Sri Lanka dostaje pomoc z caego wiata, ale jej dystrybucja jest dzieem przypadku

Rzd w Kolombo dopiero w ostatnich dniach otworzy centrum koordynacyjne, ale organizacje humanitarne i tak wo pomoc na wasn rk, by mie pewno, e trafi ona do potrzebujcych. Nie zawsze s to najbardziej potrzebujcy. Powd zalewajca wschodnie wybrzee jest kolejn plag...
W stolicy Sri Lanki Kolombo kilka dni temu syszaem: "Pomoc z zagranicy zalewa nas, waciwie nie potrzebujemy wicej, co najwyej lekarstwa i odzie". Tutaj, kilkaset kilometrw od stolicy, Zahir, koordynator w al Hilal, muzumaskim obozie tych co ucierpieli od tsunami, jednym tchem wymienia, czego potrzeba: pieluchy, odywki i ubrania dla niemowlt, moskitiery, rodki czystoci, szczoteczki do zbw, rczniki, klapki, kalosze, maty do spania, koce, lekarze specjalici, leki zapobiegajce infekcjom, pojemniki na wod, plastikowe rury, przenone toalety.

To ostatnie wydaje si najwaniejsze. W obozie al Hilal, najwikszym w okolicy wolontariusze pobudowali 14 toalet, ale ju w pobliskim obozie tamilskim na 350 rodzin przypada jedna, za potrzeb sta trzeba godzinami. Na szczcie udao si przywrci prd. Codziennie uchodcw odwiedza lekarz. Wod do mycia cign ze studni, t do picia przywozi cysterna.

Ulica mwi: stolica dba o swoich

Ulic w rybackiej miejscowoci Kalmunai ozdabiaj kutry, ktre fala porzucia w miejscu zburzonych budynkw. - Dostajemy wystarczajco duo jedzenia, mamy wod - mwi jeden z rybakw Sahab Dee. - Teraz najwaniejszy jest dach nad gow i praca, tego oczekujemy od wadz. Musimy odzyska nasze odzie.

Na razie uchodcy, ktrych w samym Kalmunai i ssiedniej gminie jest 15 tys. (a w caej Sri Lance ponad 180 tys.), koczuj w obozach. Tych, ktrzy znaleli schronienie u krewnych, nie wlicza si do statystyk.

Obozy uchodcw s na og w szkoach lub meczetach. W Kalmunai zdecydowan wikszo stanowi muzumanie, ktrzy w skali caej wyspy s 7-proc. mniejszoci. Reszta to Tamilowie (hinduici), rwnie mniejszo. Obie nacje s przekonane, e zdominowany przez syngalesk (buddyjsk) wikszo rzd wbrew zapewnieniom kieruje do nich mniej pomocy ni na tereny zamieszkane przez Syngalezw.

- To normalne, e w pierwszej kolejnoci dbaj o swoich - mwi Zahir. - Lokalne wadze s sparaliowane i trudno mie o to pretensje, bo ich przedstawicieli te dotkno tsunami. Przekazujemy rzdowi spisy naszych potrzeb, ale na razie nie dostalimy prawie nic.

Wieczorem dziaacze Tamilskiej Organizacji Humanitarnej przy wietle sabej arweczki prowadz rejestracj uchodcw, ktrzy po zapadniciu zmroku wracaj ze swoich ruin pod dach. Kobiety rozkadaj na ziemi maty i z braku kuchenek prbuj podgrza posiek na kamiennym palenisku.

W obozie al Hilal przychodni polow zorganizowali Japoczycy. Kolejka do lekarza, gwnie kobiet z dziemi, siga poza namiot i ostatni pacjenci musz sta w strugach deszczu.

Fekalie na ulicach

Rzd zdecydowa, e 10 stycznia na terenach dotknitych tsunami maj ruszy szkoy, a te, ktre zostay zamienione w obozy uchodcw - najpniej po miesicu. Koordynatorzy pomocy w obozach nie wyobraaj sobie tego. Sceptyczny jest te Herath Abeywara, sekretarz prowincji Ampara, w ktrej ley Kalmunai. - Rzd powinien podj decyzj, gdzie osiedli uchodcw. Wci nie wiemy, czy bd osiedlani na wybrzeu, czy nie - mwi Abeywara. Jeli rzd postanowi przenie rybakw w gb ldu, ci si nie zgodz.

Ulewny monsun opnia pomoc i zwiksza ryzyko chorb, bo fekalia s wymywane z kanaw i pyn ulicami. Lekarze w Kalmunai odnotowali przypadki biegunki i gorczki, ale epidemia na razie nie wybucha.

- Skala problemu przerasta rzd - przyznaje Althambawn Mansur, sekretarz gminy. - Nasi posowie do parlamentu w Kolombo prbuj co wywalczy od wadz centralnych, ale to samo robi posowie innych regionw, a rodki s ograniczone.

Masowo pomagaj natomiast organizacje prywatne, lankijskie i zagraniczne, a take indywidualni donatorzy. Obozem al Hilal zarzdza Muzumaska Fundacja Rozwoju Kulturalnego. - Zaczlimy nie pomoc w dniu katastrofy - chwali si Zahir. - Wysalimy dwa helikoptery z ywnoci i 30 lekarzy, zorganizowalimy zbirk pienidzy. Oczyszczamy teren z gruzw, chowamy martwych, udzielamy pomocy rannym. Pomagamy take Tamilom, a i zwykli Syngalezi pomagaj nam - podkrela Zahir.

Wszystkie spoecznoci zapewniaj, e yj z ssiadami w zgodzie. Czasem zdarza si jednak, e organizacje tamilskie i muzumaskie konkuruj ze sob o transporty humanitarne, niekiedy blokujc drogi i zawracajc ciarwki do swoich wiosek i obozw.

Jad, gdzie chc

Pomoc pynie z caego wiata, ale dystrybucja jest nierwna. Rzd dopiero teraz otworzy centrum koordynacyjne, jednak organizacje humanitarne dostarczaj pomoc na wasn rk bo chc mie pewno, e trafi ona do potrzebujcych. Nie zawsze s to najbardziej potrzebujcy.

Koordynatorzy z obozu uchodcw w szkole w Karaithivu, gdzie schronio si 350 rodzin, narzekali, e jedzenia jest za mao, nie ma kuchni, gdzie mona by gotowa posiki, dostaj natomiast mnstwo ubra, z ktrymi ju nie wiedz co robi.

- Niektrzy dostaj za duo, inni nie dostaj nic - mwi Abeywara, sekretarz prowincji Ampara. - Dystrybucja jest losowa. Ludzie, ktrzy przywo ywno i inne towary, jad tam, gdzie chc. Gdyby przywieli je do nas, to zajlibymy si ich sprawiedliwym rozdziaem. A tak nawet nie wiemy, co uchodcy dostaj - narzeka Abeywara. Szef prowincji mwi, e jego biuro jest w stanie organizowa ywienie uchodcw przez miesic, o ile pomoc bdzie napywa regularnie.

W Kalmunai wydobyto ju ciaa 2,3 tys. ludzi. Wojsko albo zabiera je do masowych grobw poza terenami zamieszkanymi, albo szybko grzebie na miejscu, eby zmniejszy ryzyko chorb. - Wci wydobywamy ciaa, ale mamy za mao buldoerw - mwi jeden z oficerw.

Na play kto usypa z piasku mogi, ozdabiajc j aobnymi flagami i gazkami. Rozmywany przez deszcz pagrek wkrtce zniknie, tak jak znikny tysice ofiar tsunami. Po niebie zasnutym monsunowymi chmurami, kr stada krukw. Piaszczyst pla askocz delikatne fale, jak gdyby morze z niewinn min szeptao: "To nie ja...".