Pierwsza w historii podr midzygwiezdna. Voyager 1 opuszcza nasz Ukad Soneczny

To historyczna chwila. Wystrzelona 35 lat temu sonda Voyager 1 wanie opuszcza nasz Ukad Soneczny i zaczyna pierwsz w historii ludzkoci podr midzygwiezdn.
Dane przesyane przez sond wskazuj, e wanie opuszcza ona heliosfer, czyli obszar wok Soca, w ktrym wpywy wiatru sonecznego przewyszaj wpywy przestrzeni midzygwiezdnej.

Skd wiemy, e Voyager 1 wanie opuszcza ten obszar? Sonda cay czas monitoruje rodzaj i natenie czstek w swoim rodowisku. Od kilku dni obserwujemy niespotykany wczeniej stay spadek czstek o niskiej energii, ktrych rdem jest Soce. Jednoczenie poziom czstek pochodzcych z przestrzeni midzygwiezdnej ronie - to czstki wysokoenergetyczne, powstae m.in. w wyniku wybuchw supernowych.

Ju wczeniej obserwowalimy sporadyczne spadki poziomu czstek sonecznych. Ze staego poziomu 25 czstek na sekund, ich natenie spadao do 10 na sekund. Niemniej po krtkim czasie ich poziom wraca do normy. Zjawisko to zaczo wystpowa coraz czciej, a 26 sierpnia zanotowano intensywny spadek czstek niskoenergetycznych, ktry trwa do dzi.

Najpierw osign warto pi razy mniejsz od standardu - pi czstek na sekund. Ostatnie wyniki mwi ju o zaledwie dwch czstkach niskoenergetycznych na sekund. Jednoczenie wpyw wysokoenergetycznych promieniowania kosmicznego ronie. Jeszcze do niedawna ich poziom rejestrowany przez Voyagera 1 by dziesiciokrotnie niszy ni czstek pochodzcych od Soca. Dzi ich liczba jest wyrwnana.

Ostatecznym dowodem wiadczcym o tym, e Voyager 1 opuci nasz Ukad Soneczny, bdzie zmiana kierunku pola magnetycznego otaczajcego sond - z umownego wschd-zachd (wytwarzanego przez nasz Ukad Soneczny) na pnoc-poudnie (ktrego rdem jest Droga Mleczna). Na analiz tych danych jednak przyjdzie nam poczeka do przyszego miesica.

Naukowcy nie wiedz dokadnie, co czeka sond Voyager 1. Jej odkrycia s pionierskie. Nieznana jest dokadna granica Ukadu Sonecznego, ktra zreszt cay czas ulega zmianie, zalenie od poziomu aktywnoci naszego Soca. Cigle dowiadujemy si o otaczajcej nas przestrzeni kosmicznej nowych rzeczy. Do niedawna uwaano, e po opuszczeniu heliosfery Voyager 1 natrafi na utworzon przez wiatr soneczny tzw. ukow fal uderzeniow otaczajc heliosfer (ang. bow shock). Badania NASA z maja wykazay jednak, e zjawisko to nie dotyczy naszego Ukadu, ktry w przestrzeni midzygwiezdnej porusza si zbyt wolno na wytworzenie fali uderzeniowej.

Voyager 1 wystrzelony zosta 5 wrzenia 1977 roku. Szesnacie dni wczeniej poprzedzia go siostrzana sonda Voyager 2. Gwnym zaoeniem ich misji byo zbadanie ukadw Jowisza i Saturna. Po wykonaniu tych zada okazao si, e sondy cigle maj energi i mog wykonywa kolejne badania. Zaczy bada dalsze planety naszego Ukadu, dostarczajc nam po drodze mas fantastycznych zdj.

Podczas gdy pisz ten tekst, Voyager 1 znajduje si 18 228 625 700 kilometrw od Ziemi. To ponad 121 jednostek astronomicznych, czyli odlegoci midzy Ziemi a Socem. Oznacza to, e sygna z sondy dociera do nas po 16 godzinach i 52 minutach.

Cho te odlegoci dla ludzkiego rozumu s niewyobraalne, w wiecie kosmosu to dystans mikroskopijny. Sondy Voyager to obecnie najszybciej poruszajce si znane nam statki kosmiczne na wiecie. Voyager 2 porusza si z prdkoci 15,447 kilometrw na sekund. Jeli przez cay czas utrzyma tak prdko, to za 296 000 lat powinien min Syriusza - najjaniejsz gwiazd na naszym niebie.