Narodowe Swieto Niepodleglosci 2018 #Narodowe Swieto Niepodleglosci 2018 Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Zdemolowany kiosk

Na rondzie Dmowskiego uczestnicy marszu zadbali o to, żeby pojawił się biało-czerwony dym z rac. Żeby efekt był lepszy, niektórzy wspięli się na przystanki autobusowe. Nie obyło się jednak bez zniszczeń, nasi reporterzy obecni na marszu relacjonowali, że jeden z kiosków stojących przy trasie pochodu został zdemolowany. Jak widać na zdjęciu, część osób weszła na jego dach:


Gazeta.pl

Marsz Niepodległości na ulicach Warszawy Marsz Niepodległości na ulicach Warszawy Fot. Jędrzej Nowicki / Agencja Gazeta

"Zawsze i wszędzie policja j***na będzie"

Marszu Niepodległości próbowała w tym roku zdelegalizować Hanna Gronkiewicz-Waltz, ale sąd zakaz uchylił. Naszym reporterem udało się nagrać okrzyki w trakcie marszu narodowców, w tym 'Zawsze i wszędzie policja j***na będzie'

Demonstracja Antyfaszystowska pod hasłem Za Wolność Wasza i Nasza w Warszawie Demonstracja Antyfaszystowska pod hasłem Za Wolność Wasza i Nasza w Warszawie Fot. Adam Stępień / Agencja Gazeta

Więcej niż jeden marsz

Przez ulice Warszawy przeszła też demonstracja antyfaszystowska pod hasłem "Za Wolność Waszą i Naszą".

Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Marsz Niepodległości z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Nieoczekiwany postój

Czoło rządowego marszu stanęło na 20 minut na moście Poniatowskiego. Z wyjaśnieniami pośpieszył Tomasz Kalinowski, jeden z organizatorów tegorocznego marszu. Okazało się, że zasłabł jeden z rządowych VIP-ów:

Marsz Marsz Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Race i dym

Dopiero wieczorem naprawdę dobrze zaczęło być widać race. Marsz (jego narodowa część) był widoczny z daleka.

- Jest wiele rac, wiele dymu, jest policja, która dokumentuje zdarzenia, które mają miejsce - relacjonował reporter TVN 24.

W międzyczasie część rządowa się skończyła:

Marsz Niepodległości Marsz Niepodległości Fot. Dawid Zuchowicz / Agencja Gazeta

Most Poniatowskiego czerwony od rac

Trasa obydwóch marszów prowadziła przez Most Poniatowskiego. Pochód zajął całą szerokość ulicy. Z daleka wyglądało to tak:


gazeta.pl

Marsz Niepodległości Marsz Niepodległości Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Gazeta

Powolny pochód

Ściemniło się, a marsz narodowców powoli zmierzał w stronę błoń Stadionu Narodowego. 

Uczestnicy Marszu Niepodległości na Moście Poniatowskiego
fot. Dariusz Borowicz / Agencja Gazeta

Z oddali słychać było okrzyki:

'Tu jest Polska, nie Bruksela. Tu dla zboczeń miejsca nie ma'.
Marsz Marsz AGR161108_01

Spłonęła flaga UE

Przemarsz narodowców trwał jeszcze długo po tym, jak rządowa kolumna skończyła swój pochód.

W tym czasie nie próżnowała Młodzież Wszechpolska, której członkowie spalili w trakcie swojego przemarszu flagę Unii Europejskiej:

Jarosław Kaczyński, Andrzej Duda, Agata Duda Jarosław Kaczyński, Andrzej Duda, Agata Duda fot. Prawo i Sprawiedliwość | Twitter

Co robili prezydent i prezes po biało-czerwonym marszu?

Prezes PiS Jarosław Kaczyński po marszu (rządowa część nazwana została marszem biało-czerwonym) nie pojechał do domu. Udał się na uroczystości w Arkadach Kubickiego, gdzie celebrował święto narodowe m.in. wraz z parą prezydencką i Mateuszem Morawieckim. 

Uczestnicy Marszu Niepodległości na Moście Poniatowskiego Uczestnicy Marszu Niepodległości na Moście Poniatowskiego fot. Dariusz Borowicz / Agencja Gazeta

Długie godziny przemarszów

O godzinie 18.00 dziennikarze programów telewizyjnych informowali, że przemarsz trwa już 3. godzinę. Kiedy ludzie jeszcze szli mostem Poniatowskiego, na błoniach kończyły się już przemówienia organizatorów i zaczynało się śpiewanie pieśni patriotycznych. Tak śpiewano tam 'Bogurodzicę':

Jedni śpiewali, inni rzucali:


Gazeta.pl

Marsz Niepodleglosci w Warszawie Marsz Niepodleglosci w Warszawie Fot. Dawid Żuchowicz / Agencja Gazeta

"Nie odnotowano incydentów"

Jak podała w wieczornym komunikacie MSWiA, "do chwili obecnej nie odnotowano incydentów o charakterze terrorystycznym bądź ekstremistycznym". 

Zobacz też: Krajobraz po Marszu Niepodległości. Płonąca flaga UE, race, petardy i wyzwiska >>>