Nowy Jork coraz bezpieczniejszy

Liczba zabjstw w miecie prawdopodobnie bdzie w 2005 roku najnisza od 44 lat
Potwierdzaj to najnowsze statystyki policji: od pocztku roku doszo tam tylko do 215 morderstw. Wadze i Nowojorczycy maj nadziej, e metropolia wreszcie pozbdzie si opinii, e jest wyjtkowo niebezpieczna.

Za opinia cignie si za Nowym Jorkiem co najmniej od lat 80. W rekordowym roku 1990 byo tu 2 tys. 245 zabjstw. Turyci i zwykli mieszkacy bali si przejeda samochodem przez niektre dzielnice czy jedzi wieczorem metrem. Sytuacja zacza si zmienia, gdy burmistrzem zosta w 1993 r. Rudy Giuliani. Wprowadzony przez niego program "zero tolerancji" sta si synny na caym wiecie. Jego podstawowym zaoeniem byo, by pozby si powanych przestpstw, nie mona tolerowa nawet tych najdrobniejszych, np. wybitej szyby czy skradzionej torebki.

Zdumieni nowojorczycy przekonali si na wasnej skrze, e za picie piwa na ulicy mona trafi na komisariat, zosta przesuchanym i dosta mandat. To samo za jazd na gap metrem czy za malowanie graffiti na murach.

Wadze wypowiedziay wojn handlarzom narkotykw i prostytucji, wok ktrych rodziy si najpowaniejsze przestpstwa. Policja walczc z gangami narkotykowymi nie cofaa si przed przemoc. Niestety, doszo nawet do zastrzelenia podczas dwch akcji dwch mczyzn, m.in. handlarza narkotykw.

Zmiany nastpiy take w policji. Zwikszono liczb policjantw (z 29 do 40 tys.), patroli na ulicach i informatorw w cywilu, skomputeryzowano obieg informacji. Powsta program statystyczny wskazujcy, na ktrych ulicach i w ktrych dzielnicach najbardziej potrzeba policjantw. Wadze wypowiedziay te zdecydowan walk apwkarzom w samej policji i funkcjonariuszom, ktrzy pomagali towarzyszom z krgw przestpczych. Jednym ze sposobw byo przenoszenie policjantw do dzielnic, gdzie nie mieli znajomych.

W cigu kilku lat liczba przestpstw - od tych drobnych po wamania i pobicia - spada o 52 proc., morderstw o 68 proc., a nazwisko burmistrza Giuliani'ego stao si synonimem walki z przestpczoci.

Po wyborach w 2001 r., gdy na czele miasta stan waciciel koncernu medialno-finansowego Michael Bloomberg, mieszkacy i obserwatorzy byli ciekawi, czy uda mu dorwna Giulianiemu.

Dzi wiadomo, e przestpczo nie wzrosa, lecz si zmniejszya. Wedug statystyk nowojorskiej policji od 2001 roku liczba morderstw spada o 28 proc., gwatw o 13 proc., kradziey o 15 proc., kradziey z wamaniem o 27 proc., napadw na ludzi o 28 proc. Stao si tak, mimo e w wikszoci amerykaskich miast przestpczo ronie.

Nowy burmistrz, ktry zasta o wiele lepsz sytuacj ni jego poprzednik, dziaa inaczej. Koncentrowa si na dzielnicach stwarzajcych kopoty, np. w ramach operacji Impact wysano 800 dodatkowych policjantw w 61 miejsc, gdzie dochodzio do najwikszej liczby zabjstw. Operacja Spotlight (czyli wiato Reflektora) ma na celu zwrcenie uwagi na stosunkowo niewielk grup recydywistw, ktrzy wielokrotnie dopuszczaj si drobnych wykrocze. Pomaga w tym system komputerowy, w ktrym rejestruje si najdrobniejsze wykroczenia. Policjant zatrzymujcy np. zodzieja roweru, moe od razu sprawdzi, czy ma on ju na koncie wykroczenia, a jeli, tak to skierowa jego spraw do sdu, ktry wemie to pod uwag wydajc wyrok, i potraktuje priorytetowo.

Wikszo mieszkacw Nowego Jorku jest oczywicie zachwycona tym, e znw mog spacerowa po Central Parku czy bezpiecznie jedzi metrem. O ile jednak w latach 90. ostre rodki przez prawie wszystkich uwaane byy za niezbdne, teraz sycha coraz wicej protestw.

Powodem jest fakt, e burmistrz Bloomberg skierowa te dziaania take przeciw tym, ktrzy pogarszaj jako ycia w miecie, np. haasujc. Przyjto szczegowe przepisy okrelajce, e szczekajcego w nocy psa trzeba uciszy w cigu maksymalnie piciu minut, jeli nie chce si ryzykowa mandatu (w dzie pies ma 10 minut), a klimatyzator nie moe warcze zbyt gono. Policja konsekwentnie ciga take parkujcych w niedozwolonych miejscach. Rada miejska - cho w tym wypadku wbrew zdaniu burmistrza - przyja nawet prawo zakazujce uywania telefonw komrkowych w "teatrach, bibliotekach, kinach, salach koncertowych, budynkach, w ktrych odbywaj si przedstawienia teatralne, muzyczne, taneczne, filmowe, wykady lub tym podobne wystpy". Ci, ktrych telefon zadzwoni, musz liczy si z 50-dol. mandatem.

"Wr do rzeczywistoci, Bloomberg!" - zoci si jeden z internautw. "Burmistrz miliarder ju zbyt dugo yje w swym wiecie bogatych i straci kontakt z rzeczywistoci" - uwaa.