MATURA 2014, historia, poziom rozszerzony

Poniżej znajdziecie przykładowe odpowiedzi z historii na poziomie rozszerzonym. Sprawdźcie jak wam poszło.
UWAGA! Podane poniżej odpowiedzi są odpowiedziami przykładowymi i mogą różnić się od klucza, który opublikuje CKE.





Zadanie 1.



Podaj nazwę miasta przedstawionego na planie i uzasadnij odpowiedź.

Odpowiedź: .Babilon - wśród zaznaczonych na planie obiektów znajduje się "pałac letni Nabuchodonozora" - które to imię nosiło kilku władców babilońskich, a także świątynie bóstw babilońskich (Isztar, Ninmah).

Zadanie 2.

Podaj dwie cechy arystokracji greckiej okresu archaicznego, które - jak sądzi autor artykułu - są zarazem cechami magnaterii polskiej w XVI-XVIII w.

Odpowiedź:

- brak formalnych kryteriów przynależności do grupy wyższej niż ogół obywateli (lub - w przypadku magnaterii polskiej - niż ogół formalnie równej szlachty), - prestiż i status majątkowy jako główny wyznacznik owej szczególnej przynależności.

Podaj dwie cechy arystokracji greckiej okresu archaicznego, które - jak sądzi autor artykułu - są zarazem cechami magnaterii polskiej w XVI-XVIII w.

Zadanie 3.

Wyjaśnij, o czym świadczyła reakcja ludu rzymskiego na zachowanie Cezara opisane w tekście.

Odpowiedź:

Diadem w starożytnym Rzymie był symbolem władzy królewskiej - zachowanie Cezara stanowiło "test" siły republikańskich tendencji wśród publiczności. Rzymianie byli przywiązani do swego ustroju republikańskiego, więc symboliczne odrzucenie diademu - zatem i władzy "królewskiej" miało symbolizować przywiązanie Cezara do wartości republikańskich. Brak pozytywnej reakcji ludu na podawany Cezarowi diadem wyrażał ich przywiązanie do republiki - gdy więc symbolicznie ów diadem odrzucano, wyrażali swą aprobatę.

Zadanie 4.



Interpretując wybrane elementy mozaiki, wyjaśnij, w jaki sposób przedstawiono na niej zasługi władców - Konstantyna I Wielkiego oraz Justyniana I Wielkiego - dla Konstantynopola.

Odpowiedź:

1 cesarz Konstantyn Wielki (element mozaiki i wyjaśnienie)

Konstantyn I Wielki był pierwszym cesarzem rzymskim, który przyznał chrześcijanom swobodę wyznania, a następnie podniósł rangę chrześcijaństwa do statusu religii niemal państwowej i sam też ochrzcił się krótko przed śmiercią.

2 cesarz Justynian I Wielki (element mozaiki i wyjaśnienie)

Justynian I Wielki był fundatorem kościoła Hagia Sophia, którego miniaturę trzyma na mozaice, ponadto zwalczał pozostałości religii pogańskich.

Zadanie 5.

Uzupełnij tabelę: podaj władców Polski, za panowania których doszło do wymienionych wydarzeń. Odpowiedzi wybierz spośród podanych.

Odpowiedź:

1) Bolesław II Szczodry (Śmiały) 2) Władysław II Jagiełło

Zadanie 6.



Które następstwo kryzysu monarchii wczesnopiastowskiej, wymienione we fragmencie kroniki, zostało wyeksponowane na obrazie? Przedstaw argumentację.

Odpowiedź:

Wspomniany w źródle kryzys miał miejsce w 1038 roku, gdy w wyniku najazdów zewnętrznych, zwłaszcza księcia czeskiego Brzetysława, oraz pogańskiego powstania ludowego w Wielkopolsce nastąpił upadek administracji kościelnej. Symbolem tego na obrazie jest zabity duchowny pod przewróconym krzyżem, co najwyraźniej musiało nastąpić na skutek określonych brutalnych zajść.

Zadanie 7.



Na podstawie treści mapy zaproponuj dla niej tytuł. Uwaga: tytuł powinien zawierać określenie tematu, czasu i przestrzeni.

Odpowiedź:

Zmiany terytorialne Imperium Otomańskiego od 1683 do 1799 roku (lub: w końcu XVII i w XVIII wieku).

Zadanie 8.



Na podstawie wywodu genealogicznego władców Francji z dynastii Burbonów, panujących w latach 1715-1830, wykonaj polecenie.

Uzupełnij tabelę, rozpoznając postaci, o których informacje podano w rubrykach 1. i 2.

Odpowiedź:

1. Maria Leszczyńska (1703-1768)

2. Maria Józefa Wettyn (1731-1767)

Zadanie 9.

Na podstawie wiersza i własnej wiedzy wykonaj polecenie. Jak autor wiersza ocenia stosunek Napoleona do sprawy polskiej? Odpowiedź uzasadnij.

Odpowiedź:

Autor wiersza postrzega stosunek Napoleona do sprawy polskiej jako czysto instrumentalny. Wsparcie dla Polski jest związane z określonymi warunkami, głównie dotyczącymi dostarczania wojsk na potrzeby wojen prowadzonych przez Napoleona, nie zaś jakimiś ideami (np. wolności).

Zadanie 10.

Autor tekstu reprezentuje poglądy charakterystyczne dla jednego z ugrupowań Wielkiej Emigracji. Podaj nazwę tego ugrupowania. Odpowiedź uzasadnij.

Odpowiedź:

Obóz Czartoryskiego" lub "Hotel Lambert". Obóz Czartotyskiego złożony był głównie z monarchistów - przedstawicieli arystokracji i ziemiaństwa. Tekst stara się uzasadnić potrzebę władzy monarszej mającej być bardziej właściwą dla "ludu polskiego" niż republika.

Zadanie 11.



Na podstawie wykresu i własnej wiedzy wykonaj polecenia.

Sformułuj wniosek dotyczący udziału bawełny amerykańskiej w imporcie tego surowca do Anglii w pierwszej połowie XIX w. Podaj nazwę wydarzenia politycznego (stosowaną w historiografii), które spowodowało gwałtowny spadek importu bawełny amerykańskiej do Anglii w drugiej połowie XIX w.

Odpowiedź:

a) Bawełna amerykańska stanowiła większość tego surowca importowanego do Anglii w pierwszej połowie XIX wieku. b) Wojna secesyjna (amerykańska wojna domowa).

Zadanie 12.

Podaj nazwę wydarzenia, którego konsekwencją było wydanie zacytowanego rozkazu. Określ stosunek Józefa Piłsudskiego do żołnierzy walczących po stronie jego politycznych przeciwników.

Odpowiedź:

Przewrót majowy (zamach majowy) - 12-15 maja 1926 r. Józef Piłsudski deklaruje w rozkazie uczucia "braterskie" oraz szczególne poszanowanie krwi żołnierskiej ("najcenniejsza w Polsce krew żołnierza").

Zadanie 13.

Na podstawie źródeł 1. i 2. oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie. Podaj, jakie zadanie otrzymali żołnierze polscy. Wyjaśnij, dlaczego wykonanie tego zadania przeczyło oszczerstwom, o których mowa w obu źródłach.

Odpowiedź:

Zadaniem było przełamanie tzw. Linii Gustawa poprzez zdobycie Monte Cassino. Wspomniane oszczerstwa dotyczyły rzekomej bezczynności wojsk polskich w Europie Zachodniej i Południowej (podległych Rządowi RP na uchodźstwie) w sytuacji gdy ludność w Polsce cierpi pod brutalnymi rządami okupacyjnymi.

Zadanie 14.



Na podstawie treści plakatu wydanego we Włoszech w czasie II wojny światowej oraz własnej wiedzy wykonaj polecenie.

Podkreśl właściwe zakończenie zdania i uzasadnij wybór, interpretując elementy plakatu. Plakat mógł najwcześniej ukazać się w roku

1. 1939.

2. 1940.

3. 1941.

4. 1942.

Odpowiedź:

Plakat mógł najwcześniej ukazać się w roku 1941. Plakat przedstawia japońskiego wojownika (samuraja) zadającego cios tonącemu okrętowi. Jest to nawiązanie do japońskiego ataku na bazę amerykańskiej marynarki wojennej w Pearl Harbor, który rozpoczął wojnę japońsko-amerykańską i aktywny udział Japonii w II wojnie światowej po stronie Niemiec i Włoch (flagi tych trzech państw stanowią tło plakatu).

Zadanie 15.



Na podstawie kartki pocztowej wykonaj polecenie. Uzasadnij, że przedstawiona kartka pocztowa pochodzi z okresu stalinizmu. Podaj dwa argumenty. Jeden argument powinien dotyczyć strony formalnej kartki, a drugi - odnosić się do nadawcy.

Odpowiedź:

- Na karcie znajduje się nadruk ("Każda tona węgla...") o charakterze propagandowym, typowym dla okresu stalinizmu, natomiast na znaczkach znajduje się podobizna Bolesława Bieruta, przywódcy Polski ludowej w okresie stalinizmu. - nadawcą był gen. August Emil Fieldorf, ps. Nil, jeden z dowódców Armii Krajowej, w okresie stalinowskim aresztowany i przetrzymywany w więzieniu na Rakowieckiej (adres nadania) i tam następnie stracony.

Zadanie 16.

Wyjaśnij, dlaczego żona Hazdrubala, oceniając postawę męża, wspomniała o rzymskim obyczaju uhonorowania zwycięskiego wodza.

Odpowiedź:

Żona Hazdrubala wspomniała o rzymskim obyczaju triumfu, tzn. parady zwycięskiego wodza, w której prowadzony był wzięty do niewoli wódz strony przeciwnej, który to los miał czekać Hazdrubala.

Zadanie 17.



Wyjaśnij, dlaczego - według autora tekstu - w prowincjach imperium rzymskiego niepotrzebne były załogi rzymskie strzegące porządku i posłuszeństwa mieszkańców.

Odpowiedź:

Załogi rzymskie były niepotrzebne, ponieważ włączenie odległych miast do systemu prawa rzymskiego i uznanie tamtejszych elit za równe rzymskim skutkowało ich lojalnością i wspólnym z Rzymem interesem w utrzymaniu stanu pokoju i stabilności.

Zadanie 18.

Wymień dwie formy oporu przeciwko "zakonowi pruskiemu", które stosowała prześladowana ludność Pomorza i ziemi chełmińskiej. Przedstaw decyzję króla Kazimierza Jagiellończyka będącą odpowiedzią na prośbę złożoną przez Jana Bażyńskiego oraz wyjaśnij konsekwencje polityczne tej decyzji.

Odpowiedź:

- utworzenie Związku Pruskiego mającego służyć członkom wzajemną pomocą przed uciskiem krzyżackim, - podniesienie zbrojnego buntu przeciwko Krzyżakom i zdobycie ponad 20 zamków.

- Kazimierz Jagiellończyk ogłosił inkorporację (przyłączenie) ziem pruskich (Pomorza) do Polski, co skutkowało wybuchem wojny trzynastoletniej (1454-1466) z Zakonem Krzyżackim.

Zadanie 19.



Czy po wkroczeniu wojsk szwedzkich spełniły się nadzieje polskiej szlachty na pozytywne zmiany zarówno w relacjach z nowym władcą, jak i w polityce zagranicznej? Odpowiedź uzasadnij, podając dwa argumenty.

Odpowiedź:

Nadzieje szlachty nie zostały spełnione. Szlachta liczyła na osłabienie władzy monarszej a jednocześnie na odzyskanie utraconych (zwłaszcza podczas powstania Chmielnickiego) terytoriów Rzeczypospolitej. Karol Gustaw reprezentował całkowicie odmienną koncepcję silnej władzy monarszej i planował rozbiór ziem Rzeczypospolitej pomiędzy Szwecję i jej sojuszników.

Zadanie 20.



Czy wydarzenie, którego dziewiętnastowieczną wizję ukazał na obrazie January Suchodolski, mogło wpłynąć na decyzję zawartą w źródle H? Odpowiedź uzasadnij.

Odpowiedź:

Przedstawione wydarzenie (oblężenie Jasnej Góry) miało duży wpływ na zawiązanie Konfederacji tyszowieckiej, która była przejawem sprzeciwu wobec samowoli wojsk szwedzkich na terenie Rzeczpospolitej nietolerancja religijna Szwedów (protestantów) wobec dominującego w Polsce katolicyzmu. Oblężenie Jasnej Góry dla dużej części szlachty było poniżające i było jednym z punktów zwrotnych "potopu szwedzkiego".

Zadanie 21.

Wyjaśnij, które elementy obrazu mogą służyć ocenie postawy marszałka Adama Ponińskiego na sejmie w 1773 r.

Odpowiedź:

Elementami służącymi ocenie postawy Adama Ponińskiego są: - zawieszony w sejmie, którego marszałkiem był Poniński Rzeczypospolitej portret Katarzyny II, cesarzowej Rosji (zatem głowy państwa obcego), - tocząca się u jego stóp moneta, symbolizująca jego rolę jako płatnego wykonawcy woli Rosji, - ogólna postura i gesty Ponińskiego, który w odróżnieniu od towarzyszących mu innych targowiczan (Potocki, Branicki) okazujących wstyd, demonstruje butę i demonstracyjny zamiar wejścia do sali sejmowej ponad leżącym w drzwiach Rejtanem.

Zadanie 22.

Wyjaśnij, dlaczego wydarzenia w Warszawie, na które w liście zwrócił uwagę Tadeusz Kościuszko, spotkały się z jego uznaniem.

Odpowiedź:

Z uznaniem Kościuszki spotkało się oswobodzenie Warszawy przez samych jej mieszkańców i następnie porządek i spokój towarzyszące "tymczasowego rządu odbywaniu".



Ile % punktów zdobędziesz z arkusza z historii na poziomie rozszerzonym?