Odnaleziono pamiętnik zausznika Hitlera. "Zaprzecza części dotąd znanej dokumentacji"

Amerykańskie władze odnalazły 400 stron zaginionego od lat pamiętnika Alfreda Rosenberga. Nazwisko tego skazanego na śmierć w Norymberdze zausznika Hitlera wiązane jest z powstaniem i rozwinięciem kluczowych elementów ideologii Hitlera. Historycy już oceniają jego zapiski jako ważne dla badań zagłady. Ale pamiętnik jest też zapisem - miejscami szczegółowym - relacji na szczytach władz III Rzeszy.
Wstępna lektura odnalezionych zapisków sugeruje, że pamiętnik Rosenberga rzuci nowe światło np. na spotkania jego autora z Hitlerem, Himmlerem czy Goeringiem. Notatki zawierają też szczegóły niemieckiej okupacji ZSRR, w tym plany masowych mordów na Żydach i obywatelach państw Europy Wschodniej.

Ale dziennik Rosenberga ukazuje też obraz tarć między głównymi aktorami polityki III Rzeszy - w szczególności po tajemniczym locie Rudolfa Hessa do Wielkiej Brytanii w 1941 r. Pamiętnik nazisty to luźne zapiski z lat 1936-1944. Niektóre notatki Rosenberg robił na kartkach wyrwanych z ksiąg rachunkowych, inne na rewersach oficjalnej korespondencji.

Jak głosi oświadczenie Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, będzie ważnym źródłem informacji, które "uzupełnia, a w niektórych kwestiach zaprzecza dotychczas znanej dokumentacji". Na razie nie wiadomo jednak, w jakich aspektach dziennik Rosenberga miałby podważać wiedzę o Holocauście, III Rzeszy i II wojnie światowej. Trwają analizy historyków. Jeszcze w tym tygodniu należy spodziewać się konferencji prasowej w tej sprawie.

Alfred Rosenberg: nazistowski ideolog i rabuś dzieł sztuki

Alfred Rosenberg był ministrem ds. okupowanych terytoriów wschodnich w rządzie III Rzeszy. Członek nazistowskiej partii od samego początku wywierał na nią i na samego Adolfa Hitlera silny wpływ intelektualny. Jego nazwisko wiązane jest z powstaniem i rozwinięciem kluczowych elementów ideologii Hitlera - teorii rasowej, prześladowań Żydów, potrzeby Lebensraum, czyli przestrzeni życiowej dla narodu niemieckiego w Europie, i kwestionowania postanowień traktatu wersalskiego. To on organizował też zakrojony na wielką skalę rabunek dzieł sztuki z muzeów w podbitych przez nazistów krajach.

Skazany w procesie norymberskim na śmierć za zbrodnie przeciwko ludzkości Rosenberg został powieszony w 1946 r. To właśnie wtedy jego pamiętnik, który służył jako dowód w procesie, zniknął. O jego przemycenie do USA długo podejrzewany był jeden z norymberskich prokuratorów Robert Kempner.

Poszukiwania pamiętnika. Ślady prowadziły do USA

Kempner, który przyczynił się do odkrycia protokołu z Wannsee (kluczowego dowodu w procesie norymberskim: rozpisanego na wiele stron planu eksterminacji Żydów w Europie, z podpisami nazistowskiej wierchuszki, ochrzczonego wówczas "Ostatecznym Rozwiązaniem"), cytował pamiętnik Rosenberga w swoich wspomnieniach. Gdy zmarł w 1993 r., przez prawie 10 lat trwały bitwy sądowe o jego spuściznę. Część dokumentów zaginęła, a FBI prowadziła nawet w tej sprawie śledztwo - bez skutku. Część papierów Kempnera w 1999 r. jego dzieci przekazały Muzeum Holocaustu. Nadal nie wiadomo było jednak, gdzie jest dziennik.

Po latach poszukiwań Muzeum Holocaustu udało się jednak ustalić, że była sekretarka Kempnera wprowadziła się do domu amerykańskiego naukowca Herberta Richardsona. Na początku 2013 r. przedstawiciele muzeum i agent Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego Stanów Zjednoczonych namierzyli pamiętnik Rosenberga właśnie u Richardsona, pod Buffalo. Szczegóły jego odzyskania pozostają na razie tajemnicą.

Więcej o: