Polityka antynarkotykowa? Jest coraz gorzej. "Narkotyki to dla pastwa dogodny wrg". "Potraktujcie nas powanie" [RAPORT]

Nowa ustawa antynarkotykowa miaa sprawi, e tzw. rekreacyjni uytkownicy narkotykw nie bd trafiali do wizie. Prokuratorzy mieli umarza postpowania, jeeli zatrzymana osoba miaa przy sobie niewielkie iloci np. marihuany, na uytek wasny. Rzeczywisto jest jednak zgoa inna, a sytuacja z roku na rok wydaje si coraz gorsza. Szczegy w raporcie Polskiej Sieci Polityki Narkotykowej, ktrego najwaniejsze fragmenty przedstawiamy poniej.
Z danych Ministerstwa Sprawiedliwoci z pierwszego procza 2012 r. wynika, e na podstawie art. 62a umorzono cznie ponad ptora tysica spraw. Prokuratorzy zrobili to w blisko 1,1 tys. przypadkw, a kolejne 419 spraw umorzyy sdy, do ktrych ledczy skierowali akty oskarenia. Odstpili od cigania w przypadku 10-15 proc. spraw. eby to zrobi, musz by spenione trzy przesanki: niecelowo ukarania osoby (poniewa wina i spoeczna szkodliwo czynu nie s znaczne), nieznaczna ilo posiadanych narkotykw i to, e byy przeznaczone na uytek wasny.

- Trudno oprze si pokusie naduywania przepisw kryminalizujcych posiadanie nieznacznych iloci narkotykw. Pozwalaj atwo, prosto, niemal bezwysikowo uzyskiwa wietne statystycznie wyniki. Dotyczy to policji i prokuratury. Nie inaczej jest z sdami. Pokusa sukcesu i niewraliwa obojtno na negatywne skutki podejmowanych dziaa sprawia, e w prowadzonych statystykach brak jest rubryki zliczajcej poamane ycia - pisaa we wstpie do raportu karnistka prof. Monika Patek.

Dodaje te, e wadze traktuj marihuan jako "dogodnego wroga". "Dogodny wrg" pozwala wadzy narzuci sw wol, sprzeciwiajc si woli wikszoci i rozsdkowi. Dogodnym wrogiem mona straszy i sia oburzenie. Narkotykom mona wypowiedzie wojn, prezentujc je jako moralnie odraajce i grone.

Wedug autorw raportu, policja, prokuratura i sdy cigle nabijaj statystyki palaczami, a dilerzy pozostaj na wolnoci. Walka z marihuan jest - zdaniem Agnieszki Sieniawskiej, rzecznik praw osb uzalenionych - pretekstem dla rozszerzania prerogatyw wadzy kosztem wolnoci obywatelskich.

Alkohol jest w porzdku, a marihuana nie?

To niejedyne problemy obecnego prawa. Alkohol nie jest postrzegany jako grony narkotyk, podczas gdy "Wspczenie wiadomo, e alkohol i tyto szkodz bardziej ni marihuana. Wiadomo rwnie, e alkohol jest trzecim gwnym czynnikiem ryzyka zagraajcym zdrowiu w krajach rozwinitych - do ktrych zalicza si rwnie Polsk - za... nikotyn i nadcinieniem ttniczym, a marihuana znajduje coraz szersze zastosowanie w medycynie leczniczej, ale to posiadanie niewielkiej iloci marihuany gwarantuje etykiet dewianta i przestpcy".

- Statystyki s bezwzgldne; zgony spowodowane zayciem marihuany s bliskie zeru, od opiatw umiera ok. 300 osb rocznie, od przedawkowania lekw przeciwzapalnych dostpnych bez recepty - ok. 3000 osb rocznie, od alkoholu: 30 000; ale to marihuana spenia wszystkie cechy dogodnego wroga, racjonalizujc szereg posuni wadzy, ktre bez tego czynnika uznane byyby prawdopodobnie za szkodliwe - dodaa prof. Patek.

Dodatkowo suba zdrowia nie jest nastawiona na pomaganie pacjentom (uzalenionym), a sam program leczenia z uzalenie jest przestarzay, nieadekwatny i nieefektywny.

Rekomendacje

Autorzy raportu podkrelaj, e nie chodzi im o stworzenie kolejnej pracy, ktra skoczy jako przypis w pracy naukowej. "Wane, by te rekomendacje potraktowa powanie. Tu nie chodzi o wydanie kolejnej ksiki, ktr mona uy w przypisie i wpisa sobie do CV. Tu chodzi o ludzkie ycie". Poniej publikujemy fragmenty raportu, ktry mona znale na stronie Polskiej Sieci Polityki Narkotykowej.

Dekryminalizacja, na wzr rozwiza portugalskich, posiadania nieznacznych iloci narkotykw przeznaczonych na uytek wasny sprawcy.

Opcjonalnie: wprowadzenie do ustawy delegacji ustawowej do wydania rozporzdzenia bd kolejnego zacznika do ustawy zawierajcego wskazane wartoci graniczne narkotykw, ktre bdzie penio rol definicji legalnej dla terminu rodki odurzajce lub substancje psychotropowe w iloci nieznacznej, przeznaczone na wasny uytek oskaronego.

Wprowadzenie takiego rozwizania pozwala organom cigania ukierunkowa dziaania na tych obywateli, ktrzy narkotyki posiadaj nie w zwizku z ich konsumpcj, ale przede wszystkim w zwizku z udostpnianiem i obrotem.

Brak jasnych kryteriw ustawowych "nieznacznej iloci" czy "wypadku mniejszej wagi" uniemoliwia kwalifikacj czynu polegajcego na posiadaniu narkotykw do art. 62a i umorzenia postpowania czy do znikomoci spoecznej szkodliwoci czynu. Dekryminalizacji powinny towarzyszy oddziaywania profilaktyczno-edukacyjne wprowadzone ju na etapie nauczania w szkoach.

rodki finansowe na tego typu dziaania powinny zosta wygospodarowane kosztem wydziaw ds. przestpczoci narkotykowej. Powan przestpczoci narkotykow mogyby zaj si wyspecjalizowane kadry funkcjonariuszy policji rozpracowujce dziaalno zorganizowanych grup przestpczych.

Wydanie przez Prokuratora Generalnego wytycznych prokuratorskich celem wyksztatowania nowej, lepszej praktyki stosowania art. 62a.

Jak mio byoby widzie policjanta, ktry zamiast kontroli ulicznej wobec osoby uzalenionej od heroiny stosowaby dziaania streetworkerskie (wydanie ulotki informacyjnej, gdzie uzyska pomoc czy czystej igy). Warto dostrzec rwnie konieczno wykrelenia z tabeli IV-N ywicy i ziela konopi oraz dopuszczenia moliwoci uprawy cannabis na wasne potrzeby medyczne.

W zwizku z zakoczonym procesem rejestracyjnym produktu medycznego zawierajcego THC, warte rozwaenia wydaje si przeprowadzenie oglnokrajowej kampanii edukacyjnej wrd lekarzy na temat medycznych waciwoci cannabis. By stao si to moliwe, potrzebna bdzie nowelizacja prawa narkotykowego i farmaceutycznego.

Brak moliwoci medycznego stosowania konopi godzi w prawa pacjentw do skutecznego i dostosowanego do ich potrzeb leczenia. Analiza spraw programu Rzecznika jednoznacznie wskazuje, e w Polsce yj pacjenci medycznej marihuany, ktrzy przedkadajc priorytet w postaci wasnego zdrowia nad ycie zgodne z liter prawa, decyduj si na nielegaln upraw konopi lub zaopatrywanie si na czarnym rynku, naraajc si tym samym na odpowiedzialno karn.

Godne rozwaenia wydaje si wprowadzenie leczenia substytucyjnego na recept.

Leczenie substytucyjne mgby prowadzi zakad opieki zdrowotnej lub lekarz psychiatra wykonujcy praktyk lekarsk, take w ramach grupowej praktyki lekarskiej. Efektem wprowadzenia takiej zmiany byaby moliwo zapisywania leku substytucyjnego na recept, ktr mona by zrealizowa w oglnodostpnej aptece. Taka zmiana pozwoli obj leczeniem o wiele wiksz liczb potrzebujcych go osb.

W czerwcu 2012 r. z inicjatywy 15 posw Ruchu Palikota oraz Platformy Obywatelskiej w Sejmie zosta zoony projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziaaniu narkomanii. Autorami projektu s czonkowie komitetu sterujcego Polskiej Sieci Polityki Narkotykowej. Do dnia wydania niniejszego raportu projekt nie zosta poddany pod gosowanie. Projekt zakada trzy podstawowe zmiany:
1. wprowadzenie wartoci granicznych narkotykw,
2. wykrelenie z tabeli IV-N ywicy i ziela konopi,
3. umoliwienie prowadzenia terapii substytucyjnej przez lekarzy psychiatrw.

Chcesz wiedzie wicej i szybciej? Masz telefon z Androidem? cignij nasz aplikacj Gazeta.pl LIVE! Najwaniejsze informacje codziennie, na ywo w Twoim telefonie!