Paac Kultury i Nauki jest ju zabytkiem

Paac Kultury i Nauki jest od wczoraj zabytkiem chronionym na rwni z azienkami, Wilanowem, Wawelem czy Zamkiem w Malborku! Decyzja waya si kilka tygodni. Wreszcie podpisa j zastpca wojewdzkiego konserwatora Maciej Czeredys
- I bardzo dobrze. Paac wpisa si w pejza Warszawy, jest czci historii tego miasta. Z biegiem lat nabra pewnej szlachetnoci. Powinien by zachowany dla potomnych - komentuje prof. Marek Kwiatkowski, dyrektor azienek Krlewskich.

Socrealizm artystyczny i cenny

Wczorajsza decyzja konserwatora oznacza, e cay socrealistyczny wieowiec - jego architektur, wystrj wntrz i stae wyposaenie - objto cis ochron konserwatorsk.

- Gmach w obecnej postaci jest w peni reprezentatywnym oraz autentycznym dokumentem swojej epoki - uzasadnia decyzj Micha Czeredys. - Architektur jego wntrz nobilituj rozwizania projektowe poszczeglnych elementw wystroju, znakomite wykonawstwo oraz wysoka jako zastosowanych materiaw. S to w znacznej mierze dziea polskich artystw i rzemielnikw.

Konserwator uzna, e obiekt "posiada warto historyczn, artystyczn i zwizan z nimi warto naukow, co oznacza, e jego zachowanie ley w interesie spoecznym". Odtd bez zgody sub konserwatorskich nie bdzie wolno przeprowadza w nim wikszych zmian.

Uznanie Paacu za zabytek ma gorcych zwolennikw i nieprzejednanych przeciwnikw. Jednych i drugich zaprosilimy w poowie stycznia na debat w redakcji "Gazety". Prof. Waldemar Baraniewski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego podkrela, e PKiN to najwybitniejsze dzieo sztuki socrealizmu. Z kolei prof. Lech Kosiewicz z Wydziau Architektury Politechniki Warszawskiej wytyka gmachowi "radzieckie pochodzenie" i zniszczenie centrum Warszawy.

Z umieszczenia Paacu w rejestrze zabytkw cieszy si Lech Isakiewicz, prezes zarzdu PKiN.

- Wpis do rejestru przekrela plany drastycznej przebudowy Sali Kongresowej na teatr muzyczny i niszczenia innych wartociowych pomieszcze. To koniec pomysw burzenia cian i robienia tu open-space'w - mwi.

Podczas letniego remontu Sala Kongresowa nie straci - jak planowano - cennego wystroju i 700 miejsc na widowni. W obiekcie zabytkowym mona bowiem odstpi od surowych unijnych norm bezpieczestwa.

Jednak czy wpis do rejestru nie utrudni ycia uytkownikom Paacu?

- Nie bdzie mia adnego wpywu. Opracujemy stosowny regulamin, w ktrym okrelimy, co wolno, a czego nie - zapowiada Lech Isakiewicz.

Wojewoda ustpi

Decyzja o uznaniu PKiN-u za zabytek miaa zapa ju 18 stycznia. Gotowy dokument czeka tylko na parafk konserwatora. Ale do akcji wkroczy nowy wojewoda Wojciech Dbrowski (dzi ju byy), lider warszawskiego PiS. W dniu objcia urzdu zablokowa wpis PKiN do rejestru zabytkw, twierdzc, e gmach budzi kontrowersje. Nie byo tajemnic, e na jego podstawie zawayy wtpliwoci warszawskich dziaaczy partii braci Kaczyskich, ktrzy w Paacu widz gmach ideologicznie obcy.

W "Gazecie" napisalimy, e wojewoda do takiej ingerencji nie ma prawa. Po kilku dniach Dbrowski wycofa si i owiadczy, e decyzj suwerennie podejmie konserwator.

Najnowszy zabytek jest jak mae miasto. Ma przeszo 230 m wysokoci, ponad 3,2 tys. pomieszcze i 123 tys. metrw kwadratowych powierzchni uytkowej. Mieci si w nim ok. 70 instytucji: teatrw, kin, muzew i biur zatrudniajcych blisko pi tysicy osb.

Paac powsta w latach 1952-55 wedug projektu radzieckich architektw z Lwem Rudniewem na czele. Oficjalnie by darem ZSRR dla Polski, ale wrd 3,5 tys, budujcych go robotnikw byli zarwno Rosjanie, jak i Polacy. Wystrj i wyposaenie sal jest w duej mierze dzieem znakomitych polskich artystw i rzemielnikw. Np. meble projektowa zesp pod kierunkiem prof. Jana Bogusawskiego, a przepikne ceramiczne yrandole - Helena i Lech Grzekiewiczowie. Dzi PKiN jest najwikszym w Polsce muzeum sztuki uytkowej z lat 50.

Przeczytaj zapis debaty o Paacu - zobacz wideo

Przewodnik po Paacu Kultury na 50-lecie

Warszawskie wieowce - serwis specjalny