Opanuj prokrastynację a poradzisz sobie ze stresem

Stare dobre przysłowie mówi: ?Jeśli masz coś zrobić dzisiaj, zrób pojutrze. Będziesz miał dwa dni wolnego?. Zjawisko odwlekania wykonania zaplanowanych przedsięwzięć przyczynia się do zwiększenia natężenia odczuwanego stresu. 
Najbardziej narażeni są prefekcjoniści

Może zdziwić fakt, iż większość osób cierpiących z tego powodu to perfekcjoniści. Jest to spowodowane tym, iż takie osoby unikają sytuacji, w których, w subiektywnym ich odczuciu, mogą popełnić błąd lub ponieść porażkę. Powoduje to odwlekanie danej aktywności, a zapełnianie tego czasu innymi zadaniami, które rozpraszają uwagę od pierwszoplanowej czynności. Przykładowo, jeśli osoba zaplanował sobie, iż w czasie nauki do egzaminu będzie uczyła się minimum osiem godzin dziennie, a odczuwa subiektywny lęk przed niepowodzeniem, może zacząć odwlekać w czasie początek nauki w danym dniu lub przekładać na kolejne.

Jutro, pojutrze, za dwa dni...

W prokrastynacji można wyróżnić następujące po sobie etapy. Na początku osoba ujawnia chęć zrobienia czegoś, np. nauki na egzamin, następnie podejmuje decyzję i ewentualnie ustala plan pracy. W dalszej kolejności, najczęściej z obawy przed porażką lub błędami, zaczyna odkładać czynność, jednakże po pewnym czasie zaczyna zauważać i uświadamiać sobie niekorzystne skutki odkładania czynności. Niemniej jednak osoba kontynuuje unikanie wykonania zaplanowanej aktywności i zaczyna szukać wymówek, które usprawiedliwiałby jej zachowanie. Przykładowo osoba, która nosiła się z zamiarem przygotowania do egzaminu, zamiast zacząć czytać i uczyć się spędzała czas na szukaniu dodatkowych informacji w Internecie, które obiektywnie nie były jej potrzebne. Zauważając, iż czasu ma już nie wiele, zdaje sobie sprawę z niekorzystnych skutków odkładania, jednakże dalej je kontynuuje usprawiedliwiając to koniecznością poszerzenia wiedzy. Prowadzi to do tego, iż kilka dni przed egzaminem osoba ta ma opanowaną jedną dziesiątą materiału i w pośpiechu zaczyna uczyć się pozostałych części. Stanowi to właśnie kolejny etap, czyli wykonanie zadania w ostatniej chwili lub po terminie, co dodatkowo wiąże się ze znacznym podniesieniem poziomu odczuwanego stresu. Po takiej sytuacji najczęściej jednostka ma żarliwe postanowienie poprawy w przyszłości, jednakże w większości przypadków powtarza ten schemat przy kolejnych zadaniach.

Trzeba zniwelować przyczynę

Z tego punktu widzenia uświadomienie sobie i opanowanie prokrastynacji jest ważnym elementem profilaktyki radzenia sobie ze stresem. Walka z nią przyczynia się do tego, iż niwelujemy przyczynę, nie zaś skutki. Dlatego, też warto jest planując daną aktywność, np. naukę do egzaminu, zdawać sobie sprawę, iż możemy być narażeni na odwlekanie. Daje to możliwość aktywnego działania, przeciwstawiającego się prokrastynacji. W tym zakresie możemy przede wszystkim ustalić plan danej czynności, np. nauki i w miarę skrupulatnie się go trzymać. Ponadto możemy codziennie lub co kilka dni weryfikować, czy sytuacje, które spowodowały niewywiązanie się z założonego działania były wynikiem odwlekania, czy po prostu z przyczyn obiektywnych lub większej subiektywnej wartości należało je wykonać. Zapanowanie nas zjawiskiem prokrastynacji, jak już było to wspomniane wyżej przyczynia się do niwelacji przyczyny stresu, nie zaś skutków, które w sposób istotny pogarszają z jednej strony efektywność m.in. nauki, z drugiej pozbawiają czasu do realizacji planu.

www.student.lex.pl

Jak radzisz sobie z codziennymi obowiązkami?