W samym środku "serca" Plutona leżą lodowe pola. "To przechodzi wszelkie oczekiwania"

W samym środku widocznego na zdjęciach "serca" na powierzchni Plutona znajdują się rozległe lodowe równiny. Co w nich niezwykłego? Są bardzo młode - mają ok. 100 mln lat - i niemal pozbawione kraterów od uderzeń meteorytów. A to oznacza, że prawdopodobnie wciąż są w fazie kształtowania przez procesy geologiczne - ekscytuje się NASA.

Chcesz wiedzieć szybciej? Polub nas

- Bardzo trudno wyjaśnić pochodzenie tego terenu. Rozlegle, pozbawione kraterów, bardzo młode lodowe równiny - to przechodzi wszelkie oczekiwania sprzed misji New Horizons - mówi Jeff Moore, który w ramach misji sondy kieruje ekipą ds. geologii, geofizyki i obrazowania, pracującą w Ames Research Center w Kalifornii.

"Równiny Sputnika"

Położone w "sercu serca" Plutona lodowe pola zostały nieformalnie nazwane "Równinami Sputnika" - na pamiątkę pierwszego sztucznego satelity Ziemi. Samo "serce", fragment powierzchni planety łudząco podobny na zdjęciach do wizerunku ludzkiego serca, naukowcy ochrzcili - również nieformalnie - "Tombaugh Regio" od nazwiska odkrywcy planety, Clyde'a Tombaugha.



Równiny składają się z nieregularnych fragmentów terenu, oddzielonych od siebie płytkimi, podłużnymi nieckami. Niektóre z tych rowów są nieco ciemniejsze od otaczającej je powierzchni, inne zaś są widoczne dzięki wznoszącym się w pobliżu wzgórzom. W innych miejscach powierzchnia wydaje się poprzecinana małymi dziurami, które mogły powstać w procesie sublimacji - gdy lód przekształca się bezpośrednio w gaz - opisuje NASA.



Skąd wzięły się lodowe pola?

Naukowcy mają na razie dwie hipotezy co do tego, jak ukształtowały się te formy. Ich kształt może być wynikiem "kurczenia się", "ściągania" powierzchni, tak jak to się dzieje, gdy na Ziemi schnie błoto. Druga hipoteza mówi, że mogą być skutkiem konwekcji - "podobnie jak zachowuje się wosk w tzw. lampie lawowej" - pisze NASA (lampa lawowa [ang. lava lamp] zawiera niemieszające się ze sobą ciecz i wosk, które, rozgrzane ciepłem żarówki, tworzą różne ciekawe kształty).

Na Plutonie ruchy konwekcyjne, czyli wywołane różnicą temperatur we wnętrzu i bliżej powierzchni planety, mogą wystąpić w zewnętrznej warstwie złożonej z tlenku węgla, metanu i azotu pod wpływem - jak sądzą naukowcy - słabego ciepła pochodzącego z wnętrza Plutona.

Na powierzchni lodowych pól zaobserwowano też czarne smugi, najprawdopodobniej skierowane w tym samym kierunku. Naukowcy przypuszczają, że za ich powstanie odpowiada wiatr.

Widoczne na filmie zdjęcie centrum "serca" Plutona zostało wykonane z odległości 77 tys. kilometrów. Widać na nim formy terenu o szerokości 1 kilometra. W następnych miesiącach sonda ma przysłać jeszcze wyraźniejsze zdjęcia powierzchni planety.

Misja New Horizons

Sonda New Horizons jako pierwsza w historii ludzkości przeleciała blisko Plutona - planety karłowatej do niedawna uznawanej za 9. planetę Układu Słonecznego. Misja New Horizons to część programu NASA "Nowe Granice" (ang. New Frontiers), prowadzonego przez Centrum Lotów Kosmicznych Marshall w Alabamie.

Twórcami i operatorami sondy są naukowcy z Laboratorium Fizyki Stosowanej Uniwersytetu Johns Hopkins ze stanu Maryland. Pierwsze zdjęcia przesłane przez sondę wywołały ogromną sensację - ukazały m.in. młode łańcuchy górskie na Plutonie i potężne kaniony na jego księżycu - Charonie.

Chcesz wiedzieć więcej i szybciej? Ściągnij naszą aplikację Gazeta.pl LIVE!

Więcej o:
Komentarze (87)
W samym środku "serca" Plutona leżą lodowe pola. "To przechodzi wszelkie oczekiwania"
Zaloguj się
  • stary.gniewny

    Oceniono 67 razy 47

    "W samym środku "serca" Plutona leżą lodowe pola."

    to znaczy że wystarczy zabrać ze sobą samą whisky

  • jamjacek

    Oceniono 64 razy 40

    Nazwanie pól lodowych ‘Równinami Sputnika’ to ładny gest w stronę Rosjan.
    Przypuszczam, że dla osiągniecia emocjonalnej równowagi górujące nad nimi wzniesienia otrzymają miano ‘Wzgórza Explorera’.

  • zgredaktor

    Oceniono 45 razy 23

    Panie Redaktorze, nie żaden "Region", tylko Tombaugh Regio. To po łacinie (astronomicznym zwyczajem).

  • stary_chinczyk

    Oceniono 33 razy 19

    Jak ktoś nie ma nic do powiedzenia, to zawsze może przyczpić się do gramatyki lub ortografii. Co nie?
    Dobrze byłoby tylko samemu pilnować w takich wypowiedziach interpunkcji: )

  • noken

    Oceniono 36 razy 18

    strasznie przykro się robi czytając te komentarze... spróbujcie ludzie nabrać nieco ogłady, nie silić się na "żarciole", to nie jest kvrwa kazachstan czy inna gruzja tylko Polska.

  • plumgazeta

    Oceniono 12 razy 12

    Pluton wraca do gry.

  • kazfil

    Oceniono 15 razy 9

    Ich ksztalt moze byc wynikiem "kurczenia sie"..."sciagania sie powierzchni"tak jak to sie dzieje gdy na ziemi schnie bloto.
    Jst to moim zdaniem zle porownanie
    W blocie tworza sie szpary, bo wysychajac zmniejsza swoja powierzchnie.Twarda zas powirznia kuli o plynnym wnetrzu nie moze tworzyc szpar bo jej powierzchnia dazy do zmniejszenia sie .( stosunek objetosci kuli do jej powirzchni jest staly) Odwrotnie, przy kuczeniu sie wnetrza w przekrojach skorupy powstaja naprezenia dodatnie ktore powoduja deformacje.( wypietrzenia badz depresje w dazeniu do zachowania nowej powierzni odpowiadajacemu zmniejszenia objetosci kuli.(kurczenie sie)

  • hetmanwiechu

    Oceniono 14 razy 6

    A piramidy już znaleźli?

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX